حمله ایران به کشتی تجاری در تنگه هرمز، مسیر تخلیه سازمان ملل را متوقف کرد
سپاه پاسداران ایران با یک پهپاد به یک کشتی باری با پرچم سنگاپور حمله کرد و سازمان ملل را وادار ساخت تا مسیر تخلیه جدیدی را که برای دریانوردان سرگردان ایجاد شده بود، به حالت تعلیق درآورد.
به قلم آوا شیرازی
این خبر را به اشتراک بگذارید
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران (IRGC) روز پنجشنبه یک حمله پهپادی علیه یک کشتی باری تجاری در تنگه هرمز انجام داد و تلاشهای مورد حمایت سازمان ملل برای تخلیه هزاران دریانورد سرگردان را به طور ناگهانی متوقف کرد.[1]
این کشتی که با نام «اور لاولی» (Ever Lovely) و با پرچم سنگاپور شناسایی شده است، در حدود ۷.۵ مایل دریایی (حدود ۱۴ کیلومتر) از سواحل عمان مورد اصابت یک پهپاد انتحاری قرار گرفت. کشتی از ناحیه پل فرماندهی آسیب دید، اما هیچ تلفاتی در میان خدمه گزارش نشد و کشتی توانست به مسیر خود در این آبراه ادامه دهد.[3]
کشتی اور لاولی که متعلق به شرکت «اورگرین مارین» مستقر در تایوان است، به دلیل درگیریهای جاری بین آمریکا و ایران، بیش از ۱۰۰ روز در خلیج فارس به دام افتاده بود. این کشتی در تلاش بود تا با استفاده از یک مسیر کشتیرانی جنوبی که به تازگی توسط سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) سازمان ملل و مقامات عمانی تعیین شده بود، از منطقه خارج شود.[2]
در واکنش به این حمله، آرسنیو دومینگز، دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی، توقف فوری چارچوب تخلیه را اعلام کرد؛ چارچوبی که برای نجات بیش از ۱۱,۰۰۰ دریانورد سرگردان از ماه فوریه طراحی شده بود. دومینگز اظهار داشت: «برای اطمینان از یک رویکرد هماهنگ و ایمنی ناوبری، طرح تخلیه تا زمان کسب شفافیت بیشتر متوقف خواهد شد.» او همچنین اشاره کرد که کشتی هدف قرار گرفته در آن زمان رسماً تحت فهرست تخلیه ویژه سازمان بینالمللی دریانوردی نبوده است.[3]
این حمله به عنوان یک هشدار جدی از سوی تهران در مورد کنترل این آبراه حیاتی عمل میکند. پس از این حمله، «سازمان تنگه خلیج فارس» که به تازگی توسط ایران تأسیس شده، اعلام کرد که هرگونه ترانزیت خارج از مسیرهایی که صراحتاً توسط ایران تعیین شدهاند، «مشمول تضمین عبور ایمن نخواهد بود.»[1]
سپاه پاسداران نیز این موضع را تکرار کرد و مسیرهای جایگزین مورد حمایت سازمان ملل و عمان را «غیرقابل قبول و کاملاً خطرناک» خواند. بر اساس اطلاعات دریایی، چندین نفتکش که در مسیر جنوبی عمان به سمت تنگه حرکت میکردند، پس از این حادثه ناگهان تغییر مسیر داده یا به سمت شمال و خط ساحلی ایران منحرف شدند.[1][2]
این حمله بلافاصله تردیدهایی را در مورد دوام آتشبس شکنندهای که هفته گذشته بین ایالات متحده و ایران حاصل شده بود، ایجاد میکند. بر اساس آن تفاهمنامه، آمریکا موافقت کرد که محاصره دریایی خود را در ازای تضمین ایران برای آزادی ناوبری در تنگه به مدت حداقل ۶۰ روز، لغو کند.[1][4]
مقامات آمریکایی حمله پهپادی را تأیید کردند و کاخ سفید اعلام کرد که وضعیت را از نزدیک زیر نظر دارد. این حادثه یک آزمون دیپلماتیک بزرگ برای دولت آمریکا محسوب میشود، در حالی که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، در حال سفر به منطقه خلیج فارس است تا به متحدان اطمینان دهد که چارچوب صلح همچنان پابرجاست.[1]
پیش از این حمله، مسیر مورد حمایت سازمان ملل شاهد افزایش کوتاهمدت فعالیت بود. روز چهارشنبه، نزدیک به ۵۰ کشتی باری با موفقیت از تنگه عبور کردند – بالاترین حجم روزانه از زمان تشدید درگیریها – که تخمین زده میشود ۱۳.۴ میلیون بشکه نفت را جابجا کردهاند.[2]
بررسی عمیق دیدگاهها
مقامات ایرانی
ایران بر کنترل حاکمیتی خود بر تنگه هرمز تأکید میکند و مسیرهای ترانزیت غیرمجاز را رد میکند.
