انتقال پروازهای بمبئی به ناوی بمبئی؛ گشایش اسلات‌های قدیمی برای توسعه ایندی‌گو و ایر ایندیا

ایرلاین‌های ایندی‌گو و گروه ایر ایندیا از دسامبر ۲۰۲۶ انتقال تدریجی برخی پروازهای داخلی و خارجی خود را از فرودگاه بین‌المللی چاتراپاتی شیواجی مهاراج بمبئی به فرودگاه نوساز بین‌المللی ناوی بمبئی کلید می‌زنند. این جابه‌جایی مرحله‌بندی‌شده، سیستم پروازی پایتخت مالی هند را پس از سال‌ها به یک مدل دوفرودگاهی ارتقا داده و جریان‌های ترافیک هوایی منطقه را به شکلی بنیادی بازآرایی می‌کند.[1][3][4]

نقطه آغاز این فرایند با ایر ایندیا اکسپرس خواهد بود که در دسامبر با راه‌اندازی ۴ پرواز روزانه داخلی در فرودگاه جدید و نوساز ناوی بمبئی کار خود را آغاز می‌کند. تا ژانویه ۲۰۲۷، این حامل هوایی مسیرهای جدید بین‌المللی به کویت و پروازهای فعلی خود به عمان را به این قطب تازه منتقل خواهد کرد تا از موج نخست تقاضا بهره‌مند شود.[1][3]

ایر ایندیا اکسپرس به تدریج پروازهای ۶ مقصد غرب آسیا را به ناوی بمبئی منتقل خواهد کرد. خدمات پروازی به جده، ریاض، دمام، دوحه، مسقط و شارجه هم‌زمان با شروع فصل پروازی تابستان شمالی ۲۰۲۷ یاتا تکمیل می‌شود و سهم پروازی چشمگیری را در این فرودگاه تثبیت می‌کند.[3]

شرکت ایندی‌گو نیز در فوریه ۲۰۲۷ با انتقال ۱۲ سورتی پرواز روزانه خروجی بین‌المللی از فرودگاه قدیمی به مجموعه جدید، گام بعدی را برمی‌دارد. این تغییر شامل پروازهای جاری این ایرلاین به بحرین، ریاض، دمام، جده، مدینه، کویت، رأس‌الخیمه، فجیره، مسقط، داکا و جاکارتا خواهد بود و حجم بزرگی از مسافران را جابه‌جا می‌کند.[2][5]

در کنار این خطوط انتقالی، ایندی‌گو یک پرواز روزانه جدید به کاتماندو را نیز آغاز خواهد کرد تا شمار مقاصد خارجی خود در فرودگاه جدید را تا ژوئیه ۲۰۲۷ به ۱۲ مقصد برساند. این حامل پروازهای داخلی متصل‌کننده مسافران از سراسر هند به این مقاصد خارجی را نیز به فرودگاه جدید هدایت خواهد کرد.[2][5]

نوسازی ترمینال شماره ۱

این بازآرایی عملیاتی، فضا و ظرفیت لازم را برای یک ارتقای زیرساختی سنگین در فرودگاه قدیمی باز می‌کند. شرکت هلدینگ فرودگاهی آدانی که مدیریت هر دو تاسیسات را در دست دارد، از ژانویه ۲۰۲۷ عملیات نوسازی بخش شمالی ترمینال ۱ را کلید می‌زند؛ پروژه‌ای که بدون هماهنگی لجستیکی دقیق می‌توانست به لغو گسترده پروازها منجر شود.[3][5]

در حال حاضر، ترمینال ۱ ترافیک داخلی را پوشش می‌دهد، در حالی که ترمینال ۲ هم پروازهای داخلی و هم بین‌المللی را مدیریت می‌کند. طرح نوسازی ایجاب می‌کند که سالانه حدود ۵ میلیون مسافر داخلی در طول دوره ساخت‌وساز از ترمینال ۱ به ترمینال ۲ تغییر مسیر دهند؛ تغییری که فشار فزاینده‌ای بر گیت‌ها و ظرفیت باند این ترمینال وارد خواهد کرد.[2][3]

برای مدیریت این موج جدید از مسافران داخلی، اپراتور فرودگاه ایرلاین‌ها را موظف کرد موقتاً نزدیک به ۲۶۵ اسلات پروازی خروجی بین‌المللی در هفته را از ترمینال ۲ کاهش داده یا منتقل کنند. فرودگاه قدیمی بمبئی در حال حاضر میزبان حدود ۷۷۰ پرواز هفتگی بین‌المللی توسط ۴۶ شرکت هواپیمایی است که این الزام را به یک چالش لجستیکی سنگین بدل می‌سازد.[2]

میزان کاهش الزام‌شده معادل حدود یک‌سوم کل برنامه هفتگی پروازهای بین‌المللی فعلی فرودگاه است. انتقال پروازهای ایندی‌گو و ایر ایندیا اکسپرس به ناوی بمبئی، بخش عمده‌ای از این پروازهای جابه‌جاشده را جذب کرده، فشار آنی بر ترمینال ۲ را خنثی ساخته و مانع زمین‌گیر شدن گسترده پروازها می‌شود.[2]

