قرارداد ۳۵ میلیارد دلاری لاکهید مارتین برای چهار برابر کردن تولید موشک‌های رهگیر تاد

دولت آمریکا قراردادی جامع به ارزش ۳۵ میلیارد دلار به شرکت لاکهید مارتین اعطا کرده است تا تولید موشک‌های رهگیر دفاع منطقه‌ای در ارتفاع بالا (THAAD) را چهار برابر کند؛ این اقدام یکی از بزرگترین قراردادهای تدارکاتی چندساله در تاریخ اخیر محسوب می‌شود. این اقدام قراردادی تعریف‌نشده (UCA) هفت‌ساله، برای گسترش سریع زیرساخت صنعتی دفاعی کشور پس از کاهش شدید مهمات در جریان درگیری‌های جاری با ایران طراحی شده است.[1]

بر اساس این توافق، لاکهید مارتین تولید سالانه موشک‌های رهگیر تاد را از نرخ فعلی ۹۶ موشک در سال به تقریباً ۴۰۰ واحد در سال تا سال ۲۰۳۳ افزایش خواهد داد. این قرارداد، یک توافق چارچوب اولیه که در ژانویه ۲۰۲۶ امضا شده بود، را به یک برنامه تدارکات بلندمدت و الزام‌آور تبدیل می‌کند. این تغییر، سیگنال تقاضای تضمین‌شده‌ای را به پیمانکار دفاعی می‌دهد که برای توجیه سرمایه‌گذاری‌های کلان داخلی ضروری است.[1]

فوریت تزریق این ۳۵ میلیارد دلار مستقیماً ناشی از مرحله شدید ۳۹ روزه نبرد در جنگ آمریکا و ایران است که در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد. در طول آن بازه زمانی، ارتش آمریکا بخش حیرت‌آوری از ذخایر جهانی موشک‌های رهگیر خود را برای دفاع از تأسیسات نظامی و حریم هوایی متحدان مصرف کرد.

مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS) تخمین می‌زند که بین ۱۹۰ تا ۲۹۰ موشک رهگیر تاد در طول درگیری شلیک شده‌اند، که این تعداد از موجودی کلی پیش از جنگ که تقریباً ۳۶۰ موشک بود، برداشت شده است.[2][4]

با توجه به هزینه تقریبی ۱۵.۵ میلیون دلار برای هر شلیک، هزینه مالی و استراتژیک تلاش‌های دفاع هوایی بسیار زیاد بوده است. تحلیلگران نظامی تخمین می‌زنند که دفاع از حریم هوایی متحدان تنها در یک دوره ۱۲ روزه متمرکز، بیش از ۲.۳۵ میلیارد دلار هزینه تاد برای آمریکا در بر داشته است. کاهش سریع این موشک‌های رهگیر بسیار پیشرفته «برخورد برای انهدام»، یک گلوگاه حیاتی را در زنجیره تأمین پنتاگون – که اکنون رسماً به «وزارت جنگ» تغییر نام داده است – آشکار کرد.[2][3]

در حال حاضر، دو تا سه سال طول می‌کشد تا زیرساخت صنعتی دفاعی آمریکا تعداد موشک‌های رهگیری را که در کمی بیش از یک ماه نبرد با شدت بالا مصرف شده‌اند، دوباره تأمین کند. تحلیلگران دفاعی هشدار داده‌اند که این تأخیر یک «پنجره آسیب‌پذیری» خطرناک ایجاد می‌کند، به ویژه در مورد درگیری‌های احتمالی در اقیانوس آرام غربی. هنگامی که لاکهید مارتین به هدف تولید سالانه ۴۰۰ واحد برسد، این جدول زمانی تأمین مجدد به شش تا نه ماه کاهش خواهد یافت.[4]

برای برآورده کردن الزامات تولید جدید، لاکهید مارتین در حال اجرای یک استراتژی سرمایه‌گذاری داخلی ۹ میلیارد دلاری تا سال ۲۰۳۰ است و ردپای تولید خود را در چندین ایالت گسترش می‌دهد. این کار بین تأسیسات واقع در دالاس، تگزاس؛ سانی‌ویل، کالیفرنیا؛ و کمدن، آرکانزاس توزیع خواهد شد.

