صادرات سالانه کره جنوبی با جهش تقاضای تراشههای هوش مصنوعی از مرز یک تریلیون دلار گذشت
کره جنوبی با اتکا به جهش خیرهکننده در صادرات نیمهرساناهای حافظه، به چهارمین کشور تاریخ تبدیل شد که از مرز یک تریلیون دلار صادرات سالانه عبور میکند. این نقطه عطف، جایگاه کلیدی این کشور در زنجیره تأمین جهانی هوش مصنوعی را تثبیت میکند؛ هرچند صنایع سنتی آن با فشارهای فزایندهای روبهرو هستند.
به قلم مهلا پارسا
این خبر را به اشتراک بگذارید
صادرات سالانه کره جنوبی برای نخستین بار در تاریخ از مرز یک تریلیون دلار فراتر رفت؛ جهشی که پیشران اصلی آن تقاضای بیسابقه غولهای فناوری جهان برای نیمهرساناهای حافظه بوده است. وزارت تجارت، صنعت و انرژی کره جنوبی اعلام کرد که حجم صادرات تجمعی این کشور ساعت ۱۴:۰۹ روز پنجشنبه به وقت محلی از این آستانه تاریخی عبور کرده است.[1][2]
با این دستاورد، کره جنوبی پس از ایالات متحده و آلمان (در سال ۲۰۰۶) و چین (در سال ۲۰۰۷)، چهارمین کشوری است که به باشگاه صادرکنندگان تریلیون دلاری میپیوندد. این نقطه عطف نمادین برای اقتصادی رقم میخورد که در سال ۱۹۴۸ کل صادرات خارجیاش تنها ۱۹ میلیون دلار و در سال ۱۹۶۴ به سختی ۱۰۰ میلیون دلار بود.[3][4]
برای کشوری ۵۱ میلیون نفری با منابع طبیعی بسیار محدود، این رکورد نشاندهنده چند دهه ارتقای پیوسته در زنجیره ارزش صنعتی است؛ کشوری که در سال ۱۹۷۷ هنگامی که برای نخستین بار به رکورد صادرات ۱۰ میلیارد دلاری رسید، عمده سبد صادراتیاش را محصولات کاربر مانند تخته سهلا و غذاهای دریایی منجمد تشکیل میدادند.[3][4]
امروز اما کره جنوبی ستون فقرات سختافزاری صنعت جهانی هوش مصنوعی به شمار میرود. رکورد یک تریلیون دلاری اخیر تقریباً به طور کامل مرهون رقابت سرسامآور شرکتها در ساخت زیرساختهای هوش مصنوعی است؛ رقابتی که تراز تجاری سئول را در دوازده ماه گذشته دگرگون کرده است.[1][4]
صادرات نیمهرساناهای این کشور در ۱۰ ماه نخست سال جاری رشدی ۱۹۳.۱ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کرد و به رقم خیرهکننده ۳۹۶.۸ میلیارد دلار رسید. قطعات سیلیکونی اکنون ۴۲.۷ درصد از کل صادرات کره جنوبی را تشکیل میدهند؛ در حالی که میانگین این سهم طی پنج سال گذشته تنها حدود ۲۰ درصد بود.[1][3]
تراشههای حافظه با پهنای باند بالا (HBM) و حافظههای حالت جامد (SSD) سرور به دلیل توسعه شتابان ظرفیت پردازشی مراکز داده، با حاشیه سود بسیار بالایی معامله شدند. تولیدکنندگان کرهای به رهبری سامسونگ الکترونیکس و اسکی هاینیکس با در اختیار گرفتن ۸۳ درصد از سهم بازار جهانی HBM، تسلط خود بر این عرصه را تحکیم کردهاند.[1][4]
جهش سفارشها ارتباط مستقیمی با هزینههای سرمایهای غولهای فناوری جهان دارد. سرمایهگذاریهای زیرساختی ۹ ابرشرکت فناوری برتر دنیا از ۴۶۵ میلیارد دلار در سال گذشته به ۹۵۷ میلیارد دلار در سال جاری افزایش یافته و بیش از دو برابر شده است؛ سرمایهای که مستقیماً به قراردادهای عظیم خرید برای خطوط تولید حافظه در کره تبدیل شده است.[3][4]
