انویدیا خطوط تولید سامسونگ را قرق کرد: تلاش غول هوش مصنوعی برای دور زدن گلوگاه زیرلایه‌ها

در کارخانه‌های سجونگ و بوسان کره جنوبی، خطوط تولید جدیدی در حال آماده‌سازی و کالیبراسیون هستند که صرفاً برای سفارش‌های یک مشتری ویژه کار خواهند کرد. سامسونگ الکترومکانیکس روز چهارشنبه از امضای قراردادی چندساله برای اختصاص خطوط تولیدی ویژه به سفارش‌های انویدیا خبر داد؛ توافقی که پای تأمین قطعه‌ای ظاهراً پیش‌پاافتاده اما فوق‌العاده حیاتی را به میان می‌کشد؛ قطعه‌ای که کمبودش می‌تواند کل تب‌وتاب زیرساخت‌های هوش مصنوعی جهان را زمین‌گیر کند.[1][7]

صحبت از «زیرلایه بسته‌بندی اِی‌بی‌اف» (ABF) است؛ ماده‌ای عایق و بسیار تخصصی که جالب است بدانید ابتدا توسط یک شرکت صنایع غذایی ژاپنی توسعه یافته بود. پیش از آنکه پردازنده‌های گرافیکی توانمند بتوانند روی سرورهای دیتاسنتر نصب شوند، قالب شکننده سیلیکونی ابتدا باید بر روی این برد رزینی سوار شود. این زیرلایه وظیفه دارد اتصالات در مقیاس میکروسکوپی روی تراشه را به اتصالات بزرگ‌تر مادربرد سرور ترجمه و متصل کند.[2][6]

با بزرگ‌تر شدن پردازنده‌های هوش مصنوعی و ادغام حافظه‌های با پهنای باند بالا (HBM)، این تراشه‌ها به زیرلایه‌هایی با مساحت بسیار گسترده‌تر و لایه‌های داخلی پرتعدادتر نیاز پیدا کرده‌اند. تولید چنین بردهای حجیمی فوق‌العاده دشوار است، زیرا این کامپوزیت پلیمری تحت تنش‌های حرارتی شدید مستعد تاب‌برداشتن و اعوجاج است. در نهایت، حفظ صافی و یکنواختی مطلق در تمام سطح برد است که بازدهی تجاری تولید را تعیین می‌کند.[1]

هزینه مالی لازم برای غلبه بر این موانع مهندسی سرسام‌آور است. تضمین ظرفیت‌های خط تولید جدید نیازمند سرمایه‌گذاری‌های سنگین روی اتاق‌های تمیز مدرن و تجهیزات لیتوگرافی و لمینیت فوق‌پیشرفته است. بخش عمده‌ای از این نقدینگی هنگفت حالا مستقیماً از پیش‌پرداخت‌های غول‌های فناوری تأمین می‌شود؛ شرکت‌هایی که از ترس اختلال در زنجیره تأمین آینده دست به جیب شده‌اند.[3][4]

پیش‌خرید نوبت تولید

انویدیا دیگر منتظر نمی‌ماند تا تأمین‌کنندگان با سرعت محافظه‌کارانه خودشان کارخانه‌ها را گسترش دهند. این شرکت تصمیم گرفته مستقیماً با پول نقد وارد میدان شود و با پیش‌خرید کامل خطوط، نوبت تولید رقبا را تصاحب کند. این سرمایه‌گذاری مشترک با سامسونگ الکترومکانیکس دقیقاً به همین منظور طراحی شده تا خطوطی منحصراً در خدمت سخت‌افزارهای انویدیا مستقر شوند.[1][6]

سازنده کره‌ای پیش‌بینی کرده که حجم ارسالی به انویدیا از سال ۲۰۲۶ با نرخی دورقمی رشد خواهد کرد. برآوردها نشان می‌دهد تا سال ۲۰۲۸، بخش چشمگیری از کل توان تولیدی سامسونگ الکترومکانیکس به غول تراشه‌ساز کالیفرنیایی اختصاص خواهد یافت. البته هنوز جزئیات دقیق مالی این سرمایه‌گذاری مشترک به شکل عمومی اعلام نشده است.[1][7]

توافق با سامسونگ تنها قطعه‌ای از پازل تهاجمی انویدیا برای قبضه کردن ظرفیت تولید زیرلایه‌ها در دنیا است. این شرکت رسماً هدف‌گذاری کرده که ظرفیت تأمین زیرلایه‌های خود را ظرف سه سال آینده تا ۲۵۰ درصد افزایش دهد. برای دستیابی به این رقم، انویدیا چک‌های پیش‌پرداخت چند میلیارد دلاری خود را میان انگشت‌شمار تولیدکنندگانی که فناوری ساخت این قطعات را دارند، توزیع کرده است.[4][5]

زنجیره‌ای آسیب‌پذیر پشت صحنه

برنامه انویدیا فراتر از کره جنوبی رفته و برای پراکنده‌سازی ریسک ژئوپلیتیکی، به ژاپن و تایوان نیز کشیده شده است. این شرکت از طرح توسعه گسترده کارخانه «او-نو» متعلق به شرکت ایبیدن (IBIDEN) در ژاپن پشتیبانی مالی می‌کند تا خروجی آن به سه برابر ظرفیت فعلی برسد؛ ظرفیتی که انتظار می‌رود در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۸ وارد چرخه تولید شود.[4][5]

