رفتن به محتوای اصلی
حسگری شبکهاریکسون· 7 دقیقه مطالعه· در فناوری

رونمایی اریکسون از معماری ردیابی پهپاد با ۵G؛ آزمون‌های تجاری به سال ۲۰۲۷ موکول شد

اریکسون از یک سیستم حسگری مبتنی بر شبکه رونمایی کرده است که با بازتعریف کاربرد زیرساخت‌های فعلی ۵G، پهپادهای پروازکننده در ارتفاع پایین را شناسایی و ردیابی می‌کند. این فناوری که برای رهگیری نیازی به اتصال مستقیم پرنده به شبکه تلفن همراه ندارد، آزمایش‌های تجاری خود را از سال ۲۰۲۷ آغاز خواهد کرد.

به قلم دلناز نورانی

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

شرکت اریکسون از یک معماری حسگری جدید مبتنی بر شبکه پرده‌برداری کرده که هدف آن شناسایی و ردیابی پهپادهای کم‌ارتفاع با استفاده از زیرساخت‌های موجود ۵G است. این غول مخابراتی سوئدی در اوایل نوامبر ۲۰۲۶ از سیستم «حسگری و ارتباطات یکپارچه» (ISAC) رونمایی کرد؛ سیستمی که به ادعای آن می‌تواند شبکه‌های تلفن همراه استاندارد را به یک شبکه پایش رادارگونه تبدیل کند.[4]

این فناوری به اپراتورهای تلفن همراه امکان می‌دهد اشیای متحرک در آسمان را مکان‌یابی کنند، حتی اگر آن پرنده‌ها هیچ‌گونه اتصالی به شبکه سلولی نداشته باشند. سیستم با تحلیل بازتاب امواج رادیویی ۵G از اشیای فیزیکی، حضور و مسیر پرواز پهپادها را تخمین می‌زند و به این ترتیب یکی از نقاط کور بزرگ حریم هوایی را پوشش می‌دهد.

با وجود اینکه اریکسون در بیانیه‌های خود از اصطلاح «عرضه تجاری» استفاده کرده، این فناوری هنوز در هیچ شبکه عمومی فعالی عملیاتی نشده است. بر اساس جدول زمانی اعلام‌شده، پایلوت‌های تجاری با اپراتورهای منتخب تازه در سال ۲۰۲۷ کلید می‌خورند و استقرار گسترده‌تر آن برای سال ۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده است.[3][6]

بیانیه مطبوعاتی اول نوامبر اریکسون جزییاتی از عرضه سامانه ISAC ارایه داد، اما هیچ آمار دقیقی درباره برد موثر شناسایی یا تاخیر زمانی شبکه از زبان مدیران ارشد آن مطرح نشد. تمرکز اصلی این اعلامیه بیش از آنکه روی اثبات میدانی قابلیت‌ها باشد، بر این ایده متمرکز بود که اپراتورها چگونه می‌توانند از سرمایه‌گذاری‌های سنگین قبلی خود در ۵G درآمد جدید کسب کنند.[4]

تغییر کاربری دکل‌های ۵G

معماری ISAC بر پایه‌ مفهومی به نام «حسگری بای‌استاتیک» کار می‌کند که در آن فرستنده و گیرنده از یکدیگر جدا هستند. وقتی یک آنتن ۵G سیگنال‌های ارتباطی معمولی مخابره می‌کند، بخشی از این امواج رادیویی پس از برخورد به اجسام فیزیکی منعکس می‌شود. دکل‌های مجاور سپس این بازتاب‌های پراکنده را دریافت می‌کنند.[4]

نرم‌افزار پشتیبان شبکه با اندازه‌گیری تاخیر زمانی، تغییر فرکانس داپلر و زاویه دریافت امواج بازتابی، موقعیت، سرعت و جهت حرکت جسم را محاسبه می‌کند. این فرآیند به‌طور مداوم تکرار می‌شود تا نقشه‌ای بی‌درنگ از ترافیک حریم هوایی محلی شکل بگیرد و سخت‌افزارهای استاندارد مخابراتی عملاً به یک رادار توزیع‌شده تبدیل شوند.

حسگری بای‌استاتیک فرستنده را از گیرنده جدا می‌کند تا شبکه بتواند با تحلیل بازتاب امواج رادیویی، اجسام را رهگیری کند.

نکته کلیدی این سیستم، توانایی ردیابی پهپادهای اصطلاحاً «خاموش» یا بدون ارتباط است؛ یعنی ریزپرنده‌هایی که شناسه هوایی (Remote ID) منتشر نمی‌کنند و سیم‌کارتی هم ندارند. روش‌های متداول ردیابی متکی به مخابره خودکار مختصات GPS از سوی خود پهپاد هستند، اما رویکرد حسگری غیرفعال اریکسون، بدنه فیزیکی شیء را مستقل از وضعیت ارتباطی آن شناسایی می‌کند.

