جریمه ۴۲۵ هزار دلاری ایرفرانس و کی‌ال‌ام توسط آمریکا به دلیل پرواز غیرمجاز در حریم هوایی عراق

وزارت حمل‌ونقل ایالات متحده (USDOT) دو شرکت هواپیمایی ایرفرانس و کی‌ال‌ام را به دلیل پرواز در ارتفاع غیرمجاز بر فراز حریم هوایی عراق، مجموعاً ۴۲۵ هزار دلار جریمه کرد. این جریمه به دلیل انجام بیش از ۱۳۰ پرواز مشترک با کد دلتا ایرلاینز در ارتفاعی کمتر از حد مجاز تعیین‌شده اعمال شده است.[1][2]

بر اساس قوانین هوانوردی آمریکا، پرواز شرکت‌های آمریکایی و شرکای تجاری آن‌ها در ارتفاع کمتر از ۳۲ هزار پا در منطقه اطلاعات پروازی بغداد ممنوع است. این محدودیت برای محافظت از هواپیماهای مسافربری در برابر تهدیدات احتمالی از سطح زمین و درگیری‌های منطقه‌ای وضع شده است.[3][4]

قوانین اداره هوانوردی فدرال تنها به خطوط هوایی ثبت‌شده در آمریکا محدود نمی‌شود، بلکه تمامی پروازهای خارجی که با کد یک شرکت آمریکایی انجام می‌شوند را نیز در بر می‌گیرد. از آنجا که ایرفرانس و کی‌ال‌ام بلیت‌های این مسیرها را تحت توافق‌نامه نماد مشترک با دلتا ایرلاینز فروخته بودند، ملزم به رعایت استانداردهای ایمنی آمریکا بوده‌اند.[1][5]

نقض سیستماتیک محدودیت‌های ارتفاع

تحقیقات دفتر حفاظت از مصرف‌کننده هوانوردی نشان می‌دهد که بین سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، این دو شرکت اروپایی بارها این پروتکل ایمنی را نقض کرده‌اند. در این بازه زمانی، کی‌ال‌ام بیش از ۱۰۰ پرواز و ایرفرانس بیش از ۳۰ پرواز را با کد مشترک دلتا در ارتفاع ممنوعه حریم هوایی عراق انجام داده‌اند.[2][3]

از مجموع جریمه تعیین‌شده، سهم کی‌ال‌ام ۳۲۰ هزار دلار و سهم ایرفرانس ۱۰۵ هزار دلار است. این دو شرکت موظفند ۲۶۵ هزار دلار از این مبلغ را ظرف ۶۰ روز پرداخت کنند و ۱۶۰ هزار دلار مابقی به شرط عدم تکرار تخلف در یک سال آینده، به حالت تعلیق درآمده است.[3][4]

شان دافی، وزیر حمل‌ونقل آمریکا، در بیانیه‌ای تاکید کرد که ایمنی مسافران در اولویت قرار دارد و هیچ استثنایی در اجرای قوانین پذیرفته نیست. او گفت که اگر با کد پروازی آمریکا پرواز می‌کنید، رعایت قوانین ایمنی اختیاری نیست و نهادهای نظارتی در پاسخگو کردن شرکت‌های متخلف تردید نخواهند کرد.[2][5]

در مقابل، هر دو شرکت هواپیمایی اروپایی در دفاعیات خود به وزارت حمل‌ونقل اعلام کردند که همواره به رعایت الزامات نظارتی پایبند هستند. آن‌ها استدلال کردند که کاهش ارتفاع در این پروازهای خاص به دستور مستقیم کنترلرهای ترافیک هوایی محلی و به دلیل جلوگیری از تداخل با سایر هواپیماها انجام شده است.[1][3]

تضاد دستورات محلی و قوانین بین‌المللی

ایرفرانس و کی‌ال‌ام معتقدند که نادیده گرفتن دستورات کنترل ترافیک هوایی محلی می‌توانست خطرات ایمنی جدی‌تری به همراه داشته باشد. به همین دلیل، آن‌ها استدلال کردند که این پروازها باید مشمول معافیت شرایط اضطراری قرار می‌گرفتند، اما نهاد نظارتی آمریکا این توجیه را برای نقض سیستماتیک قوانین نپذیرفت.[1][3]

این پرونده نشان‌دهنده پیچیدگی‌های عملیاتی در مدیریت حریم هوایی مناطق پرخطر و تضاد احتمالی میان قوانین ملی و دستورالعمل‌های محلی است. توافق‌نامه‌های نماد مشترک به خطوط هوایی اجازه می‌دهند شبکه پروازی خود را گسترش دهند، اما همزمان ریسک‌های نظارتی و حقوقی آن‌ها را در سطح بین‌المللی افزایش می‌دهند.[3][5]

محدودیت‌های پروازی اداره هوانوردی فدرال بر فراز عراق که آخرین بار در اکتبر ۲۰۲۰ اصلاح و تمدید شد، حداقل تا ۲۶ اکتبر ۲۰۲۷ پابرجا خواهد بود. این جریمه به عنوان یک رویه نظارتی عمل می‌کند تا خطوط هوایی بین‌المللی در مسیریابی خود از خاورمیانه، پروتکل‌های ایمنی را با دقت بیشتری اعمال کنند.[2][3]

دلتا ایرلاینز که کدهای پروازی آن در این مسیرها استفاده شده بود، تاکنون از اظهار نظر رسمی درباره این جریمه خودداری کرده است. با این حال، این شرکت آمریکایی به عنوان شریک تجاری اصلی، نقش مهمی در فروش بلیت و هدایت مسافران به این پروازهای اروپایی داشته است.[1][3]

اهمیت استراتژیک و امنیتی کریدور بغداد

منطقه اطلاعات پروازی بغداد یکی از کریدورهای هوایی مهم برای اتصال اروپا به خاورمیانه و آسیا محسوب می‌شود. با این وجود، سابقه هدف قرار گرفتن هواپیماهای غیرنظامی در مناطق درگیری باعث شده تا نهادهای نظارتی غربی سخت‌گیری‌های بی‌سابقه‌ای را برای عبور از این حریم هوایی اعمال کنند.[2][3]

اداره هوانوردی فدرال آمریکا به طور مداوم بولتن‌های اطلاعاتی مناطق درگیری را به‌روزرسانی می‌کند تا خطوط هوایی را از تهدیدات لحظه‌ای آگاه سازد. پرواز در ارتفاع بالای ۳۲ هزار پا به عنوان یک حاشیه امن در نظر گرفته می‌شود تا هواپیماها از تیررس سیستم‌های پدافند هوایی کوتاه‌برد در امان بمانند.[1][4]

این اقدام انضباطی نشان می‌دهد که دولت آمریکا نظارت بر شرکای بین‌المللی خود را از طریق داده‌های راداری و گزارش‌های پروازی به شدت پیگیری می‌کند. خطوط هوایی اکنون باید سیستم‌های برنامه‌ریزی پرواز خود را به گونه‌ای ارتقا دهند که در صورت دریافت دستور کاهش ارتفاع، پروتکل‌های جایگزین ایمن‌تری را اجرا کنند.[3][4]