محدودیت ۲۵ نفره: سهمیه‌های «لیست A» و «لیست B» یوفا چگونه ترکیب تیم‌ها را در لیگ قهرمانان اروپا شکل می‌دهند؟

برای به میدان فرستادن یک ترکیب کامل ۲۵ نفره در لیگ قهرمانان اروپا، یک باشگاه باید دقیقاً هشت بازیکن را ثبت کند که بین سنین ۱۵ تا ۲۱ سالگی در داخل همان کشور پرورش یافته‌اند. برای بسیاری از غول‌های اروپا، این شرط در حال حاضر صدق نمی‌کند. وقتی ضرب‌الاجل ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ برای مرحله گروهی به پایان رسید، واقعیت ریاضی «لیست A» یوفا، سرمربیان سراسر قاره را مجبور کرد تا بازیکنان ملی‌پوش، آماده و بزرگسال خود را به‌طور کامل از لیست خط بزنند.[4][6]

این سازوکار هیچ انعطافی ندارد. در لیورپول، آندونی ایرائولا، سرمربی تیم، لیستی را ارائه داد که در آن نام واتارو اندو، ملی‌پوش باتجربه ژاپنی و فدریکو کیه‌زا، وینگر ایتالیایی، به چشم نمی‌خورد. در ترکیه، اوکان بروک، سرمربی گالاتاسرای، پنج بازیکن بزرگسال از جمله کاآن آیهان و کاظم‌جان کاراتاش را از لیست خود کنار گذاشت و صراحتاً به محدودیت‌های بازیکنان غیربومی اشاره کرد. این‌ها استراحت‌های تاکتیکی نیستند؛ مگر اینکه در نیم‌فصل لیست جدیدی ارائه شود، این بازیکنان حداقل تا فوریه ۲۰۲۷ از حضور در رقابت‌های اروپایی محروم خواهند بود.[1][2][3][4]

معماری ترکیب تیم‌ها در لیگ قهرمانان بر پایه دو فهرست مجزا بنا شده است: لیست A و لیست B. لیست A همان ترکیب اصلی است که سقف سخت‌گیرانه ۲۵ بازیکن برای آن تعیین شده و باید حداقل شامل دو دروازه‌بان باشد. این لیست در پایان پنجره نقل و انتقالات تابستانی بسته می‌شود و برای تمام هشت بازی مرحله گروهی معتبر است.[1][4][5]

در دل این محدودیت ۲۵ نفره، یک قید الزام‌آور وجود دارد: سهمیه بازیکنان بومی. یوفا هشت جایگاه را منحصراً برای بازیکنان آموزش‌دیده در داخل کشور رزرو کرده است. یک باشگاه نمی‌تواند برای دور زدن این قانون، صرفاً هشت بازیکن داخلی بخرد؛ نهاد حاکم بر فوتبال اروپا این تعریف را به دو دسته «آموزش‌دیده در باشگاه» و «آموزش‌دیده در اتحادیه» تقسیم می‌کند تا تیم‌ها را مجبور به پرورش استعدادهای خودشان کند.[4][5][6]

بازیکن «آموزش‌دیده در باشگاه» به کسی گفته می‌شود که بین سنین ۱۵ تا ۲۱ سالگی، سه فصل کامل یا ۳۶ ماه را در باشگاه فعلی خود ثبت‌نام کرده باشد. بازیکن «آموزش‌دیده در اتحادیه» همین بازه ۳۶ ماهه را در باشگاه دیگری در همان اتحادیه ملی گذرانده است. نکته حیاتی اینجاست که یوفا مقرر کرده از این هشت جایگاه رزرو شده، حداکثر چهار جایگاه می‌تواند توسط بازیکنان آموزش‌دیده در اتحادیه پر شود. چهار جایگاه باقی‌مانده باید حتماً از محصولات آکادمی خود باشگاه باشند.[4][5]

جریمه عدم رعایت این سهمیه، فوری و ساختاری است. همان‌طور که در مقررات رسمی یوفا آمده است: «اگر باشگاهی کمتر از هشت بازیکن بومی در لیست A خود داشته باشد، حداکثر تعداد بازیکنانی که می‌توانند در این لیست ثبت شوند، به همان نسبت کاهش می‌یابد.» این یعنی یک کسر سهمیه یک‌به‌یک.[4]