پس از تکمیل نوسازی در سال ۲۰۳۰، ظرفیت پذیرش سالانه ترمینال ۱ به میزان ۳۳ درصد افزایش خواهد یافت. این ارتقا سقف پذیرش مسافر در ترمینال را از ۱۵ میلیون به ۲۰ میلیون مسافر در سال رسانده و سازه‌ای ۶۰ ساله را متناسب با استانداردهای مدرن صنعت هوانوردی بازسازی می‌کند.[2][3]

مقاومت ایرلاین‌ها و مناقشه بر سر ظرفیت

این برنامه جابه‌جایی در آغاز با واکنش تند شرکت‌های هوانوردی روبه‌رو شد. در تاریخ ۵ اکتبر، کمیته بهره‌برداران خطوط هوایی رسماً ابلاغیه انتقال ۳۳ درصد از عملیات پروازی بین‌المللی به فرودگاه جدید را به چالش کشید و نبود رایزنی‌های قبلی و شفافیت عملیاتی را دلیل آن عنوان کرد.[2]

این کمیته خواستار ارائه تمام مستندات مشاوره‌ای گروه آدانی با ذی‌نفعان درباره نوسازی ترمینال ۱ از سال ۲۰۲۰ تاکنون شد. بهره‌برداران روش محاسبه این رقم بازتوزیع را زیر سوال برده و خواهان شفافیت در نرخ بهره‌برداری واقعی از ظرفیت‌های موجود فرودگاه شدند.[2]

کمیته اعلام کرد: «آیا این الزام ناظر بر ظرفیت ترمینال، جریان مسافر، تعداد پروازها یا اسلات‌های فرودگاهی است؟ چه متدولوژی و ارزیابی ظرفیتی برای تعیین این سهم به کار گرفته شده است؟» و پرسید آیا این تصمیم با دستورالعمل‌های تخصیص اسلات انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی (یاتا) تطابق دارد یا خیر.[2]

برای ارزیابی ضرورت این جابه‌جایی، کمیته ارقام ماهانه و واقعی بهره‌برداری از ظرفیت هر دو ترمینال را برای کل ماه‌های سال ۲۰۲۶ درخواست کرد. آنها همچنین شفاف‌سازی ظرفیت‌های دردسترس و اسمی جابه‌جایی مسافر را خواستار شدند تا توجیه محاسباتی این کاهش‌های تحمیلی روشن شود.[2]

اگرچه ایرلاین‌ها نوسازی ترمینال ۱ را ضروری دانستند، اما تصریح کردند که این همراهی به معنای پذیرش یک‌طرفه لغو یا انتقال مسیرهای پردرآمد و تثبیت‌شده بین‌المللی نیست؛ مگر آنکه ارزیابی ظرفیتی دقیق و شفاف ارائه شود که از سرمایه‌گذاری‌های تاریخی شرکت‌ها در اسلات‌ها محافظت کند.[2]

توسعه استراتژیک در بستر سیستم دوفرودگاهی

بیانیه مشترک ایندی‌گو، ایر ایندیا و اپراتور فرودگاه نشان‌دهنده شکستن این بن‌بست پروازی است. این دو غول هوانوردی با جابه‌جایی داوطلبانه بخشی از شبکه منطقه‌ای و غرب آسیا، بدون نیاز به اعمال کاهش‌های اجباری، فضای تنفس عملیاتی لازم را برای آغاز ساخت‌وساز فراهم کردند.[2][3]

برای شرکت ایندی‌گو، این اقدام یک دستاورد دوگانه تجاری محسوب می‌شود. انتقال ۱۲ پرواز روزانه به ناوی بمبئی، اسلات‌های فوق‌العاده باارزش و اشباع‌شده در فرودگاه قدیمی را آزاد کرده و راه را برای گسترش پروازهای بین‌المللی پرسودتر باز می‌کند، بدون آنکه بحران ترافیک در دومین هاب پرتردد هند شدت یابد.[2][5]

ایندی‌گو در نظر دارد از اسلات‌های آزادشده برای آغاز مسیرهای پروازی تازه به آسیا، آفریقا و اروپا در طول سال ۲۰۲۷ بهره ببرد. این توسعه با تکیه بر ناوگان رو‌به‌رشد هواپیماهای ایرباس A320، A321 و هواپیماهای دوربرد A321XLR صورت خواهد گرفت که نیازمند اسلات‌های زمانی طلایی برای اقتصادی کردن مسیرهای طولانی خود هستند.[2][3]

ایندی‌گو و مدیریت فرودگاه اعلام کردند: «این انتقال فازبندی‌شده، پوشش ارتباطی فرودگاه ناوی بمبئی را به شکلی ملموس گسترش داده و هم‌زمان شبکه دسترسی بین‌المللی فرودگاه شیواجی مهاراج را نیز ارتقا می‌بخشد.» آنها خاطرنشان کردند که این مدل دوفرودگاهی، گزینه‌های پروازی متنوع‌تری را برای مسافران داخلی و بین‌المللی منطقه رقم خواهد زد.[2][5]

برنامه زمانی نهایی این جابه‌جایی هنوز قطعی نشده است. ایندی‌گو و گروه ایر ایندیا تاریخ‌های دقیق انتقال را پس از نهایی‌سازی هماهنگی‌های پروژه‌ای با فرودگاه و اخذ تاییدیه‌های عملیاتی کامل از سازمان هواپیمایی کشوری اعلام خواهند کرد تا گام پایانی برای بازسازی صنعت هوانوردی بمبئی برداشته شود.[2][3]