تهران تنگه هرمز را به عنوان اهرم استراتژیک اصلی خود میبیند و اصرار دارد که تمام ترافیک دریایی باید با «سازمان تنگه خلیج فارس» که به تازگی تأسیس شده، هماهنگ شود. مقامات ایرانی استدلال میکنند که مسیر جنوبی مورد حمایت سازمان ملل و عمان بدون رضایت آنها ایجاد شده و این یک نقض «غیرقابل قبول و کاملاً خطرناک» پروتکلهای امنیتی آنهاست. سپاه پاسداران با حمله به یک کشتی در این مسیر، تمایل خود را برای اجرای قوانین ترانزیت خود با زور نشان داد.
سازمان بینالمللی دریانوردی
آژانس سازمان ملل ایمنی و تخلیه فوری دریانوردان سرگردان را در اولویت قرار میدهد.
برای سازمان بینالمللی دریانوردی، این بحران اساساً بشردوستانه است. با به دام افتادن بیش از ۱۱,۰۰۰ دریانورد در خلیج فارس برای ماهها، این آژانس به دنبال ایجاد یک کریدور امن و غیرسیاسی در امتداد سواحل عمان بود تا از مناطق مینگذاری شده و اصطکاکهای ژئوپلیتیکی دوری کند. تعلیق این چارچوب تخلیه منعکس کننده این دستورالعمل سازمان است که ایمنی دریانوردان در اولویت قرار دارد و از به خطر انداختن جان غیرنظامیان در یک منطقه نظامی مورد مناقشه خودداری میکند.
آمریکا و متحدان غربی
قدرتهای غربی این حمله را نقض آتشبس اخیر و تهدیدی برای تجارت جهانی میدانند.
مقامات آمریکایی حمله پهپادی را نقض مستقیم توافق ۶۰ روزه آزادی ناوبری که هفته گذشته امضا شد، میدانند. از دیدگاه واشنگتن، ایران از کشتیهای سرگردان و بازارهای جهانی نفت به عنوان گروگان استفاده میکند تا کنترل خود بر تنگه را نهادینه سازد. این حمله زنگ خطر را به صدا در میآورد که تهران ممکن است در نهایت تلاش کند برای کشتیها عوارض رسمی وضع کند، اقدامی که آمریکا به شدت با آن مخالفت کرده است.
نکات کلیدی
- سپاه پاسداران ایران با یک پهپاد به کشتی باری «اور لاولی» با پرچم سنگاپور در سواحل عمان حمله کرد.
- این کشتی از ناحیه پل فرماندهی آسیب دید اما تلفاتی گزارش نکرد و به سفر خود ادامه داد.
- این حمله سازمان ملل را وادار کرد تا مسیر تخلیه جدیدی را که برای نجات ۱۱,۰۰۰ دریانورد سرگردان در نظر گرفته شده بود، به حالت تعلیق درآورد.
- ایران اعلام کرد که عبور ایمن کشتیهایی که از مسیرهای تأیید نشده توسط تهران استفاده میکنند، تضمین نخواهد شد.
