جریمه بی‌سابقه ۵.۷ میلیارد دلاری اپل در پرونده نقض حق اختراع فناوری بازخورد لمسی آیفون

تعیین نهایی مسئولیت در حوزه مالکیت معنوی بر عهده هیئت منصفه فدرال است و روز جمعه، یک هیئت هفت نفره در منطقه جنوبی کالیفرنیا حکمی بی‌سابقه صادر کرد. این هیئت منصفه، اپل را به پرداخت ۵.۷ میلیارد دلار به شرکت تکشن تکنولوژی (Taction Technology) مستقر در سن دیگو محکوم کرد و به این نتیجه رسید که موتور تپتیک (Taptic Engine) پرکاربرد این غول فناوری، حقوق اختراع موجود در زمینه بازخورد لمسی را نقض می‌کند. این مرحله خاص از روند قضایی اهمیت بالایی دارد، زیرا صدور چنین حکمی با این ابعاد، فوراً محاسبات ریسک را برای تمام تولیدکنندگان سخت‌افزار تغییر می‌دهد و ادعاهای نظری حق اختراع را به بدهی‌های قطعی و چند میلیارد دلاری در ترازنامه شرکت‌ها تبدیل می‌کند.[1][2][6]

این جریمه ۵.۷ میلیارد دلاری به عنوان بزرگ‌ترین غرامت نقض حق اختراع در تاریخ ایالات متحده شناخته می‌شود و توافقات معمول در زمینه مالکیت معنوی را بسیار ناچیز جلوه می‌دهد. محور این اختلاف، سیستم بازخورد لمسی است که اپل برای جایگزینی موتورهای لرزشی سنتی معرفی کرد تا به کاربران در هنگام فشردن صفحه نمایش، دریافت اعلان‌ها و چرخش‌های شبیه‌سازی شده دکمه کناری (Crown)، پاسخ‌های لمسی ارائه دهد. هیئت منصفه دریافت که مکانیسم‌های پایه این سیستم، دو حق اختراع خاص متعلق به شاکیان را نقض کرده است.[3][4]

شرکت تکشن تکنولوژی که عمدتاً راهکارهای لمسی برای هدفون‌ها و هدست‌های گیمینگ توسعه می‌دهد، دارنده این دو حق اختراع مورد بحث با شماره‌های US 10,659,885 و US 10,820,117 است. این حقوق اختراع، مبدل‌های لمسی لرزشی با فرکانس پایین را پوشش می‌دهند که با لمس قابل احساس هستند. تکشن با موفقیت استدلال کرد که دستگاه‌های اپل از اختراعات ثبت‌شده این شرکت بدون داشتن مجوز یا اختیار قانونی استفاده می‌کنند.[1][5]

موتور تپتیک از سال ۲۰۱۵ به عنوان یک قطعه کلیدی به تدریج در سراسر خط تولید محصولات اپل به کار گرفته شده است. از ویژگی تاچ سه‌بعدی (3D Touch) که با آیفون 6s معرفی شد تا اعلان‌های ضربه‌ای دقیق در اپل واچ، تمامی این تعاملات به بازخورد لرزشی این موتور وابسته‌اند. هیئت منصفه تایید کرد که پیاده‌سازی اپل، مالکیت معنوی تکشن را نقض کرده است، هرچند به صراحت تشخیص داد که این نقض عمدی نبوده است.[1][3]

اپل بلافاصله در برابر این یافته‌ها موضع گرفت و متعهد شد که این تصمیم را به چالش بکشد. این شرکت در یک بیانیه عمومی تاکید کرد که موتور تپتیک آن اساساً با فناوری تکشن متفاوت است. اپل همچنین ادعا کرد که آزمایش‌های خود تکشن روی محصولات اپل در طول دادگاه، این تفاوت را تایید کرده است و به صراحت اعلام کرد: «اپل از فناوری تکشن استفاده نمی‌کند و ما درخواست تجدیدنظر خواهیم داد.»[2][4]

تیم حقوقی تکشن از این نتیجه استقبال کرد. لنس یانگ (Lance Yang)، وکیل ارشد پرونده، با ابراز خرسندی از تصمیم هیئت منصفه خاطرنشان کرد که این حکم، حقوق اختراع شرکت را پس از یک نبرد حقوقی که از زمان تشکیل پرونده تا دادگاه بیش از پنج سال به طول انجامید، احقاق کرده است. هیئت منصفه هفت نفره پس از دو روز مشورت به دنبال دادگاهی که از ۱۴ سپتامبر آغاز شده بود، به این نتیجه رسید.[2][6]

این پرونده برای رسیدن به این رقم رکوردشکن، مسیر پرپیچ‌وخمی را طی کرده است. تکشن در ابتدا این شکایت را در سال ۲۰۲۱ با ادعای استفاده غیرمجاز از فناوری بازخورد لمسی خود ثبت کرد. اپل در ابتدا در سال ۲۰۲۳ پیروز شد، زمانی که یک قاضی منطقه‌ای فدرال در سن دیگو حکم داد که این شرکت حقوق اختراع را نقض نکرده و ادعاهای تکشن را به طور کامل رد کرد.[1][3]

اما این پیروزی دیری نپایید. دادگاه استیناف حوزه فدرال ایالات متحده سال گذشته این رد دعوی را لغو کرد و پرونده را دوباره به جریان انداخت. دادگاه تجدیدنظر دریافت که قاضی دادگاه بدوی به طور نامناسبی استفاده تکشن از شهادت برخی کارشناسان را محدود کرده بود و با این کار، مسیر را برای دادگاه هیئت منصفه که به صدور حکم روز جمعه انجامید، هموار کرد.[2][4]

برای بخش گسترده‌تر فناوری، این جریمه رکورد جدیدی را برای خسارات مربوط به قطعات فرعی گوشی‌های هوشمند ثبت می‌کند. با توجه به اینکه عرضه جهانی گوشی‌های هوشمند به شدت به ماژول‌های استاندارد لمسی، صوتی و نوری وابسته است، این جریمه مالی بر آسیب‌پذیری شرکت‌های تریلیون دلاری در برابر ادعاهای بنیادین حق اختراع تاکید می‌کند. این موضوع نشان می‌دهد که ریسک‌های مالی ادغام فناوری‌های قطعات مورد مناقشه، اکنون با جریمه‌های بزرگ ضدانحصار رقابت می‌کند.[4][5]

مرحله بعدی این نبرد حقوقی از جایگاه هیئت منصفه به قضات دادگاه تجدیدنظر منتقل خواهد شد تا بررسی کنند که آیا غرامت ۵.۷ میلیارد دلاری به درستی ارزش اقتصادی افزوده‌شده توسط فناوری مورد مناقشه به دستگاه‌های اپل را منعکس می‌کند یا خیر. تحلیلگران حقوقی خاطرنشان می‌کنند که احکامی با این ابعاد غالباً در طول فرآیند تجدیدنظر کاهش یافته یا لغو می‌شوند. با این حال، تا زمانی که این فرآیند به پایان برسد، این حکم بی‌سابقه به عنوان یک بدهی سنگین در ترازنامه اپل باقی خواهد ماند.[1][4]