تثبیت اشغال دائمی ۶۰۰ کیلومتر مربع از جنوب لبنان توسط اسرائیل، در تقابل با توافق عقب‌نشینی با میانجیگری آمریکا

اسرائیل رسماً اشغال نظامی دائمی یک «منطقه حائل» ۶۰۰ کیلومتر مربعی در جنوب لبنان را تثبیت کرده و علناً شرایط توافق عقب‌نشینی اخیر با میانجیگری آمریکا را زیر پا گذاشته است. این تصمیم نشان‌دهنده بازترسیم شدید نقشه امنیتی خاورمیانه است و آنچه در ابتدا به عنوان یک تجاوز موقت تلقی می‌شد را به یک الحاق ارضی بلندمدت تبدیل می‌کند.[1][2]

اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، این تغییر سیاست را تأیید کرد و اعلام نمود که نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) «به طور نامحدود» در مناطق امنیتی خودخوانده در لبنان، سوریه و غزه باقی خواهند ماند. کاتز صراحتاً هرگونه جدول زمانی برای عقب‌نشینی نیروها را رد کرد و اظهار داشت که اسرائیل صرف نظر از فشارهای بین‌المللی، منافع امنیتی عالی خود را به خطر نخواهد انداخت.[3]

این اشغال دائمی مستقیماً با توافق چارچوبی که توسط مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در اواخر ژوئن میانجیگری شد، در تضاد است. آن توافق که در واشنگتن امضا شد، عقب‌نشینی تدریجی اسرائیل طی ۶۰ روز و استقرار متعاقب نیروهای مسلح لبنان در مناطق آزمایشی تعیین‌شده برای تأمین امنیت مرز را مقرر کرده بود.

به جای عقب‌نشینی، ارتش اسرائیل مواضع خود را در سراسر منطقه‌ای وسیع که تا رودخانه لیطانی امتداد دارد، مستحکم کرده است. منطقه اشغالی شامل حداقل ۵۷ شهر و روستای لبنانی است که عملاً یک پنجم کشور را از کنترل بیروت خارج کرده و تحت مدیریت نظامی اسرائیل قرار می‌دهد.[1]

در داخل منطقه ۶۰۰ کیلومتر مربعی، نیروهای اسرائیلی از مواد منفجره و بولدوزرهای زرهی برای تخریب سیستماتیک زیرساخت‌های غیرنظامی استفاده کرده‌اند. گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که چندین روستای مرزی به طور کامل با خاک یکسان شده‌اند تا خط دید باز شود و از استفاده شبه‌نظامیان حزب‌الله از این زمین‌ها برای حملات مرزی آتی جلوگیری شود.[1][2]

پیامدهای انسانی این اقدام فاجعه‌بار بوده است. صدها هزار غیرنظامی لبنانی آواره باقی مانده‌اند، و بسیاری از کسانی که تلاش کردند در طول اعلام آتش‌بس اولیه به خانه‌های خود بازگردند، دوباره با دستورات تخلیه جدید و آتش توپخانه مجبور به ترک محل شدند. امدادگران هشدار می‌دهند که از دست دادن دائمی این قلمرو، یک بحران پناهجویی دائمی در داخل لبنان ایجاد خواهد کرد.[1]

مقامات اسرائیلی، از جمله ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی، علناً توافق با میانجیگری آمریکا را غیرالزام‌آور دانسته‌اند. آنها استدلال می‌کنند که این توافق – که به شدت به تفاهم‌نامه گسترده‌تر آمریکا و ایران گره خورده بود – تضمینی برای خلع سلاح کامل حزب‌الله ارائه نمی‌دهد، و برای اسرائیل چاره‌ای جز حفظ کنترل فیزیکی بر مناطق مرزی باقی نمی‌گذارد.[3]

جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، قاطعانه این اشغال را رد کرده و خواستار عقب‌نشینی کامل اسرائیل به مرزهای بین‌المللی شناخته‌شده شده است. عون تأکید کرد که ادامه حضور نیروهای اسرائیلی قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل را نقض می‌کند و هرگونه چشم‌انداز صلح پایدار بین دو کشور را تضعیف می‌سازد.

این سرپیچی دیپلماتیک، دولت ترامپ را در موقعیت دشواری قرار می‌دهد. واشنگتن پرسنل نظامی، از جمله مقامات سنتکام، را برای نظارت بر اجرای آتش‌بس اعزام کرده بود، اما اکنون نزدیک‌ترین متحد منطقه‌ای آن، شرایط اصلی توافق را علناً رد کرده است.[3]

با توجه به اینکه حزب‌الله قول داده است که به کارزار نظامی خود علیه نیروهای اشغالگر ادامه دهد و اسرائیل به سرعت در حال گسترش زیرساخت‌های نظامی خود در داخل منطقه حائل است، به نظر می‌رسد چارچوب صلح با میانجیگری آمریکا در آستانه فروپاشی کامل قرار دارد. ناظران هشدار می‌دهند که این اشغال دائمی، یک جنگ فرسایشی طولانی‌مدت را تضمین می‌کند که به راحتی می‌تواند یک درگیری منطقه‌ای گسترده‌تر را شعله‌ور سازد.