راهنمای ثبت‌نام و تبدیل رایگان خودروهای اینترنتی به دوگانه‌سوز (CNG)

طرح تبدیل رایگان تاکسی‌های اینترنتی به خودروهای دوگانه‌سوز (CNG) رسماً در سراسر کشور کلید خورد. سعید رحمان‌سالاری، مدیر طرح سی‌ان‌جی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، با تایید این خبر اعلام کرد: «از روز شنبه ۲۸ شهریور امکان ثبت‌نام برای همه خودروهای پرپیمایش فعال در سکوهای اینترنتی در سراسر کشور فراهم شده است.» این فرآیند کاملاً رایگان بوده و با هدف حمایت از ناوگان حمل‌ونقل عمومی و اینترنتی به اجرا درآمده است.[1][2]

اما چه کسانی دقیقاً مشمول این طرح می‌شوند؟ معیار اصلی برای دریافت این سهمیه دولتی، میزان پیمایش و فعالیت مستمر راننده در شبکه حمل‌ونقل اینترنتی است. به گفته مقامات وزارت نفت، این معیار بسته به وسعت جغرافیایی هر شهر و شرایط ترافیکی آن متفاوت است؛ به عنوان مثال، در برخی شهرها کارکرد روزانه بالای ۱۰۰ کیلومتر و در برخی دیگر انجام حداقل ۴۸ سفر در هفته به عنوان شرط اصلی در نظر گرفته شده است.[1][2]

یکی از ویژگی‌های مهم این طرح، حذف بروکراسی‌های پیچیده اداری برای رانندگان است. فهرست رانندگان واجد شرایط مستقیماً از سوی شرکت‌های تاکسی اینترنتی به وزارت نفت ارسال می‌شود و نیازی به ثبت‌نام اولیه یا ارائه مدارک فیزیکی توسط خود راننده نیست. سکوهای اینترنتی با بررسی داده‌های سفر رانندگان، افراد واجد شرایط را شناسایی کرده و به صورت پیامکی به آن‌ها اطلاع‌رسانی می‌کنند.[1][3]

فرآیند ثبت‌نام نهایی بسیار ساده و مبتنی بر همین دعوت پیامکی است. رانندگان باید منتظر دریافت پیامک تایید از سوی سکوی اینترنتی خود باشند. پس از دریافت این پیامک، متقاضی باید به سامانه جامع اطلاعات خودروهای دوگانه‌سوز به نشانی gcr.niopdc.ir مراجعه کرده و با وارد کردن اطلاعات هویتی و مشخصات خودرو، فرآیند ثبت‌نام را تکمیل کند. در این سامانه، راننده می‌تواند کارگاه مجاز و نزدیک به محل سکونت خود را برای نصب تجهیزات انتخاب کرده و نوبت‌گیری کند.[1][2][3]

از نظر فنی، تجهیزاتی که در این طرح روی خودروها نصب می‌شود، از نوع کیت‌های استاندارد نسل چهارم سی‌ان‌جی است. برخلاف سیستم‌های قدیمی که باعث افت شدید توان موتور و آسیب به قطعات داخلی می‌شدند، کیت‌های نسل چهارم با استفاده از انژکتورهای مجزا برای تزریق گاز، عملکردی بسیار نزدیک به حالت بنزین ارائه می‌دهند. این ارتقای تکنولوژیک باعث شده تا رانندگان با خیالی آسوده‌تر نسبت به دوگانه‌سوز کردن خودروی خود اقدام کنند.[3][4]

این طرح ملی به صورت یکباره اجرا نشده است. پیش‌تر، فاز آزمایشی و اولیه آن در ۶ استان از جمله تهران، کرمان، سیستان و بلوچستان، آذربایجان غربی، کردستان و خراسان جنوبی آغاز شده بود. با موفقیت‌آمیز بودن فاز اول، اکنون این طرح به کل کشور تعمیم یافته است. رحمان‌سالاری در این باره اظهار کرد: «بیشترین میزان استقبال و ثبت‌نام‌ها مربوط به استان‌های تهران، البرز و کرمان بوده است، اما اکنون متقاضیان در همه استان‌ها امکان ثبت‌نام دارند.» تاکنون بیش از ۵ هزار متقاضی در این سامانه ثبت‌نام کرده‌اند.[2][3][4]

از نگاه کلان اقتصادی، این اقدام بخشی از سیاست‌های استراتژیک وزارت نفت برای مقابله با ناترازی فزاینده بنزین در کشور است. با توجه به رشد روزافزون مصرف بنزین و محدودیت‌های تولید در پالایشگاه‌های داخلی، جایگزینی گاز طبیعی فشرده (CNG) به جای بنزین در ناوگان پرمصرف، یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. این تغییر رویکرد می‌تواند از واردات بنزین جلوگیری کرده و سالانه میلیون‌ها دلار صرفه‌جویی ارزی برای کشور به همراه داشته باشد.[1][2]

در نهایت، این طرح یک بازی برد-برد برای دولت، رانندگان و محیط زیست است. با جایگزینی سوخت پاک‌تر سی‌ان‌جی، هزینه‌های سبد سوخت خانوار و رانندگان به شدت کاهش می‌یابد که این امر حاشیه سود رانندگان تاکسی‌های آنلاین را در شرایط تورمی فعلی بهبود می‌بخشد. همزمان، کاهش مصرف بنزین به معنای کاهش انتشار آلاینده‌های خطرناک در هوا است که می‌تواند به بهبود کیفیت هوای کلان‌شهرها در فصول سرد سال کمک شایانی کند.[2][4]