این سیستم در محدوده فرکانسی دوبلکس تقسیم زمانی (TDD) میان‌باند موجود، عمدتاً بین ۳.۳ تا ۳.۸ گیگاهرتز کار می‌کند؛ همان فرکانسی که اکثر اپراتورهای جهان در حال حاضر از آن بهره می‌برند. به این ترتیب، شرکت‌های مخابراتی برای افزودن این قابلیت پایش نیازی به خرید مجوزهای فرکانسی جدید ندارند.[6]

با این حال، پردازش بازتاب امواج نیازمند توان محاسباتی فوق‌العاده‌ای در لبه شبکه است. سامانه ISAC به پردازش باند پایه پیشرفته نیاز دارد تا بتواند سیگنال‌های اضافه محیطی، مانند پرندگان، شاخه‌های متحرک درختان و ساختمان‌های بلند را فیلتر کند. تفکیک یک پهپاد تجاری کوچک از یک پرنده بزرگ همواره یکی از چالش‌های بنیادین پردازش سیگنال باقی مانده است.[1][2]

گلوگاه مدیریت حریم هوایی

همزمان با گسترش کاربرد پهپادهای تجاری در خدمات لجستیک، بازرسی تاسیسات و امداد و نجات، مدیریت حریم هوایی ارتفاع پایین با پیچیدگی‌های جدی روبه‌رو شده است. نهادهای هوانوردی در سراسر جهان در تلاشند هزاران پرنده بدون سرنشین را بدون خطر با ترافیک هواپیماهای سرنشین‌دار هماهنگ کنند و نبود دید کافی، اصلی‌ترین مانع این مسیر است.[5]

سامانه‌های فعلی شناسایی پهپاد معمولاً وابسته به سخت‌افزارهای بومی و اختصاصی هستند. فرودگاه‌ها و مراکز حساس زیرساختی آرایه‌های راداری ویژه، حسگرهای صوتی یا دوربین‌های ردیاب نوری نصب می‌کنند؛ ابزارهایی که کارآمدند اما تعمیم دادن آن‌ها به سطح کل یک شهر یا مناطق وسیع روستایی از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر نیست.

اریکسون مدعی است بهره‌برداری از دکل‌های تلفن همراه راه‌حلی مقیاس‌پذیرتر و کم‌هزینه‌تر خواهد بود. از آنجا که میلیون‌ها ایستگاه پایه ۵G در جهان نصب شده، اسکلت فیزیکی این شبکه حسگری از پیش مهیا است و معماری ISAC در عمل تنها مانند یک ارتقای نرم‌افزاری بر بستر این تجهیزات سوار می‌شود.[4]

تصویرسازی: با ورود پهپادهای تجاری به آسمان شهرها، مدیریت حریم هوایی ارتفاع پایین به گلوگاهی بحرانی بدل شده است.

ردیابی پرنده‌های بدون فرستنده از طریق دکل‌های مخابراتی، از دیدگاه امنیتی قابلیتی استراتژیک محسوب می‌شود. نهادهای امنیتی و انتظامی همواره نگران پروازهای غیرمجاز در مناطق حساس هستند و پایش گسترده و پیوسته آسمان برای این بخش‌ها اولویت بسیار بالایی دارد.[1]

با وجود این وعده‌ها، برد موثر واقعی این رادارهای سلولی همچنان نامشخص است. در حالی که رادارهای نظامی قادرند اهداف را از کیلومترها دورتر ردیابی کنند، امواج میان‌باند ۵G افت سیگنال شدیدی دارند. شعاع شناسایی موثر در اطراف یک دکل سلولی به احتمال زیاد بین ۵۰۰ تا ۸۰۰ متر محدود خواهد بود و پوشش سراسری مستلزم تراکم بسیار بالای دکل‌هاست.[1]

کسب درآمد از سرمایه‌گذاری ۵G

برای اپراتورهای مخابراتی، معماری ISAC راهکاری برای جبران هزینه‌ها به شمار می‌رود. در پنج سال اخیر، صدها میلیارد دلار برای تصاحب فرکانس و نوسازی دکل‌های ۵G در جهان هزینه شده، اما تمایل کاربران عادی برای پرداخت هزینه بیشتر بابت سرعت اینترنت عملاً به بن‌بست خورده است.[2][3]

