حجم آب دریاچه ارومیه با افزایش ۸.۶ برابری به ۲.۶۷ میلیارد مترمکعب رسید

دریاچه ارومیه در پایان تابستان ۱۴۰۵، با ثبت حجم ۲ میلیارد و ۶۷۰ میلیون مترمکعب آب، یکی از بهترین شرایط تابستانی خود را در سال‌های اخیر تجربه می‌کند. این رقم نشان‌دهنده افزایش ۸.۶ برابری حجم آب نسبت به زمان مشابه در سال گذشته است؛ زمانی که حجم آب دریاچه به عدد بحرانی ۳۱۰ میلیون مترمکعب سقوط کرده بود و خطر خشکی کامل آن را تهدید می‌کرد.[1][2]

مجید رستگاری، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی، در تشریح آخرین وضعیت این پهنه آبی اعلام کرد که تراز دریاچه ارومیه طبق آخرین پایش‌ها به ۱۲۷۰ متر و ۶۳ سانتی‌متر رسیده است. این تراز نشان‌دهنده رشد یک متر و هشت سانتی‌متری نسبت به اواخر تابستان سال گذشته است و حاکی از مقاومت نسبی دریاچه در برابر تبخیر شدید ماه‌های گرم سال است.[1][2]

رستگاری با اشاره به تغییرات مساحت دریاچه افزود: «پهنه دریاچه ارومیه در حال حاضر ۲ هزار و ۷۰ کیلومتر مربع است، در حالی که این میزان در زمان مشابه سال گذشته فقط ۵۰۲ کیلومتر مربع بود که آمار کنونی بسیار امیدبخش است.» این گسترش بیش از چهار برابری، بخش بزرگی از شوره‌زارها و نمکزارهای کف دریاچه را مجدداً زیر آب برده است.[1][2]

این بهبود وضعیت، نتیجه ترکیبی از عوامل اقلیمی و مداخلات سیستماتیک مدیریتی است. در ابتدای سال آبی گذشته (مهر ۱۴۰۴)، وضعیت دریاچه بسیار ناامیدکننده ارزیابی می‌شد، اما بارش‌های مطلوب در پاییز، زمستان و بهار، روند نزولی را متوقف کرد. در کنار نزولات جوی، اقدامات زیرساختی ستاد احیا نقش کاتالیزور را ایفا کردند.[1]

از جمله این اقدامات می‌توان به لایروبی هدفمند رودخانه‌های اقماری، مسیرگشایی برای تسهیل جریان رواناب‌ها و انتقال آب از حوضه‌های مجاور اشاره کرد. این زنجیره از مداخلات باعث شد تا آب با کمترین هدررفت به پیکره اصلی دریاچه برسد و تراز آن را حتی در روزهای پایانی شهریور ماه حفظ کند.[1]

با وجود این اخبار مثبت، تحلیل‌گران سیستم‌های اکولوژیک تاکید دارند که وضعیت فعلی تنها یک گام اولیه در مسیر طولانی احیا است. تراز اکولوژیک و پایدار دریاچه ارومیه نیازمند حجمی بالغ بر ۱۴ تا ۱۵ میلیارد مترمکعب آب است. بنابراین، حجم ۲.۶۷ میلیارد مترمکعبی فعلی، اگرچه یک پیروزی در برابر خشکی مطلق محسوب می‌شود، اما همچنان فاصله معناداری با روزهای اوج این زیست‌بوم دارد.[1][2]

یکی از پیامدهای فوری این افزایش تراز، احیای گردشگری و اقتصاد محلی در حاشیه دریاچه بوده است. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که در روزهای پایانی هفته، ترافیک در جاده شهید کلانتری و مسیرهای منتهی به دریاچه به شدت افزایش یافته و هزاران گردشگر از استان‌های مختلف برای مشاهده بازگشت آب به این منطقه سفر کرده‌اند.[1]

علاوه بر پیکره اصلی دریاچه، وضعیت تالاب‌های اقماری نیز بهبود یافته است. با دستور مقامات استانی در آذربایجان غربی مبنی بر تامین حقابه تالاب‌ها، امسال تقریباً تمامی تالاب‌های این استان آبگیری و احیا شده‌اند. این اتفاق، شرایط زیست‌محیطی منطقه را برای بازگشت پرندگان مهاجر و ترمیم تنوع زیستی مساعدتر کرده است.[1]

با نزدیک شدن به پایان سال آبی و آغاز فصل پاییز، انتظار می‌رود با کاهش دمای هوا و افت میزان تبخیر سطحی، روند تثبیت آب در دریاچه تقویت شود. حفظ این دستاورد در سال‌های آینده، نیازمند استمرار مدیریت یکپارچه منابع آب، کنترل برداشت‌های غیرمجاز و اصلاح الگوی مصرف در بخش کشاورزی حوضه آبریز است.[1][2]