وزارت تجارت، صنعت و انرژی کره جنوبی در ارزیابی مقدماتی خود خاطرنشان کرد: «نیمهرساناها و رایانهها محرک اصلی رشد صادرات امسال بودهاند، چرا که شرکتهای فناوری بینالمللی سرمایهگذاری روی زیرساختهای هوش مصنوعی را به شکلی چشمگیر افزایش دادهاند.»[2][3]
فراتر از رونق سیلیکون
اگرچه سیلیکون بار اصلی این رکوردزنی را به دوش کشید، اما صنایع ثانویه نیز در بازه ژانویه تا اکتبر عملکردهای بیسابقهای ثبت کردند. صادرات فرآوردههای نفتی پالایششده به رقم تاریخی ۵۷.۲ میلیارد دلار رسید که برای کشوری که تمام نفت خام مورد نیازش را وارد میکند، موفقیتی چشمگیر است.[3]
جهش صادرات فرآوردههای نفتی عمدتاً ناشی از بیثباتی عرضه در خاورمیانه بود که قیمت واحد صادراتی را در مقایسه با سال قبل ۶۲ درصد افزایش داد. همزمان، صادرات سختافزار کامپیوتر در پی اوجگیری تقاضای سرور به ۴۵.۱ میلیارد دلار رسید و رکورد پیشین ۱۴.۶ میلیارد دلاری را با فاصلهای زیاد پشت سر گذاشت.[3]
روند توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی بازار مواد سنگین صنعتی را نیز گرم کرد؛ به طوری که صادرات فلزات غیرآهنی کره به دلیل نیاز گسترده به مس، آلومینیوم و ترانسفورماتورهای برقی برای ساخت و تأمین انرژی مراکز داده، به ۱۶.۱ میلیارد دلار رسید.[3][4]
پایگاه صادراتی کره در کالاهای مصرفی و علوم زیستی نیز گسترش یافت. صادرات لوازم آرایشی تحت تأثیر محبوبیت جهانی محصولات زیبایی کرهای به ۱۲.۴ میلیارد دلار و صادرات زیستپزشکی و دارو به رکورد ۱۵.۲ میلیارد دلار دست یافت. محصولات کشاورزی و شیلات نیز رقم بیسابقه ۱۰.۸ میلیارد دلار را ثبت کردند.[1][3]
این رالی همهجانبه، ترازنامه ملی کره جنوبی را به شدت تقویت کرد. سئول بین ژانویه تا اکتبر به مازاد تجاری ۲۹۴.۹ میلیارد دلاری دست یافت که بیش از سه برابر رکورد کل سال ۲۰۱۷ (معادل ۹۵.۲ میلیارد دلار) محسوب میشود.[3]
پویاییهای تجاری و ژئوپلیتیک
این نقطه عطف در شرایطی ثبت شد که فضای تجارت جهانی به دلیل تنشهای واشنگتن و پکن و گسترش سیاستهای حمایتی دچار فرسایش شدید است. با این حال، رشد صادرات کره جنوبی بین ماههای ژانویه و اوت به ۵۲.۹ درصد رسید که به شکلی معنادار از تایوان، چین و ایالات متحده بالاتر بود.[4]
صادرات نیمهرسانای کره به چین طی این ۱۰ ماه با جهشی ۲۳۴ درصدی به ۱۲۴.۳ میلیارد دلار رسید، زیرا شرکتهای چینی پیش از اعمال کنترلهای صادراتی تازه، اقدام به انبار کردن تراشهها کردند. همزمان، محمولههای تراشه به مقصد آمریکا نیز با رشدی ۴۵۰ درصدی رقم ۵۵.۴ میلیارد دلار را لمس کرد که نشانگر توسعه سریع مزارع سرور در این کشور است.[3][4]
سیاستگذاران تجاری کره برای مهار ریسکهای ژئوپلیتیک، کاهش وابستگی به این دو قطب را دنبال میکنند. در حالی که صادرات به آمریکا و چین همچنان قدرتمند است، سئول سهم خود را در بازارهای نوظهور افزایش داده؛ به گونهای که صادرات به ویتنام به ۴۷.۹ میلیارد دلار و به هند به ۱۵.۷ میلیارد دلار رسیده است.[1][4]
با این حال، این شرکای تجاری نوظهور در ازای اجازه دسترسی به بازارهای خود، سرمایهگذاری محلی و انتقال فناوری را طلب میکنند. این معادله شرکتهای بزرگ کرهای را ناچار ساخته به جای تمرکز بر خطوط تولید داخلی، کارخانههایی فرامرزی تأسیس کنند.[4]