اپراتورها در پی کاربردهای سازمانی هستند تا سرمایه‌گذاری عظیم خود را توجیه کنند. تبدیل پایش حریم هوایی به یک خدمت تجاری و فروش داده‌های راداری به فرودگاه‌ها، شرکت‌های پستی و نهادهای امنیتی، مدل درآمدی آن‌ها را از فروش حجم اینترنت به فروش «آگاهی محیطی» تغییر می‌دهد.[5]

آزمایش‌های تجاری سال ۲۰۲۷ کارآمدی این مدل اقتصادی را محک خواهند زد. اریکسون نام اپراتورهای حاضر در فاز آزمایشی اولیه را فاش نکرده است. سرنوشت تجاری این طرح به این بستگی دارد که آیا دقت داده‌های دریافتی واقعاً استانداردهای سخت‌گیرانه ایمنی هوانوردی را برآورده می‌کند یا خیر.[3][6]

پیش از استقرار عمومی در سال ۲۰۲۸، چالش‌های قانونی و مقرراتی چشمگیری نیز وجود دارد. رگولاتورهای هوانوردی تا زمانی که قابلیت اتکای حسگری سلولی را با معیارهای سخت‌گیرانه نسنجند، آن را وارد سامانه‌های ملی مدیریت پرواز نخواهند کرد. آن‌ها خواهان اطمینان قطعی هستند که سیستم هشدارهای کاذب خطرناک ندهد یا مسیر ردیابی را گم نکند.[1]

اریکسون قصد دارد آزمایش‌های تجاری سامانه ISAC را در سال ۲۰۲۷ آغاز کند و استقرار گسترده‌تر آن را به سال ۲۰۲۸ موکول کرده است.

علاوه بر این، اسکن دائمی امواج در محیط‌های شهری دغدغه‌های حریم خصوصی نوینی ایجاد می‌کند. اگر یک شبکه مخابراتی قادر به ردیابی یک پهپاد باشد، در تئوری می‌تواند خودروها و حتی افراد پیاده را نیز شناسایی و دنبال کند؛ امری که نیازمند تدوین چارچوب‌های سخت‌گیرانه حاکمیت داده خواهد بود.[2]

مسیر رسیدن به استانداردهای ۶G

اقدام اریکسون یک مانور راهبردی برای تثبیت موقعیت خود در آستانه نسل بعدی ارتباطات یعنی ۶G نیز هست. حسگری و ارتباطات یکپارچه یکی از ارکان بنیادین استاندارد ۶G به حساب می‌آید و اریکسون با معرفی این قابلیت‌ها در نسخه 5G Advanced به دنبال محکم کردن جای پای خود در بازار حسگری است.[4]

کنسرسیوم ۳GPP که استانداردهای جهانی مخابرات را تدوین می‌کند، در حال گنجاندن مشخصات حسگری در نسخه‌های جدید شبکه است. معماری ISAC اریکسون تلاش دارد الگوی این استانداردها شود تا این شرکت بتواند پتنت‌های انحصاری خود را در هسته استانداردهای نهایی ثبت کند.

رقبای سرسخت اریکسون نیز سرمایه‌گذاری هنگفتی در حوزه حسگری شبکه انجام داده‌اند. با کاهش فروش سخت‌افزارهای سنتی مخابراتی، رقابت برای ورود سریع‌تر به این بازار بالا گرفته است. در صنعتی که به بلوغ رسیده، حسگری یکی از معدود حوزه‌های رشد است و همین موضوع سرعت توسعه پروژه‌ها را دوچندان کرده است.[1]

در نهایت، پایلوت‌های ۲۰۲۷ مشخص خواهند کرد که آیا فیزیک امواج ۵G واقعاً می‌تواند ادعاهای تبلیغاتی را برآورده کند یا خیر. هرچند ایده رادار سراسری سلولی روی کاغذ جذاب است، در عمل با موانع فنی سنگین در پردازش سیگنال و مقررات سخت پروازی روبه‌روست و گذار از شبکه ارتباطی به شبکه حسی هنوز در گام‌های آغازین قرار دارد.[3][6]

پیش‌نیازهای رایانش لبه‌ای

بار فنی اعمال‌شده بر زیرساخت شبکه را نباید دست‌کم گرفت. برای دستیابی به تاخیر زمانی بسیار اندک که لازمه ردیابی بلادرنگ است، اپراتورها مجبور خواهند بود سرورهای پردازش لبه‌ای (Edge Computing) را دقیقاً در نزدیکی دکل‌ها نصب کنند؛ ارسال داده‌های خام بازتابی به سرورهای ابری دوردست، تاخیر غیرقابل قبولی برای ردیابی پرنده‌های سریع به همراه خواهد داشت.[2][5]

تصویرسازی: پردازش بازتاب‌های پیچیده سیگنال رادیویی برای ردیابی آنی، نیازمند ارتقای جدی رایانش لبه‌ای در شبکه خواهد بود.