نقطه کانونی این گسترش، یک مرکز تولید مهمات تازه‌ساخت در تروی، آلاباما است. این تأسیسات ۸۷ هزار فوت مربعی که «ساختمان ۴۷» نامیده شده، در اواخر ماه مه کلنگ‌زنی شد و به طور خاص به مونتاژ موشک‌های رهگیر تاد اختصاص خواهد یافت. نام‌گذاری این تأسیسات به طور گسترده‌ای به عنوان تأییدی بر دولت پرزیدنت دونالد ترامپ تلقی می‌شود، که به شدت طرح «زرادخانه آزادی» را برای احیای تولید داخلی تسلیحات ترویج کرده است.[1]

قرارداد تاد یک اجرای شاخص از استراتژی جدید «تحول در تدارکات» وزارت جنگ است. از لحاظ تاریخی، بخش دفاعی به توافق‌نامه‌های چارچوب کوتاه‌مدت متکی بود که پیمانکاران را در ساخت کارخانه‌های جدید یا استخدام هزاران کارگر متخصص بدون سفارش‌های بلندمدت تضمین‌شده، مردد می‌کرد. با استفاده از اقدام قراردادی تعریف‌نشده چندساله (UCA)، دولت تعهد مالی بیشتری را از پیش می‌پذیرد و به پیمانکاران اجازه می‌دهد با سرعت‌های تجاری پیش بروند.[3][5]

تیم کیهیل، رئیس بخش موشک‌ها و کنترل آتش لاکهید مارتین، گفت: «این قرارداد منعکس‌کننده دیدگاه مشترک ما با وزارت جنگ برای تقویت زرادخانه آزادی آمریکا از طریق یک تغییر تحول‌آفرین به سمت تدارکات چندساله است.» کیهیل تأکید کرد که این رویکرد تلاش‌ها برای ارائه قابلیت‌ها به رزمندگان را با «سرعت و مقیاسی بی‌سابقه» پیش می‌برد.[1][3]

سیستم تاد جایگاه منحصر به فردی در معماری دفاع موشکی بالستیک آمریکا دارد. این تنها سیستمی است که برای رهگیری موشک‌های بالستیک کوتاه‌برد، میان‌برد و میان‌قاره‌ای، هم در داخل و هم در خارج از جو زمین طراحی شده است. این موشک‌های رهگیر با استفاده از فناوری جنبشی «برخورد برای انهدام»، فاقد کلاهک انفجاری هستند و در عوض برای نابودی تهدیدات ورودی در بردهای تا ۲۰۰ کیلومتر، به انرژی جنبشی صرف ناشی از برخورد با سرعت بالا متکی هستند.[3][4]

کمبود جهانی سامانه‌های تاد و موشک‌های رهگیر آن، از هم‌اکنون پیامدهای ژئوپلیتیکی را به دنبال داشته است. در اوج درگیری با ایران، آمریکا مجبور شد سامانه‌های دفاع هوایی پاتریوت و تاد را از کره جنوبی خارج کرده و آنها را به خاورمیانه اعزام کند. این آسیب‌پذیری ناگهانی، بحث‌های شدیدی را در سئول در مورد خطرات اتکای بیش از حد به چتر امنیتی آمریکا دامن زده و درخواست‌ها برای تسریع برنامه‌های دفاع موشکی داخلی را برانگیخته است.[2]

قرارداد ۳۵ میلیارد دلاری تاد یک تدارکات مجزا نیست. این قرارداد به دنبال مجموعه‌ای از توافق‌نامه‌های چندساله مشابه است که اوایل سال ۲۰۲۶ منعقد شدند، از جمله یک قرارداد ۴.۷ میلیارد دلاری برای تسریع تولید موشک‌های PAC-3 MSE و یک ابتکار جداگانه برای افزایش تولید موشک‌های ضربتی دقیق (PrSM). این قراردادها در مجموع، نشان‌دهنده یک چرخش اساسی از لجستیک نظامی «به موقع» به سمت آمادگی صنعتی در زمان جنگ است.[1][5]

برای آغاز گسترش تاد، وزارت جنگ در زمان اعطای قرارداد، بیش از ۸۴۲ میلیون دلار از بودجه تدارکات سال مالی ۲۰۲۶ را متعهد کرده است. تحویل‌ها تحت اقلام قراردادی با قیمت ثابت، برنامه‌ریزی شده‌اند که از مارس ۲۰۲۶ تا ژوئن ۲۰۳۲ ادامه یابند و تعهد دولت آمریکا برای بازسازی سپر دفاعی کاهش یافته خود را تثبیت کنند.

در حالی که آمریکا پیامدهای جاری درگیری خاورمیانه را مدیریت می‌کند و تنش‌های فزاینده جهانی را زیر نظر دارد، موفقیت استراتژی تحول در تدارکات به شدت مورد بررسی قرار خواهد گرفت. توانایی لاکهید مارتین و شبکه گسترده پیمانکاران فرعی آن برای دستیابی واقعی به هدف تولید سالانه ۴۰۰ موشک، تعیین خواهد کرد که آیا آمریکا می‌تواند بازدارندگی با شدت بالا و چندجبهه‌ای را که در حال حاضر به نمایش می‌گذارد، حفظ کند یا خیر.[3]