ایران هفت شرط خود را برای از سرگیری مذاکرات با آمریکا اعلام کرد

در روز شنبه، ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ (۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)، جمهوری اسلامی ایران با ارسال فهرستی قطعی شامل هفت شرط به ایالات متحده از طریق میانجی‌گران قطری، موضع دیپلماتیک خود را به طور رسمی تغییر داد. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، با تایید ارسال این پیام اعلام کرد که واشنگتن برای پایان دادن به درگیری‌های جاری باید این شروط را بپذیرد.

این اعلامیه، نخستین چارچوب دیپلماتیک ملموسی است که تهران پس از فروپاشی تفاهم‌نامه اسلام‌آباد پیشنهاد داده است. اگرچه فهرست کامل این هفت شرط هنوز به طور کامل منتشر نشده است، اما سه خواسته اصلی به صورت عمومی اعلام شد: پایان فوری عملیات نظامی در تمام جبهه‌ها، آزادسازی تمامی دارایی‌های مسدود شده ایران در خارج از کشور، و لغو کامل محاصره دریایی ایالات متحده.[1][2]

پیام‌رسانی رضایی، این پیشنهاد دیپلماتیک را با یک اولتیماتوم نظامی صریح همراه کرد. وی در گفتگو با شبکه الجزیره و همچنین در شبکه اجتماعی ایکس هشدار داد که در صورت رد این شروط توسط آمریکا، ایران برای یک «جنگ قاطع» کاملاً آماده است. او وضعیت کنونی را «مخمصه»ای توصیف کرد که واشنگتن برای خود ساخته است و تاکید کرد که آمریکا راهی جز پذیرش حقوق ایران ندارد.[1][3]

در کنار مطالبات دیپلماتیک، رضایی ادعا کرد که ایران اخیراً یک موشک ضدکشتی با کلاهک‌های چندگانه را در نزدیکی یک ناو هواپیمابر آمریکایی آزمایش کرده و آسیب‌پذیری‌های حیاتی در دارایی‌های دریایی آمریکا را شناسایی کرده است. با این حال، این توانمندی‌های نظامی خاص و نزدیکی آزمایش موشکی ادعا شده، هنوز توسط تحلیلگران مستقل دفاعی یا پنتاگون تایید نشده است. این اظهارات بیشتر شبیه به یک پیام‌رسانی بازدارنده استراتژیک برای افزایش قدرت چانه‌زنی در میز مذاکره به نظر می‌رسد تا یک تغییر تایید شده در توازن قوای تاکتیکی.[1][2][3]

تلاش‌های میانجی‌گرانه به شدت درگیر بازیگران منطقه‌ای است که نگران پیامدهای اقتصادی یک درگیری طولانی‌مدت هستند. قطر، به عنوان مجرای اصلی انتقال این پیام، در کنار پاکستان تلاش کرده است تا کانال ارتباطی بین تهران و واشنگتن را دوباره برقرار کند. این تلاش‌های پشت‌پرده در حالی تشدید شده است که اختلال در کشتیرانی تجاری و جریان انرژی منطقه‌ای همچنان رو به افزایش است و گزارش‌های سازمان ملل نشان می‌دهد که تنها در یک حمله به مدرسه‌ای در میناب، حداقل ۱۷۸ غیرنظامی جان خود را از دست داده‌اند.[1][2][3][4]

زمان‌بندی این اعلامیه با نزدیک شدن به پنجره پاسخگویی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، همزمان شده است. رضایی به صراحت اشاره کرد که تهران در حال حاضر منتظر پاسخ رسمی ترامپ به پرونده تحویل‌داده‌شده توسط دو کشور میانجی است. دولت آمریکا پیش از این سیگنال‌های متناقضی در مورد تمایل خود به مذاکره ارسال کرده بود و تهدیدات مربوط به اقدام نظامی بیشتر را با اظهاراتی مبنی بر باز بودن درها برای یک توافق متوازن کرده است.[1][2]

در داخل ایران، چارچوب‌بندی رسانه‌ای این شروط کاملاً قاطعانه است. رسانه‌های دولتی و کانال‌های رسمی تاکید کرده‌اند که تا زمانی که این شروط برآورده نشوند، هیچ‌گونه گفتگوی مقدماتی صورت نخواهد گرفت. آن‌ها این هفت بند را نه به عنوان یک پیشنهاد اولیه برای چانه‌زنی، بلکه به عنوان پیش‌شرطی برای انجام هرگونه مذاکره معرفی کرده‌اند. این موضع‌گیری عمومی سرسختانه، فضای کمی برای سازش‌های تدریجی که معمولاً در دیپلماسی بین‌المللی رایج است، باقی می‌گذارد.

در نهایت، اکنون توپ در زمین واشنگتن است. روزهای آینده مشخص خواهد کرد که آیا دولت آمریکا این هفت شرط را به عنوان یک مسیر خروج واقعی از درگیری می‌بیند یا آن را یک اولتیماتوم غیرقابل قبول تلقی می‌کند. تا زمانی که پاسخ رسمی صادر نشود، منطقه در میان احتمال آغاز مجدد روند دیپلماتیک و تهدید به گسترش جنگ که تهران وعده داده است، در حالت تعلیق باقی می‌ماند.[1][4]