گزارش پنتاگون از تلفات سنگین غیرنظامیان در عملیات یمن ترامپ پس از انحلال دفتر کاهش تلفات

پنتاگون رسماً اذعان کرد که عملیات نظامی آمریکا در یمن در سال گذشته منجر به کشته شدن ۱۵۳ غیرنظامی و زخمی شدن ۲۴۳ نفر دیگر شده است. این اولین اعتراف عمومی دولت ترامپ به تلفات قابل توجه غیرنظامیان در هر درگیری است.

این ارزیابی طبقه‌بندی نشده که اواخر روز دوشنبه به کمیته‌های دفاعی کنگره ارائه شد، تمام تلفات تأیید شده را به سه حمله هوایی انجام شده در آوریل ۲۰۲۵ علیه نیروهای حوثی نسبت می‌دهد. این افشاگری، گزارشی رسمی و صریح از کارزاری ارائه می‌دهد که پیش از این در هاله‌ای از محرمانگی عملیاتی قرار داشت.[1]

این حملات بخشی از «عملیات راگ رایدر» (Operation Rough Rider) بود، یک کارزار هوایی و دریایی ۵۳ روزه که توسط رئیس‌جمهور دونالد ترامپ برای تضعیف توانایی حوثی‌های تحت حمایت ایران در حمله به کشتیرانی تجاری در دریای سرخ مجاز شده بود.

نیروهای آمریکایی در طول این عملیات، که پس از موافقت گروه شبه‌نظامی برای توقف حملات دریایی در اوایل ماه مه ۲۰۲۵ به پایان رسید، بیش از ۱۰۰۰ هدف را مورد اصابت قرار دادند. طبق گزارش تازه منتشر شده، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تشخیص داده است که سه عملیات خاص «به احتمال قوی» منجر به آسیب غیرنظامی شده‌اند.[1][2]

مرگبارترین این سه حادثه در ۱۷ آوریل ۲۰۲۵ رخ داد، زمانی که حمله آمریکا به بندر رأس عیسی در غرب یمن، ۸۰ نفر را کشت و ۱۷۱ نفر را زخمی کرد.

یازده روز بعد، در ۲۸ آوریل، حمله دیگری در نزدیکی صعده – که تحقیقات مستقل قبلاً آن را به عنوان یک مرکز نگهداری مهاجران شناسایی کرده بودند – ۶۸ غیرنظامی را به کام مرگ کشاند. سومین حمله در ۶ آوریل در نزدیکی صنعا، پایتخت، پنج کشته بر جای گذاشت. بررسی پنتاگون اشاره کرد که تلفات ناشی از حادثه صنعا در یک مجتمع مسکونی رخ داده است.[1]

کارزار یمن اولین عملیات نظامی بزرگ آمریکا بود که پس از انحلال برنامه کاهش و پاسخگویی به آسیب‌های غیرنظامی پنتاگون توسط وزیر دفاع، پیت هگست، انجام شد. هگست اندکی پس از روی کار آمدن، پرسنل این دفتر را تقریباً ۹۰ درصد کاهش داد و استدلال کرد که ارتش باید تشریفات اداری را حذف کرده و بر «حداکثر کشندگی، نه مشروعیت ضعیف» تمرکز کند. زمان‌بندی این کاهش‌ها، تدابیر حفاظتی عملیاتی موجود در طول حملات یمن را تحت نظارت شدید قرار داده است.[3]

قانونگذاران و مدافعان حقوق بشر این گزارش را به عنوان مدرکی دال بر اینکه تغییر سیاست دولت مستقیماً غیرنظامیان را به خطر انداخته است، مورد توجه قرار داده‌اند. سناتور جک رید (دموکرات ارشد کمیته نیروهای مسلح سنا) این تلفات را نتیجه قابل پیش‌بینی یک کارزار «بد طراحی شده» خواند. رید خواستار «پاسخگویی مستقیم و صادقانه» از هگست شد و استدلال کرد که برچیدن عمدی پروتکل‌های حفاظت از غیرنظامیان، اعتبار اخلاقی و یکپارچگی عملیاتی ایالات متحده را به شدت خدشه‌دار کرده است.[5]

ارزیابی پنتاگون کاملاً بر اطلاعات ارتش آمریکا، تصاویر هوایی و گزارش‌های منابع باز متکی بود و نه بازدیدهای میدانی یا مصاحبه با شاهدان. در حالی که مقامات نظامی تأکید می‌کنند که نیروهای آمریکایی «قاطعانه متعهد به محدود کردن آسیب به غیرنظامیان» هستند و سابقه قوی در رعایت قوانین جنگ دارند، این گزارش به صراحت اشاره کرد که پرداخت‌های «خسارت بلاعوض» (ex gratia) به عنوان غرامت برای قربانیان حوادث یمن، نامناسب تشخیص داده شده است.[1][5]

گروه‌های نظارتی مستقل استدلال می‌کنند که آمار رسمی، اگرچه قابل توجه است، اما همچنان مقیاس واقعی خونریزی را کمتر از حد واقعی نشان می‌دهد. ایروارز (Airwars)، یک سازمان غیردولتی که آسیب‌های غیرنظامی در مناطق درگیری را ردیابی می‌کند، تخمین می‌زند که حداقل ۲۲۴ تا ۲۵۸ غیرنظامی در طول عملیات آمریکا در یمن بین مارس و مه ۲۰۲۵ کشته شده‌اند.

مدیر اجرایی این سازمان تعهد دولت به پاسخگویی را زیر سوال برد و خاطرنشان کرد که اتکای ارتش به اطلاعات از راه دور اغلب نمی‌تواند هزینه انسانی کامل حملات هوایی را به تصویر بکشد.[1]

پنتاگون در گزارش خود اشاره کرد که ۱۵ حادثه دیگر در یمن همچنان برای بررسی تلفات احتمالی غیرنظامیان در دست بررسی فعال قرار دارند، که نشان می‌دهد آمار نهایی تلفات ناشی از عملیات «راگ رایدر» ممکن است افزایش یابد. علاوه بر این، این گزارش صراحتاً تلفات ناشی از حملات دریایی بحث‌برانگیز آمریکا علیه قایق‌های مظنون به قاچاق مواد مخدر در کارائیب و اقیانوس آرام را که گروه‌های حقوق بشری و ناظران مستقل می‌گویند از سپتامبر ۲۰۲۵ تاکنون بیش از ۲۰۰ نفر را کشته‌اند، مستثنی کرده است.[1][3][4]