آسیبپذیریهای ساختاری
تراکم بالای درآمدهای صادراتی در تنها یک بخش خاص، آسیبپذیریهای ساختاری اقتصاد کلان را برملا کرده است. ستونهای سنتی تولید صنعتی از جمله خودروسازی و فولاد، زیر فشار تشدید سیاستهای حمایتی و رقابت تهاجمی قیمت از سوی رقبای چینی دستخوش انقباض شدهاند.[4]
صادرات خودروهای سواری به ۵۵.۴ میلیارد دلار رسید، اما بخش خودرو و فولاد زیر فشار تعرفههای آمریکا و سیل کالاهای ارزانقیمت چینی قرار دارند. به عنوان نمونه، صادرات فولاد کره به چین در مقایسه با سال ۲۰۲۱ حدود ۶۹ درصد سقوط کرده است.[4]
مراکز پژوهشهای اقتصادی هشدار میدهند که موتور محرک فعلی به شدت به ابرچرخه رونق نیمهرساناها وابسته است. چنانچه هزینههای سرمایهای جهانی روی هوش مصنوعی افت کند یا قیمت حافظهها آرام بگیرد، صنایع سنتی تضعیفشده کره توان ضربهگیری و مهار شوکهای کلان را نخواهند داشت.[2][4]
در همین حال، اقتصاد داخلی در لمس فواید این جهش صادراتی ناکام مانده است. نرخهای بالای بهره و فشارهای تورمی، قدرت خرید و رغبت مصرفکننده را سرکوب کرده و با وجود رکوردشکنی در دفاتر بازرگانی خارجی، تقاضای داخلی همچنان راکد مانده است.[2]
مدیریت چالشهای پیشرو
دولت کره در تلاش برای اصلاح این ناترازی قصد دارد صندوقی با عنوان «پاسخ به آینده» به ارزش ۱۶۲.۳ تریلیون وون (معادل ۱۲۱.۹ میلیارد دلار) تشکیل دهد. این طرح درصدد است درآمدهای مالیاتی مازاد ناشی از رونق تراشهها را به توسعه مناطق محروم، آموزش و حوزههای نوینی چون زیستفناوری تزریق کند.[2][4]
بنگاههای کوچک و متوسط نیز در کانون برنامههای حمایتی قرار دارند. هرچند صادرات این بنگاهها امسال برای اولین بار از ۱۰۰ میلیارد دلار گذشت، اما نرخ رشد آنها با سرعت رشد غولهای زنجیرهای فعال در حوزههای فناوری و خودروسازی همخوانی ندارد.[1][3]
شالوده عصر صادرات تریلیون دلاری کره را ریسکپذیری نسلهای پیشین صنعتگران این کشور پیریزی کرد؛ تصمیماتی مانند ورود شجاعانه سامسونگ به صنعت تراشه در سال ۱۹۸۳ و تلاش پوزکو در ۱۹۶۸ برای خودکفایی در تولید فولاد، کشوری فقیر از حیث منابع طبیعی را به یک قدرت صنعتی دنیا بدل کرد.[4]
مؤسسه توسعه کره (KDI) پیشبینی میکند که حجم صادرات کل کشور تا پایان سال ۲۰۲۶ ممکن است به ۱.۱۷ تریلیون دلار برسد؛ شتابی که در صورت تداوم روند سرمایهگذاری در هوش مصنوعی، میتواند به سال آینده نیز تسری یابد.[3]
در نهایت، دستیابی به رکورد یک تریلیون دلاری جایگاه کره جنوبی را به عنوان یکی از وزنههای اصلی تولید صنعتی جهان تثبیت میکند، اما در عین حال نیاز مبرم به تنوعبخشی ساختاری را یادآور میشود. فصل بعدی اقتصاد کره به این بستگی دارد که پیش از فرونشستن این موج سیلیکونی، تا چه اندازه موفق به خلق پیشرانهای تازه رشد خواهد شد.[2][4]
نکات کلیدی
- صادرات تجمعی کره جنوبی در سال ۲۰۲۶ در تاریخ ۱۹ نوامبر از مرز یک تریلیون دلار گذشت تا این کشور پس از آمریکا، آلمان و چین چهارمین عضو این باشگاه شود.
- صادرات نیمهرساناها با جهشی ۱۹۳ درصدی نسبت به سال قبل به ۳۹۶.۸ میلیارد دلار رسید و نزدیک به ۴۳ درصد کل صادرات کشور را شامل شد.
