کاهش ۴۰ درصدی خطر تاول: چگونه چسب کاغذی با تثبیت لایه‌های پوست از آسیب جلوگیری می‌کند

دوندگان و کوهنوردانی که پیش از شروع فعالیت، یک لایه چسب کاغذی جراحی را روی نقاط حساس و مستعد تاول پای خود می‌چسبانند، خطر بروز تاول را تا ۴۰ درصد کاهش می‌دهند. این اقدام پیشگیرانه به هیچ تجهیزات خاصی نیاز ندارد، هزینه هر حلقه آن بسیار ناچیز است و اساساً نحوه مدیریت شایع‌ترین آسیب در مسیرهای طولانی را برای ورزشکاران استقامتی تغییر می‌دهد.

توصیه‌های رایج برای مدیریت تاول مدت‌هاست که بر استفاده از پدهای ضخیم، پمادهای چرب‌کننده قوی یا پودرهای ضد رطوبت متکی بوده است. با این حال، با وجود ۴۰ سال تحقیق پزشکی روی این روش‌ها، شواهد بالینی که اثربخشی آن‌ها را تایید کند، همچنان بسیار اندک است.

پیشرفت بزرگ در این زمینه در سال ۲۰۱۴ و از دل بیابان‌های آتاکاما، گبی، ماداگاسکار و اردن به دست آمد. دکتر گرانت لیپمن (Grant Lipman)، پزشک طب اورژانس در مرکز مراقبت‌های بهداشتی استنفورد، ۱۰ سال از عمر خود را صرف درمان دوندگان اولترا ماراتنی کرد که روزانه تا ۵۰ مایل می‌دویدند.

لیپمن در این باره می‌گوید: «کم‌کم متوجه شدم که پاهای این افراد تا چه حد آسیب می‌بیند. مدام می‌شنیدم که می‌گفتند: 'دکتر، اگر پاهایم یاری می‌کردند، وضعیتم خیلی خوب بود.' پاهای آن‌ها عملاً در حال نابودی بود.»

برای آزمایش یک رویکرد جدید، لیپمن و همکارانش کارآزمایی Pre-TAPED II را طراحی کردند که در سال ۲۰۱۶ در مجله بالینی پزشکی ورزشی منتشر شد. این مطالعه وضعیت ۱۲۸ دونده را در یک اولترا ماراتن شش‌مرحله‌ای به مسافت ۱۵۵ مایل بررسی کرد.

دستیاران پزشکی پیش از شروع مسابقه، چسب کاغذی استاندارد (که معمولاً به عنوان چسب جراحی شناخته می‌شود) را روی نواحی مستعد تاول دوندگان چسباندند. اگر دونده‌ای سابقه تاول نداشت، چسب به صورت تصادفی روی یک نقطه از پای او چسبانده می‌شد. نواحی بدون چسب در همان پا به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته شدند.

نتایج کاملاً قاطع بود. از میان ۱۲۸ شرکت‌کننده، ۹۸ دونده در نواحی زیر چسب هیچ‌گونه تاولی نزدند. در مقابل، ۸۱ نفر از همان دوندگان در نواحی بدون چسب پای خود دچار تاول شدند.

لیپمن پس از انتشار این مطالعه گفت: «این یک روش فوق‌العاده ارزان و آسان برای پیشگیری از تاول است. شما می‌توانید آن را از هر جایی تهیه کنید. یک حلقه کوچک آن قیمت بسیار کمی دارد و می‌تواند برای یک یا دو سال استفاده شما کافی باشد.»

مکانیسم موفقیت این چسب در درک نحوه شکل‌گیری تاول‌ها نهفته است. تاول‌ها بر اثر ساییدگی ساده سطحی ایجاد نمی‌شوند، بلکه ناشی از تغییر شکل برشی هستند؛ یعنی جدا شدن ساختاری لایه‌های سلولی زیر سطح پوست، زمانی که پا متوقف می‌شود اما اسکلت بدن همچنان به سمت جلو حرکت می‌کند.

لیپمن توضیح می‌دهد: «خود چسب کاغذی بسیار نازک و کاملاً صاف است. نظریه ما این بود که به دلیل همین سطح صاف، اصطکاک، ساییدگی و تنش برشی در نواحی حساسِ دقیقاً زیر چسب کاهش می‌یابد.»

نکته مهم این است که چسبندگی ملایم این چسب یک مزیت است، نه یک نقص. زمانی که چسب در نهایت کنده می‌شود، آن‌قدر چسبنده نیست که پوست زیرین را پاره کند؛ در نتیجه از تبدیل شدن یک تاول بسته به یک زخم باز و دردناک جلوگیری می‌کند.

این رویکرد هدفمند، در واقع اصلاحی بر آزمایش‌های ناموفق قبلی است. در مطالعه اولیه Pre-TAPED I، محققان چسب کاغذی را روی تمام انگشتان پا چسباندند، فارغ از اینکه مستعد تاول بودند یا خیر. این استفاده گسترده در مقایسه با پای بدون چسب هیچ مزیت قابل‌توجهی نشان نداد؛ احتمالاً به این دلیل که پیچیدن چسب دور تمام انگشتان، مکانیک پا و میزان حفظ رطوبت را تغییر داده بود.[1][2]

روش‌های سنتی اغلب عوارض خاص خود را به همراه داشته‌اند. یک مطالعه در سال ۱۹۹۸ که استفاده از ضدتعریق‌ها را روی پای دانشجویان افسری بررسی می‌کرد، نشان داد که اگرچه این کار تشکیل تاول را کاهش می‌دهد، اما ۵۷ درصد از دانشجویان از التهاب شدید پوستی خبر دادند.

سایر مداخلات، مانند چسب‌های تخصصی پیشگیری از تاول، در محیط‌های بالینی اثربخشی خود را نشان داده‌اند، اما هزینه آن‌ها به مراتب بیشتر از یک حلقه استاندارد چسب جراحی است؛ موضوعی که استفاده از آن‌ها را برای تمرینات روزانه یا کوهپیمایی‌های طولانی‌مدت غیرعملی‌تر می‌کند.

متخصصان پا خاطرنشان می‌کنند که اگرچه چسب تنش برشی را کاهش می‌دهد، اما نمی‌تواند بیومکانیک اساساً ضعیف یا کفش نامناسب را جبران کند. کفشی که خیلی تنگ باشد همچنان به انگشتان فشار می‌آورد و کفشی که خیلی گشاد باشد اصطکاکی ایجاد می‌کند که اثر سطح صاف چسب را خنثی خواهد کرد.[2]

برای گرفتن بهترین نتیجه، چسب باید به صورت صاف و در یک لایه، پیش از آنکه پوست عرق کند یا کثیف شود، چسبانده شود. زمانی که یک نقطه حساس به یک تاول کامل و پر از مایع تبدیل شد، چسب کاغذی به تنهایی ضخامت ساختاری لازم برای کاهش فشار را ندارد و در این مرحله، استفاده از پدهای سنتی مولسکین (moleskin) یا هیدروکلوئیدی ضروری می‌شود.[2]