این الزام برای استقرار پردازش لبه، هزینه‌ای پنهان به پروژه‌ها تحمیل می‌کند. گرچه اریکسون تاکید دارد سامانه ISAC از آنتن‌های رادیویی فعلی بهره می‌برد، اما تقویت پردازش پشتیبان در عمل سرمایه‌گذاری جدیدی به اپراتورها تحمیل خواهد کرد و طرح توجیهی اقتصادی باید توان پوشش این هزینه‌های مازاد را داشته باشد.[1]

با نزدیک شدن به سال ۲۰۲۷، نگاه کارشناسان به نحوه عملکرد این سیستم در بافت‌های متراکم شهری دوخته خواهد شد. کلان‌شهرها با بازتاب‌های متعدد ناشی از آسمان‌خراش‌های شیشه‌ای و جریان خودروها، دشوارترین آوردگاه این فناوری هستند. اگر اریکسون بتواند نویزهای شهری را با موفقیت تفکیک کند، تحولی اساسی در مدیریت حریم هوایی رقم خواهد زد.[6]

نکات کلیدی

  1. اریکسون از سامانه حسگری و ارتباطات یکپارچه (ISAC) برای پایش پهپادهای کم‌ارتفاع بر بستر دکل‌های ۵G رونمایی کرد.
  2. این فناوری از روش حسگری بای‌استاتیک برای شناسایی پهپادهای «خاموش» فاقد سیم‌کارت و بدون اتصال به شبکه بهره می‌برد.
  3. آزمایش‌های تجاری با اپراتورهای منتخب در سال ۲۰۲۷ انجام می‌شوند و استقرار گسترده‌تر به سال ۲۰۲۸ موکول شده است.
  4. این معماری با هدف ایجاد درآمدزایی جدید برای اپراتورها از طریق ارایه خدمات پایش آسمان به نهادهای هوانوردی و امنیتی طراحی شده است.

آنچه نمی‌دانیم

  • شعاع برد و دقت قطعی شناسایی در اطراف یک دکل سلولی مشخص نشده است.
  • هنوز نام اپراتورهای مخابراتی همکار در آزمایش‌های تجاری سال ۲۰۲۷ رسماً اعلام نشده است.
  • نحوه عملکرد واقعی سیستم در محیط‌های شهری شلوغ با حجم بازتاب‌ها و نویزهای فراوان در هاله‌ای از ابهام است.
صنعت مخابرات 40%امنیت هوانوردی 35%حامیان حریم خصوصی 25%
صنعت مخابرات
حسگری شبکه را سرویسی تجاری و راهبردی برای بازگشت سرمایه‌گذاری‌های سنگین در زیرساخت ۵G می‌داند.
امنیت هوانوردی
بر شناسایی دقیق و گسترده پهپادهای غیرمجاز و خاموش در حریم هوایی ارتفاع پایین تمرکز دارد.
حامیان حریم خصوصی
درباره راه‌اندازی شبکه‌های فراگیر رادیویی با قابلیت رهگیری اهداف بدون رضایت در مناطق مسکونی هشدار می‌دهند.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • اپراتورهای تجاری پهپاد و شرکت‌های ارایه‌دهنده خدمات لجستیک هوایی
  • گروه‌های مدافع حقوق شهروندی و نهادهای ناظر بر حریم خصوصی

منابع

پوشش منابع

6 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

صنعت مخابرات 40%امنیت هوانوردی 35%حامیان حریم خصوصی 25%
  1. [1]Fierce Networkصنعت مخابرات

    Ericsson launches ISAC system for drone detection

    مطالعه در Fierce Network →
  2. [2]Technology Magazine

    Ericsson Unveils ISAC System for Drone Detection & Tracking

    مطالعه در Technology Magazine →
  3. [3]ETTelecomصنعت مخابرات

    Ericsson launches drone detection solution for mobile networks, pilots planned in 2027

    مطالعه در ETTelecom →
  4. [4]Ericsson

    Ericsson introduces new Integrated Sensing and Communication (ISAC) System

    مطالعه در Ericsson →
  5. [5]TahawulTechصنعت مخابرات

    Ericsson brings drone detection capabilities to mobile networks

    مطالعه در TahawulTech →
  6. [6]Big News Network

    Ericsson on Monday introduced a system that uses existing 5G mobile network infrastructure to detect and track drones, with selected commercial pilots expected to begin in 2027 and wider deployments planned from 2028

    مطالعه در Big News Network →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار فناوری با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.