سرمایه‌گذاری CATL در کارخانه باتری‌سازی مصر: آغاز تولید منطقه‌ای با ظرفیت ۵ گیگاوات‌ساعت

در حالی که اعلامیه‌های مربوط به سرمایه‌گذاری‌های جدید در صنعت خودروهای الکتریکی اغلب با وعده احداث «گیگافکتوری‌های» عظیم همراه است، واقعیت توافق جدید CATL در مصر یک عملیات مونتاژ هدفمند و مرحله‌بندی‌شده است. این شرکت چینی، که نزدیک به ۴۰ درصد از سهم بازار جهانی باتری را در اختیار دارد، به جای ساخت یک کارخانه تولید سلول باتری از صفر، با شرکت مصری BME برای مونتاژ پک‌های باتری وارد همکاری شده است.[3]

بر اساس قراردادی که در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶ در حضور مصطفی مدبولی، نخست‌وزیر مصر امضا شد، فاز اول این پروژه با سرمایه‌گذاری بیش از ۲ میلیارد پوند مصر (حدود ۳۹ میلیون دلار) آغاز می‌شود. این رقم در مقایسه با سرمایه‌گذاری‌های چند میلیارد دلاری CATL در اروپا و آمریکای شمالی ناچیز به نظر می‌رسد، اما برای کشوری که در تلاش برای ایجاد یک پایگاه صنعتی جدید است، اهمیت بالایی دارد.[1][2][3]

در فاز نخست، کارخانه ظرفیت تولید سالانه ۱ گیگاوات‌ساعت پک باتری را خواهد داشت. برخلاف بسیاری از کارخانه‌های مشابه که تمرکز خود را بر خودروهای سواری قرار می‌دهند، خروجی اولیه این تاسیسات منحصراً برای خودروهای تجاری سنگین مانند اتوبوس‌ها و کامیون‌ها طراحی شده است. این انتخاب استراتژیک با توجه به نیاز مبرم سیستم حمل‌ونقل عمومی مصر به نوسازی و کاهش آلایندگی صورت گرفته است.[2][4]

نکته کلیدی در این توافق، تفکیک دقیق وظایف میان شرکای چینی و مصری است. شرکت BME که توسط تولیدکننده خودروهای تجاری MCV و ارائه‌دهنده راهکارهای خودرویی Auto D تاسیس شده، تامین مالی کامل احداث کارخانه و مدیریت عملیات محلی را بر عهده دارد. این ساختار مالکیتی نشان می‌دهد که ریسک سرمایه ثابت عمدتاً بر دوش طرف مصری است.[1][4]

در مقابل، CATL نقش تامین‌کننده استراتژیک و لایسنس‌دهنده را ایفا می‌کند. این شرکت سلول‌های باتری آماده را به مصر صادر کرده و لایسنس فناوری پک کردن باتری، تجهیزات خط تولید و آموزش‌های فنی لازم برای مونتاژ را در اختیار شریک مصری قرار می‌دهد. این رویکرد به CATL اجازه می‌دهد بدون درگیری مستقیم در چالش‌های احداث زیرساخت، جای پای خود را در خاورمیانه محکم کند.[1]

برنامه بلندمدت این کارخانه، رسیدن به ظرفیت ۵ گیگاوات‌ساعت در فاز دوم است. در این مرحله، سبد محصولات فراتر از خودروهای تجاری رفته و شامل پک‌های باتری برای خودروهای سواری خواهد شد. علاوه بر این، تولید سیستم‌های ذخیره انرژی (ESS) برای پروژه‌های بادی و خورشیدی نیز در دستور کار قرار دارد که مستقیماً با اهداف کلان مصر برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر همسو است.[2][3][4]

دولت مصر و شرکای این پروژه هدف‌گذاری کرده‌اند که در نهایت ۴۰ درصد از قطعات و ارزش افزوده این محصولات به صورت محلی تامین شود. بر اساس بیانیه رسمی دولت مصر: «این پروژه با هدف تامین نیازهای بازارهای محلی و جهانی به باتری‌های الکتریکی، در کنار ایجاد فرصت‌های شغلی و ارتقای مهارت‌های پرسنل فنی برای بازار کار مصر طراحی شده است.»[2][3]

برای مصر، این کارخانه گامی حیاتی در جهت بومی‌سازی صنعت خودرو و کاهش هزینه‌های لجستیک است. با این حال، موفقیت نهایی این پروژه به توانایی زنجیره تامین داخلی مصر برای برآورده کردن استاندارد ۴۰ درصدی تولید محلی بستگی دارد. در مقایسه با کارخانه ۱۰۰ گیگاوات‌ساعتی CATL در مجارستان، تاسیسات ۵ گیگاوات‌ساعتی مصر یک پروژه کوچک محسوب می‌شود، اما به عنوان یک آزمون عملی برای مدل انتقال فناوری CATL در بازارهای در حال توسعه عمل خواهد کرد.[2][3]