فرود اجباری پهپاد حامل مواد منفجره در مرکز ناتو در آلمان؛ حمله هیبریدی مشکوک

اواخر سه‌شنبه شب، یک راننده اتوبوس که در محوطه فرودگاه لایپزیگ/هاله آلمان کار می‌کرد، متوجه یک پهپاد کوادکوپتر در ارتفاع پایین در نزدیکی هواپیماهای باری اوکراینی شد و در یک تصمیم آنی، آن را با لگد به زمین انداخت. این اقدام فیزیکی باعث شد دستگاهی متوقف شود که اکنون دادستان‌های فدرال تأیید می‌کنند مجهز به چاشنی حرفه‌ای و مواد منفجره نظامی بوده است. هواپیماهای هدف، یعنی باری‌های عظیم‌الجثه آنتونوف An-124، متعلق به ناوگان اوکراینی هستند که به شدت از این مرکز آلمانی استفاده می‌کنند. اقدامات این راننده احتمالاً از یک انفجار ویرانگر در یکی از مهم‌ترین مراکز لجستیکی استراتژیک اروپا جلوگیری کرده است.[3][4]

این پهپاد تقریباً ۸۰۰ گرم سم‌تکس (Semtex) حمل می‌کرد؛ یک ماده منفجره پلاستیکی بسیار قوی که به دلیل پایداری و قدرت تخریب بالا مورد توجه است. مقامات امنیتی تأیید کردند که نقص در عملکرد چاشنی تنها عاملی بود که مانع از وقوع یک انفجار فاجعه‌بار در باند فرودگاه شد. وزن این محموله به طور قابل توجهی بیشتر از مقادیری بود که در چندین بمب‌گذاری تاریخی هواپیمایی استفاده شده است، و نزدیکی آن به بدنه نازک آلومینیومی هواپیما، آسیب ساختاری جدی را تضمین می‌کرد. متخصصان خنثی‌سازی بمب پلیس فدرال مجبور شدند برای برداشتن ایمن چاشنی و خنثی‌سازی تهدید باقی‌مانده، از یک ربات کنترل از راه دور استفاده کنند.[2][5]

کشف این پهپاد منجر به تعطیلی فوری فرودگاه شد و یک واکنش زنجیره‌ای خطرناک را در حریم هوایی بالای تأسیسات به راه انداخت. یک هواپیمای باری بوئینگ ۷۵۷ شرکت DHL که از مارسی در راه بود، به دلیل بسته شدن ناگهانی باند، مجبور شد فرود خود را به طور ناگهانی لغو کند. در حین دور شدن از فرودگاه، این هواپیما با یک شیء پرنده ناشناس برخورد کرد—که مقامات هوانوردی گمان می‌کنند یک پهپاد دوم در منطقه بوده است. هواپیما آسیب جزئی به دماغه خود دید اما توانست با موفقیت به هانوفر تغییر مسیر دهد و از یک فاجعه ثانویه جلوگیری کند.[1][5]

لایپزیگ/هاله صرفاً یک نقطه ترانزیت تجاری نیست؛ بلکه به عنوان یک گره حیاتی برای امنیت قاره‌ای و لجستیک نظامی عمل می‌کند. پس از تخریب تأسیسات هوانوردی هوستومل در نزدیکی کی‌یف در سال ۲۰۲۲، این فرودگاه آلمان به پایگاه اصلی اروپایی خطوط هوایی آنتونوف اوکراین تبدیل شد. همچنین به عنوان مرکز عملیاتی اصلی برنامه راهکار بین‌المللی حمل و نقل هوایی استراتژیک ناتو (SALIS) عمل می‌کند، که به شدت به هواپیماهای باری اوکراینی برای انتقال تجهیزات نظامی، مهمات و تدارکات برای تقویت جناح شرقی ائتلاف متکی است.[3][5]

با وجود تعیین دقیق این فرودگاه به عنوان زیرساخت حیاتی ملی، پهپاد با موفقیت از سیستم‌های دفاع الکترونیکی و حسگرهای موجود عبور کرد. بازرسانی که فیلم دوربین‌های امنیتی را بررسی می‌کردند، دریافتند که این دستگاه برای چندین ساعت در محوطه ایمن فرودگاه بدون شناسایی باقی مانده بود تا اینکه راننده اتوبوس سرانجام مداخله کرد. الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان، اظهار داشت که به نظر می‌رسد پهپاد به طور خاص برای فرار از شناسایی الکترونیکی اصلاح شده بود، که نشان‌دهنده یک عملیات بسیار پیچیده است تا دخالت آماتوری یا فعالیت بی‌ملاحظه یک علاقه‌مند. شکست حسگرهای محیطی باعث شده است که بازنگری فوری در پروتکل‌های امنیت هوانوردی در سراسر کشور آغاز شود.[2][6]

این حادثه واکنش شدید و فوری مقامات عالی دولت آلمان را برانگیخته است. دوبرینت، که تعطیلات تابستانی خود را برای رسیدگی به این بحران فزاینده کوتاه کرد، این رویداد را یک «سناریوی تهدید هیبریدی حرفه‌ای» توصیف کرد که «سطح جدیدی از خطر» را برای کشور نشان می‌دهد. دادستان‌های فدرال، که مهم‌ترین پرونده‌های امنیت ملی کشور را رسیدگی می‌کنند، رسماً تحقیقات ضدتروریسم را به عهده گرفته‌اند. آنها این نفوذ را به عنوان یک حمله جدی تلقی می‌کنند که قادر است امنیت داخلی و خارجی دولت آلمان را تضعیف کند.[1][2]

در حالی که برلین رسماً حامی دولتی این حمله خنثی شده را نام نبرده است، مقامات اطلاعاتی و قانونگذاران مستقیماً مسکو را هدف قرار می‌دهند. رودریش کیزوتر، عضو ارشد کمیته اطلاعات پارلمان آلمان، علناً این رویداد را به عنوان یک اقدام تروریستی سازماندهی شده توسط عوامل روسی توصیف کرد. سفارت روسیه در برلین به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخ نداده است، و مسکو به طور معمول اتهامات قبلی تجاوز هیبریدی را رد کرده است. با این حال، انتخاب هدف کاملاً با تلاش‌های شناخته شده روسیه برای ایجاد اختلال در کمک‌های نظامی غرب همخوانی دارد.[2][3]

حادثه لایپزیگ در چارچوب الگوی خطرناک و رو به رشدی از جنگ منطقه خاکستری (gray-zone warfare) در سراسر قاره اروپا قرار می‌گیرد. در سال ۲۰۲۴، یک دستگاه آتش‌زا در مرکز لجستیک DHL در همین فرودگاه منفجر شد، توطئه‌ای که آژانس‌های اطلاعاتی غربی متعاقباً آن را به عوامل روسی مرتبط دانستند. با استفاده از مواد منفجره نظامی علیه یک مرکز لجستیکی مهم ناتو، عاملان این حمله به شدت ریسک را بالا برده‌اند. این حمله توانایی ائتلاف را برای دفاع از خطوط تدارکاتی حیاتی خود می‌آزماید و سؤالات فوری را در مورد چگونگی تلافی ناتو در برابر خرابکاری هیبریدی بدون شروع یک درگیری متعارف مستقیم مطرح می‌کند.[1]