علاوه بر این، انویدیا در تایوان نیز از گسترش خطوط یونی‌میکرون (Unimicron) حمایت کرده تا خیالش از تنوع جغرافیایی منابع راحت شود. این استراتژی، آسیب‌پذیری پایدار زنجیره ساخت زیرساخت‌های هوش مصنوعی را برجسته می‌کند. در روزهایی که همه از جزئیات معماری سیلیکون و لیتوگرافی‌های پیشرفته تی‌اس‌ام‌سی صحبت می‌کنند، واقعیت این است که تراشه نهایی بدون این بردهای رزینی به هیچ وجه قابل عرضه به بازار نیست.[4][5]

بحران کمبود شدید همین زیرلایه‌های ABF در دوران همه‌گیری کرونا خطوط مونتاژ جهانی را متوقف کرد و درسی فراموش‌نشدنی درباره زنجیره‌های پشت‌پرده به غول‌های فناوری داد. انویدیا با قفل کردن هم‌زمان ظرفیت‌های سامسونگ، ایبیدن و یونی‌میکرون، سعی دارد مانعی تسخیرناپذیر برای حفاظت از خود ایجاد کند؛ سدی که در عمل رقبا را نیز از منابع تولید محروم خواهد کرد.[3][4]

سامسونگ الکترومکانیکس در بیانیه رسمی خود، این همکاری را گامی برای «تقویت زنجیره تأمین تراشه‌های هوش مصنوعی جهان و تسریع گسترش نسل بعدی زیرساخت‌ها» توصیف کرده است. این دست عبارت‌پردازی‌های محتاطانه و شیک نشان می‌دهد برنامه‌های توسعه‌ای و زمان‌بندی مهندسی این دو غول چقدر طی یک سال گذشته به یکدیگر گره خورده است.[6]

فراتر از لفاظی‌های تبلیغاتی

وقتی برترین تولیدکنندگان جهان سهم بزرگی از تیراژ آینده خود را انحصاراً به یک مشتری اختصاص دهند، طراحان نوظهور تراشه برای تأمین همین قطعات پایه به دردسر خواهند افتاد. پشت لعاب عناوینی چون «همکاری راهبردی»، در عمل سناریوی کلاسیک رزرو انحصاری ظرفیت نهفته است که تنها از پس قدرت بلامنازع بازار برمی‌آید.[4]

انویدیا از کوه نقدینگی خود برای جبران هزینه‌های سرمایه‌ای تأمین‌کنندگان استفاده می‌کند. این سازوکار ریسک مالی ناشی از توسعه تأسیسات را از دوش سازنده برمی‌دارد و هم‌زمان خیال انویدیا را از ورود قطعه به کارخانه راحت می‌سازد. برای مجموعه‌ای مانند سامسونگ الکترومکانیکس، اطمینان از خریدار بلندمدت، توجیه‌کننده هزینه‌های گزاف راه‌اندازی کلین‌روم‌ها است.[3][4]

در این میان، سهم زیرلایه‌های مربوط به سوئیچ‌های شبکه در قرارداد سامسونگ بسیار حائز اهمیت است. در مزارع سرور کنونی که برای آموزش مدل‌های زبانی غول‌پیکر قد کشیده‌اند، گلوگاه اصلی سرعت، نه خود پردازنده، بلکه نحوه ارتباط و تبادل داده میان هزاران تراشه به شکل هم‌زمان است؛ حوزه‌ای که معماری اختصاصی ان‌وی‌سوئیچ (NVSwitch) انویدیا در آن نقشی حیاتی بازی می‌کند.[1][7]

زمان‌بندی تا ورود به بازار

تراشه‌های شبکه نیز به زیرلایه‌های پیشرفته ویژه خود نیاز دارند که سامسونگ الکترومکانیکس متعهد شده آن‌ها را در خطوط اختصاصی تولید کند. سازنده کره‌ای قبلاً هم در شبکه تأمین انویدیا حضور داشت، اما توافق روز چهارشنبه این رابطه عادی را به تعهد انحصاری ظرفیت تبدیل کرد؛ نشانه‌ای واضح از اینکه انویدیا گلوگاه‌های شبکه را خطری جدی برای رشد تجاری خود تلقی می‌کند.[1][7]

با وجود تمام این سرمایه‌گذاری‌های شتابان، نتایج این توسعه تا مدت‌ها بر روی خروجی بازار مشهود نخواهد بود. خطوط سجونگ و بوسان هنوز در مرحله استقرار و کالیبراسیون هستند و ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده برای ایبیدن در ژاپن نیز تا رسیدن به راندمان کامل صنعتی سال‌ها فاصله دارند. واقعیت فیزیکی احداث کارخانه‌های نیمه‌رسانا را نمی‌توان مثل به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری شبانه جلو انداخت.[1][4]

تا زمانی که این تأسیسات بتنی بالا نیایند و درصد خطای فرآیند تولید کاهش نیابد، فراوانی سخت‌افزارهای هوش مصنوعی کماکان در گرو زنجیره تأمین فیزیکی خواهد بود. انویدیا آینده صنعت زیرلایه‌ها را پیش‌خرید کرده است، اما بازار فعلاً باید منتظر خشک شدن بتن کارخانه‌ها و دریافت تاییدیه‌های کیفی اتاق‌های تمیز بماند.[1][5]