سهم خودروهای برقی در بازار چین به رکورد دو سوم رسید؛ همزمان با سقوط تاریخی خودروهای احتراقی

نقطه سرنوشت‌ساز گذار از پیشرانه‌های درون‌سوز در نهایت در نمایندگی‌های فروش رقم می‌خورد؛ جایی که خریداران قیمت خرید اولیه را در برابر هزینه‌های بلندمدت سوخت‌گیری می‌سنجند. اکنون در بزرگ‌ترین بازار خودروی جهان، کفه این ترازو به شکلی قطعی به سوی پیشرانه‌های باتری‌محور سنگینی کرده است.

در طول سپتامبر ۲۰۲۶، خودروهای تمام‌برقی و پلاگین‌هیبرید به رکورد سهم ۶۷ درصدی — معادل دو سوم — از کل خریدهای خودروهای سواری جدید در چین دست یافتند. این دستاورد نماد تغییری ساختاری در الگوی مصرف جهانی خودرو است که با اتکا به تولید گسترده داخلی و توسعه سریع شبکه‌های شارژ به ثمر نشسته است.[1][5]

آمارهای منتشرشده در ۱۲ اکتبر نشان می‌دهد خودروهای با انرژی نو (NEV) که مدل‌های برقی و پلاگین‌هیبرید را در بر می‌گیرد، جدول فروش ماهانه را قبضه کرده‌اند. با وجود انقباض در کل بازار خرده‌فروشی خودروهای سواری، سهم خودروهای باتری‌محور به رکوردی بی‌سابقه رسید.[3][6]

پایگاه تحلیلی «کربن بریف» در ارزیابی خود از آمار ماهانه گزارش داد: «برای نخستین‌بار، خودروهای با انرژی نو ۶۷ درصد از فروش خودروهای جدید چین در ماه سپتامبر را به خود اختصاص دادند.»[1]

این نهاد تاکید کرد که چنین ضریب نفوذی به منزله عبور از یک نقطه عطف است؛ جایی که حمل‌ونقل الکتریکی از یک «گزینه جانبی» به «استاندارد پیش‌فرض» بازار تبدیل می‌شود.[1]

سقوط موتورهای احتراقی

جهش نفوذ ناوگان الکتریکی، فروپاشی متناظری را در بخش خودروهای سنتی به دنبال داشته است. فروش خودروهای دارای موتور احتراق داخلی در سپتامبر نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۹ درصد سقوط کرد و روندی نزولی را که از اوایل دهه آغاز شده بود، شدت بخشید.[2][5]

این انقباض شدید در فروش خودروهای بنزینی، واقعیت‌های مالی خودروسازان سنتی فعال در چین را دگرگون می‌کند. نمایندگی‌هایی که به موجودی خودروهای بنزینی تکیه داشتند با افت سنگین تیراژ روبه‌رو شده‌اند و ناچارند زنجیره تأمین و نحوه تخصیص فضای نمایشگاهی خود را به سرعت بازآرایی کنند.

کل بازار خودروی چین نیز دوره‌ای از رکود را تجربه می‌کند و مجموع فروش خرده‌فروشی نسبت به سال گذشته ۲۸ درصد کاهش یافته است. پایگاه «گودکار‌بدکار» با اشاره به این افت معنادار، خاطرنشان کرد که موانع اقتصاد کلان بر کل الگوی هزینه‌کرد مصرف‌کنندگان سایه انداخته است.[6]

با وجود این کندی فراگیر در بازار، بخش خودروهای برقی پیوسته سهم بیشتری تصاحب می‌کند. با این حال، تارنمای «سی‌ان‌ئی‌وی‌پست» اشاره کرد که خرده‌فروشی خودروهای با انرژی نو نسبت به ماه قبل ۱۶.۷ درصد کاهش داشت، هرچند ضریب نفوذ کل آنها به رکورد تاریخی ۶۷ درصد رسید.[3]

پایگاه «کلین‌تکنیکا» با برجسته‌سازی این واگرایی آشکار میان دو فناوری، بر سقوط ۴۹ درصدی خودروهای احتراقی تأکید کرد. این جدایی نشان می‌دهد خریدارانی که همچنان اقدام به خرید خودرو می‌کنند، به شکلی قاطع پلتفرم‌های برقی را به موتورهای سنتی ترجیح می‌دهند.[2]

دستیابی به برابری قیمت

محرک بنیادین این منحنی پذیرش شتابان، دستیابی به برابری دقیق قیمت میان خودروهای برقی و معادل‌های بنزینی آنهاست. خودروسازان چینی با بهره‌برداری از صرفه‌جویی ناشی از مقیاس، بهای تمام‌شده باتری را به شدت کاسته و این صرفه‌جویی را مستقیماً به مصرف‌کننده منتقل کرده‌اند.