این کسر سهمیه، ساختار تیم‌سازی در سطح نخبگان را دگرگون می‌کند. اندازه ترکیب استون ویلا برای فصل ۲۷-۲۰۲۶ از ۲۵ به ۲۳ نفر کاهش یافت، زیرا آن‌ها نتوانستند به اندازه کافی بازیکن آموزش‌دیده در باشگاه معرفی کنند. فصل گذشته، لیورپول با کمبود مشابهی مواجه شد و مجبور شد تنها ۲۲ بازیکن را برای مرحله گروهی ثبت کند. امسال، ایرائولا با استفاده از فارغ‌التحصیلان آکادمی مانند جیمز مک‌کانل و آیزاک مابایا برای پر کردن سهمیه‌های بومی، به حد نصاب ۲۵ نفره رسید، که همین امر باعث شد اندو و کیه‌زا از سهمیه غیربومی‌ها بیرون بمانند.[1][2]

برای جلوگیری از جریمه شدن باشگاه‌ها به خاطر بازی دادن به نوجوانان، یوفا یک سوپاپ اطمینان تعبیه کرده است: لیست B. برخلاف لیست A، لیست B اجازه ثبت‌نام نامحدود را می‌دهد و می‌تواند تا ساعت ۲۳:۵۹ به وقت اروپای مرکزی در شب قبل از هر مسابقه به‌روزرسانی شود.[4][5]

با این حال، لیست B الزامات اقامتی سخت‌گیرانه‌ای دارد. برای فصل ۲۷-۲۰۲۶، یک بازیکن تنها در صورتی واجد شرایط لیست B است که در تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۰۵ یا پس از آن متولد شده باشد و از زمان تولد ۱۵ سالگی‌اش، برای یک دوره بی‌وقفه دوساله واجد شرایط بازی برای باشگاه بوده باشد. در غیر این صورت، آن‌ها می‌توانند با سه سال متوالی که شامل حداکثر یک سال حضور قرضی در باشگاهی در همان اتحادیه باشد، واجد شرایط شوند.[4][5]

این قانون اقامتی به این معناست که نوجوانان تازه‌وارد نمی‌توانند به سادگی در لیست B قرار بگیرند. برایان مادجو، خرید ۱۷ ساله استون ویلا که در سال ۲۰۲۶ از متس آمد، به یک جایگاه ارزشمند در لیست A نیاز داشت زیرا سابقه دو سال حضور در ویلا پارک را نداشت. به همین ترتیب، منچستریونایتد مجبور شد از یک سهمیه لیست A برای تاینان تامپسون، وینگر نوجوان و جدید خود استفاده کند.[1]

در مقابل، محصولات تثبیت‌شده آکادمی به عنوان یک مزیت استراتژیک عمل می‌کنند. آرسنال می‌تواند مکس داومن ۱۶ ساله را به‌طور کامل از لیست A کنار بگذارد، با علم به اینکه او کاملاً واجد شرایط لیست B است و به این ترتیب، یک جایگاه در ترکیب اصلی را برای یک ملی‌پوش بزرگسال حفظ کند. منچستریونایتد نیز از همین سازوکار برای کوبی ماینو بهره می‌برد.[1][5]

پس از پایان مرحله گروهی، پنجره ثبت‌نام برای مدت کوتاهی دوباره باز می‌شود. باشگاه‌هایی که به مراحل حذفی صعود می‌کنند، تا ساعت ۲۳:۵۹ به وقت اروپای مرکزی در تاریخ ۴ فوریه ۲۰۲۷ فرصت دارند تا حداکثر سه بازیکن واجد شرایط جدید را ثبت کنند. این اضافه‌شده‌ها می‌توانند شامل خریدهای جدید ژانویه یا بازیکنانی باشند که از مصدومیت‌های طولانی‌مدت برگشته‌اند، مشروط بر اینکه سقف کلی ۲۵ نفره و سهمیه‌های بازیکنان بومی همچنان رعایت شود.[4]

تنها استثنای لیست بسته A مربوط به دروازه‌بان‌هاست. اگر یک دروازه‌بان ثبت‌شده دچار مصدومیت یا بیماری شود که انتظار می‌رود حداقل ۳۰ روز طول بکشد، باشگاه می‌تواند در هر مقطعی از فصل او را به‌طور موقت جایگزین کند. برای بازیکنان داخل زمین، یوفا اجازه یک جایگزینی موقت تا روز ششم مسابقات را می‌دهد، اما تنها در صورتی که بازیکن جایگزین پیش از ضرب‌الاجل ۲ سپتامبر در باشگاه ثبت شده باشد.[4]

این محدودیت‌های مکانیکی، دلیل مبالغ هنگفت در نقل و انتقالات داخلی را توضیح می‌دهند. ارزش یک بازیکن بومی تنها به عملکرد او در زمین خلاصه نمی‌شود، بلکه به توانایی او در باز کردن قفل بیست و پنجمین جایگاه ترکیب در پول‌سازترین رقابت اروپاست. وقتی سهمیه غیربومی یک باشگاه پر می‌شود، ریاضیات بی‌رحم است: هر خرید خارجی جدید، نیازمند این است که یک بازیکن بزرگسال روی سکوها بنشیند.[7]