- رونق استثنایی صادرات موجب دستیابی به مازاد تجاری بیسابقه ۲۹۴.۹ میلیارد دلاری میان ماههای ژانویه تا اکتبر شد.
- صنایع سنتی از قبیل خودروسازی و فولاد تحت تأثیر رشد سیاستهای حمایتی جهانی و رقابت فشرده کارخانههای چینی با انقباض مواجه شدهاند.
آنچه نمیدانیم
- چرخه کنونی سرمایهگذاری در زیرساختهای هوش مصنوعی تا چه زمانی به حفظ قیمتهای بالا برای تراشههای پیشرفته HBM ادامه خواهد داد.
- آیا صندوق دولتی موسوم به «پاسخ به آینده» قادر خواهد بود تقاضا و مصرف راکد داخلی را به تحرک وادارد یا خیر.
- سیاستهای تعرفهای جدید ایالات متحده چه پیامدهایی برای بخشهای تحت فشار خودروسازی و فولاد کره در پی خواهد داشت.
روند رویداد
۱۹۶۴
صادرات سالانه کره جنوبی برای نخستین بار با تکیه بر کالاهای کاربر و صنعتی ساده از مرز ۱۰۰ میلیون دلار گذشت.
۱۹۷۷
کشور از سقف صادراتی ۱۰ میلیارد دلار عبور کرد؛ تخته سهلا و شیلات منجمد بخش اصلی کالاهای ارسالی به خارج بودند.
۲۰۰۶–۲۰۰۷
ایالات متحده، آلمان و چین به عنوان سه کشور نخست به رکورد صادرات سالانه یک تریلیون دلار دست یافتند.
نوامبر ۲۰۲۶
کره جنوبی با اتکا به جهش ۱۹۳ درصدی صادرات نیمهرساناها به عنوان چهارمین کشور دنیا به باشگاه صادرکنندگان تریلیون دلاری ملحق شد.
- نهادهای دولتی و متولیان تجارت
- بر ثبت این نقطه عطف تاریخی و درستی استراتژی کشور در سرمایهگذاری روی زیرساختهای هوش مصنوعی تأکید دارند.
- تحلیلگران اقتصاد کلان
- بر ریسکهای ناشی از وابستگی ساختاری رشد ملی به یک بخش پرنوسان انگشت میگذارند.
- تولیدکنندگان صنایع سنتی
- فشارهای فزاینده حاصل از تعرفههای آمریکا و رقابت قیمتی سنگین کارخانههای چینی را برجسته میکنند.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- مالکان کسبوکارهای کوچک و متوسط (SME)
- فعالان و نهادهای حامی حقوق مصرفکنندگان
منابع
[1]CNAنهادهای دولتی و متولیان تجارتSouth Korea becomes fourth country globally to hit US$1 trillion exports on AI chip boom - CNA
مطالعه در CNA →
[2]The Korea Heraldنهادهای دولتی و متولیان تجارتSouth Korea's exports top $1 trillion for first time on chip boom - The Korea Herald
مطالعه در The Korea Herald →
[3]Korea JoongAng Dailyتحلیلگران اقتصاد کلانFrom wigs to chips: Korea becomes fourth nation to hit $1 trillion in exports
مطالعه در Korea JoongAng Daily →
[4]The Chosun Dailyتولیدکنندگان صنایع سنتیSouth Korea Exports Surpass $1 Trillion, Rank Fourth
مطالعه در The Chosun Daily →
بیشتر در کسبوکار
مشاهده همه →پرداختهای فرامرزی
پایان موفقیتآمیز آزمایش تسویه ارزی فرامرزی با مشارکت بانکهای مرکزی بریتانیا، سنگاپور و تایلند
5 منبع
سیاست تجاری
تهدید ترامپ به وضع تعرفه ۱۰۰ درصدی بر واردات از مکزیک در ازای مهار مرزی
5 منبع
آغاز طرح خرید اعتباری با پشتوانه یارانه نقدی؛ گزارشها از چالشهای اجرایی کالابرگ در فروشگاهها
6 منبع
اقتصاد بریتانیا
رشد ۰.۷ درصدی اقتصاد بریتانیا در سهماهه سوم ۲۰۲۶؛ هوش مصنوعی موتور محرک سریعترین توسعه در دو سال اخیر
7 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار کسبوکار با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