مشوق‌های دولتی نیز همچنان نقشی تعیین‌کننده در تسهیل این گذار ایفا می‌کنند. طرح اسقاط ملی که یارانه‌هایی را برای جایگزینی خودروهای فرسوده احتراقی با مدل‌های برقی و هیبریدی در نظر گرفته، توانسته تقاضا را با وجود رویکرد محتاطانه مصرف‌کنندگان زنده نگه دارد.

ظرفیت تولید داخلی به برندهای بومی این امکان را داده که در تمام بازه‌های قیمتی محصولاتی با رقابت‌پذیری بالا عرضه کنند؛ از خودروهای شهری جمع‌وجور تا شاسی‌بلندهای تجملی. این تنوع گسترده سبب شده خریداران ناچار به مصالحه در کارایی یا جذابیت ظاهری نباشند.

آمارهای رسمی منتشرشده توسط شین‌هوا در ۱۲ اکتبر نشان داد که سهم عمده‌فروشی خودروهای با انرژی نو نیز در سپتامبر به رکورد ۶۱.۶ درصد رسیده است. همگرایی میان تحویل کارخانه‌ای و توزیع در نمایندگی‌ها، پایداری این شتاب را در سرتاسر زنجیره تأمین اثبات می‌کند.[4]

اثرات متقابل بر شبکه برق و منابع انرژی

حجم عظیم ورود خودروهای برقی به ناوگان کشوری، زیرساخت‌های انرژی چین را دستخوش دگرگونی بنیادین کرده است. ده‌ها میلیون بسته باتری نیازمند شبکه شارژ پایدار و هوشمندی هستند تا از بروز بار بیش از حد در شبکه‌های توزیع محلی طی ساعات اوج مصرف جلوگیری شود.

شرکت‌های برق به شکلی فزاینده پروتکل‌های شارژ هوشمند و فناوری انتقال برق خودرو به شبکه (V2G) را برای مدیریت این بار الکتریکی بی‌سابقه به کار می‌گیرند. مشوق‌ها برای شارژ در ساعات کم‌باری به اپراتورها اجازه می‌دهد بدون نیاز به نوسازی پرهزینه خطوط انتقال، این تقاضای جدید را جذب کنند.

این تحول به موازات خود، تقاضای پایه و بلندمدت سوخت‌های فسیلی را در بخش حمل‌ونقل فرسایش می‌دهد. تحلیل ۱۸ اکتبر اندیشکده «چارجین» درباره پیامدهای این رکورد بر مصرف سوخت نشان داد که برقی‌سازی شتابان ناوگان، حجم چشمگیری از مصرف بنزین را حذف کرده است.[7]

توسعه ناوگان برقی به نفع یکپارچه‌سازی منابع تجدیدپذیر نیز تمام شده است. همگام با اتصال بیشتر ظرفیت‌های بادی و خورشیدی به شبکه، ظرفیت ذخیره‌سازی توزیع‌شده باتری‌های خودروها به عنوان ضربه‌گیری حیاتی در برابر نوسانات تولید برق عمل می‌کند.

پیامدهای تحول چین در عرصه جهانی

مقیاس تحولات داخلی چین، تصویری پیش‌رس از پویایی بازار و زیرساخت‌هایی است که سایر کشورها نیز به زودی با آن مواجه خواهند شد. برقی‌سازی سریع بزرگ‌ترین بازار خودروی جهان، خودروسازان بین‌المللی را ناچار به تجدیدنظر در جدول زمانی توسعه محصولاتشان کرده است.

تولیدکنندگان سنتی در اروپا و آمریکای شمالی بدون سبد محصول کاملی از خودروهای برقی، ادامه رقابت را بیش از پیش دشوار می‌بینند. ریزش ۴۹ درصدی فروش بنزینی‌ها زنگ خطری جدی برای برندهایی است که راهبردهای گذار خود را به تعویق انداخته‌اند.[2][5]

علاوه بر این، صرفه ناشی از مقیاس در چین، کف قیمت قطعات برقی را در سطح بین‌المللی کاهش داده است. سلول‌های باتری، الکتروموتورها و قطعات الکترونیک قدرت تولیدی برای بازار چین، در نهایت هزینه‌های تأمین را در سطح جهانی نیز پایین می‌آورند.

سیاست‌گذاران دیگر اقتصادهای بزرگ بازار چین را برای درک نقاط عطف رفتار مصرف‌کننده زیر نظر دارند. این داده‌ها نشان می‌دهد به محض عبور سهم خودروهای برقی از مرز ۵۰ درصد، سهم باقی‌مانده موتورهای احتراقی با شتابی فزاینده فرو می‌ریزد.

این گذار اکنون بر بنیادهای اقتصادی بازار استوار شده و دیگر صرفاً وابسته به الزامات قانونی نیست. نمایشگاه‌های خودرو در سال‌های آتی تفاوتی بنیادین با دهه گذشته خواهند داشت و نقطه پایانی بر عصر خودروهای شخصی مبتنی بر سوخت فسیلی خواهند گذاشت.