آنچه نمیدانیم
- ایالات متحده چگونه رسماً به این حمله پاسخ خواهد داد و آیا توافق صلح اخیر را باطل اعلام خواهد کرد یا خیر.
- سازمان بینالمللی دریانوردی سازمان ملل چه زمانی یا آیا اصلاً قادر خواهد بود تخلیه ۱۱,۰۰۰ دریانورد سرگردان را از سر بگیرد.
- آیا ایران قصد دارد برای کشتیهایی که از مسیر شمالی تعیین شده توسط این کشور استفاده میکنند، عوارض رسمی دریافت کند یا خیر.
روند رویداد
فوریه ۲۰۲۶
تشدید درگیری آمریکا و ایران صدها کشتی و بیش از ۱۱,۰۰۰ دریانورد را در خلیج فارس به دام میاندازد.
اواسط ژوئن ۲۰۲۶
آمریکا و ایران تفاهمنامهای را برای لغو محاصره دریایی در ازای ۶۰ روز ناوبری آزاد امضا میکنند.
۲۴ ژوئن ۲۰۲۶
سازمان ملل و عمان یک مسیر کشتیرانی موقت جنوبی را برای تخلیه کشتیهای سرگردان باز میکنند که منجر به عبور ۵۰ کشتی میشود.
۲۵ ژوئن ۲۰۲۶
ایران با پهپاد به کشتی اور لاولی حمله میکند و سازمان ملل را وادار به توقف چارچوب تخلیه میکند.
- دیدگاه امنیتی و استراتژیک آمریکا
- بر نقض آتشبس آمریکا و ایران و تهدید نظامی ناشی از سپاه پاسداران تأکید میکند.
- دیدگاه دریانوردی بینالمللی و بشردوستانه
- بر ایمنی ۱۱,۰۰۰ دریانورد سرگردان و اختلال در طرح تخلیه سازمان ملل تمرکز دارد.
- دیدگاه دیپلماتیک منطقهای
- بر اصطکاک بین ایران و عمان بر سر مدیریت تنگه و فروپاشی کریدور مورد حمایت سازمان ملل تأکید میکند.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- ۱۱,۰۰۰ دریانورد سرگردان
- مقامات دولتی عمان
- شرکتهای بیمه کشتیرانی تجاری
منابع
[1]The Guardianدیدگاه دیپلماتیک منطقهایUN-backed plan to free ships trapped in strait of Hormuz rejected by Iran
مطالعه در The Guardian →
[2]The Washington Postدیدگاه امنیتی و استراتژیک آمریکاIran strikes cargo ship on U.N.-backed route in Strait of Hormuz
مطالعه در The Washington Post →
[3]BBCدیدگاه دریانوردی بینالمللی و بشردوستانهUN pauses Strait of Hormuz evacuation plan after cargo ship attacked
مطالعه در BBC →
[4]Axiosدیدگاه امنیتی و استراتژیک آمریکاUN pauses Hormuz sailor evacuations after attack in strait
مطالعه در Axios →
بیشتر در اخبار و سیاست
مشاهده همه →صلاحیت در آبهای بینالمللی
محدودیتهای ماده ۹۲ کنوانسیون حقوق دریاها؛ چرا توقیف کشتیهای خارجی در آبهای آزاد ناممکن است؟
3 منبع
کمکهای بشردوستانه
قطع کمکهای غذایی برنامه جهانی غذا به ۵۰۰ هزار نفر در غزه به دلیل بحران شدید بودجه
4 منبع
بحران امنیتی
مخالفت مکرون با استعفای وزیر کشور فرانسه در پی بازداشت ۲۴۰۰ معترض
3 منبع
تنشهای کرانه باختری
حمله شهرکنشینان نقابدار اسرائیلی به هیئت دیپلماتیک اروپایی در کرانه باختری
5 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار اخبار و سیاست با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





