«سرزمین فرشته‌ها» نماینده سینمای ایران در اسکار ۲۰۲۷ شد

برای آنکه یک اثر سینمایی در رقابت پیچیده و طولانی اسکار شانسی برای دیده شدن داشته باشد، باید بتواند یک بحران عمیق انسانی را فراتر از مرزهای جغرافیایی و با زبانی کاملاً جهانی روایت کند؛ شرطی حیاتی که اکنون سینمای ایران امیدوار است با نماینده جدید خود آن را برآورده سازد. پخش بین‌المللی قدرتمند نیز دومین بازوی این مسیر است که بدون آن، حتی بهترین روایت‌ها در میان صدها فیلم گم می‌شوند.[3]

در همین راستا، بنیاد سینمایی فارابی در تاریخ ۸ مهر ۱۴۰۵ به صورت رسمی اعلام کرد که فیلم سینمایی «سرزمین فرشته‌ها» به عنوان نماینده سینمای ایران در نود و نهمین دوره جوایز اسکار انتخاب شده است. این اثر به کارگردانی بابک خواجه‌پاشا و تهیه‌کنندگی منوچهر محمدی، رقابت خود را در بخش بهترین فیلم بین‌المللی اسکار ۲۰۲۷ آغاز خواهد کرد.[1][2]

هیئت انتخاب نماینده سینمای ایران امسال ترکیبی از چهره‌های شناخته‌شده هنر هفتم بود. ایرج طهماسب، فرهاد توحیدی، محمود کلاری، سیدعلیرضا حسینی و محمدرضا تشکری اعضای این کمیته بودند که پس از بررسی آثار واجد شرایط، در نهایت روی ساخته جدید خواجه‌پاشا به اجماع رسیدند.[1][2]

روابط عمومی بنیاد سینمایی فارابی در بیانیه رسمی خود درباره دلیل این انتخاب تأکید کرد که فیلم سرزمین فرشته‌ها با رویکردی بین‌المللی، روایتی انسانی از جنگ و بحران در غزه را به تصویر می‌کشد. این بیانیه نشان می‌دهد که تمرکز بر یک بحران روز جهانی، عامل اصلی برتری این فیلم بر دیگر گزینه‌ها بوده است.[1]

بازگشت زودهنگام یک کارگردان

انتخاب این فیلم، یک رکورد جالب توجه برای کارگردان آن محسوب می‌شود. بابک خواجه‌پاشا تنها دو سال پس از آنکه با فیلم «در آغوش درخت» به عنوان نماینده ایران در اسکار حضور یافت، بار دیگر توانست اعتماد هیئت انتخاب را جلب کند. این بازگشت زودهنگام نشان‌دهنده تثبیت جایگاه او در سینمای داستان‌گوی ایران است.[3]

با این حال، ساخته جدید او تفاوت‌های بنیادینی با آثار قبلی‌اش دارد. در حالی که فیلم‌های پیشین خواجه‌پاشا عموماً بر مسائل خانوادگی و اجتماعی در جغرافیای داخلی ایران متمرکز بودند، «سرزمین فرشته‌ها» دوربین خود را به سمت یک بحران خاورمیانه‌ای چرخانده و زندگی کودکان فلسطینی را در دل ویرانی‌های جنگ روایت می‌کند.[3]

یکی از ویژگی‌های بارز این پروژه سینمایی، ترکیب بازیگران چندملیتی آن است که به قصد ارتباط‌گیری با مخاطب منطقه‌ای و جهانی چیده شده‌اند. سلاف فواخرجی، بازیگر سرشناس سینمای سوریه، نقش اصلی این فیلم را بر عهده دارد و در کنار او گروهی از بازیگران کودک از کشورهای عربی و ایران حضور دارند.[1][3]

حضور بازیگران خردسالی چون علی ذیب، اهورا لطفی، محمد اسد و فاطمه مریش در کنار چهره‌های حرفه‌ای، لحن شاعرانه و کودک‌محور فیلم را تقویت کرده است. این اثر که محصول مشترک موسسه تصویرشهر و سازمان سینمایی سوره است، تلاش کرده تا خشونت جنگ را از دریچه نگاه معصومانه کودکان به تصویر بکشد.[1][2]

نگاهی به کارنامه تهیه‌کننده

حضور منوچهر محمدی به عنوان تهیه‌کننده در این پروژه، وزن اعتبار آن را در سینمای ایران سنگین‌تر کرده است. او که پیش از این تهیه‌کنندگی آثار ماندگاری چون «بازمانده» را در کارنامه خود ثبت کرده، اکنون پس از دهه‌ها بار دیگر به سراغ موضوع فلسطین رفته است تا تجربه‌های پیشین خود را در قالبی مدرن‌تر تکرار کند.[3]

علاوه بر روایت داستانی، کیفیت بصری و فنی فیلم نیز از نقاط اتکای آن برای حضور در عرصه‌های جهانی به شمار می‌رود. استفاده از فیلمبرداری دقیق و طراحی صحنه‌ای که بتواند فضای جنگ‌زده را با حفظ استانداردهای زیبایی‌شناسی سینمایی بازسازی کند، از جمله عواملی است که هیئت انتخاب را برای معرفی این اثر متقاعد کرده است.[1][2]

چالش‌های مسیر اسکار

تاریخچه حضور سینمای ایران در آکادمی اسکار نشان می‌دهد که صرفِ داشتن یک موضوع ملتهب برای موفقیت کافی نیست. از سال ۱۹۷۷ که «دایره مینا» به عنوان اولین نماینده ایران معرفی شد، تاکنون ۳۱ فیلم این مسیر را طی کرده‌اند، اما تنها آثار اصغر فرهادی توانسته‌اند مجسمه طلایی را به خانه بیاورند.[3]

در دوره نود و نهم اسکار، رقابت بر سر موضوعات بشردوستانه بسیار فشرده است. کشورهای دیگری مانند سوئیس نیز آثاری با محوریت بحران غزه و خاورمیانه به آکادمی معرفی کرده‌اند. بنابراین، «سرزمین فرشته‌ها» برای راهیابی به فهرست کوتاه پانزده فیلمه که در دسامبر ۲۰۲۶ اعلام می‌شود، باید بتواند نگاه اعضای آکادمی را در میان انبوهی از فیلم‌های مشابه به خود جلب کند.[3]

در این نقطه است که اهمیت پخش‌کننده بین‌المللی خود را نشان می‌دهد. کارشناسان سینمایی معتقدند که بدون برگزاری اکران‌های ویژه در لس‌آنجلس و نیویورک و همچنین تبلیغات هدفمند در نشریات معتبر هالیوود، شانس دیده شدن فیلم توسط رأی‌دهندگان آکادمی علوم و هنرهای سینما بسیار اندک خواهد بود.[3]

در نهایت، مأموریت اصلی «سرزمین فرشته‌ها» فراتر از کسب جایزه است. این فیلم باید ثابت کند که سینمای ایران هنوز هم می‌تواند راوی صادق دردهای بشری باشد. اکنون باید منتظر ماند و دید که آیا اداره بین‌الملل سازمان سوره به عنوان پخش‌کننده جهانی اثر، می‌تواند کمپین تبلیغاتی مؤثری را تا پیش از اعلام نامزدهای نهایی در ژانویه ۲۰۲۷ سازماندهی کند یا خیر.[2][3]