سنا تلاش برای محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ را در آستانه توافق صلح ایران و آمریکا مسدود کرد
سنا با اختلاف اندکی قطعنامهای را که به دنبال محدود کردن اختیارات نظامی پرزیدنت ترامپ در قبال ایران بود، رد کرد؛ این در حالی است که دولت آمریکا در حال نهایی کردن چارچوب صلح برای پایان دادن به درگیری چند ماهه و بازگشایی تنگه هرمز است.
به قلم آوا شیرازی
این خبر را به اشتراک بگذارید
مجلس سنای ایالات متحده روز سهشنبه با اختلاف اندکی، قطعنامهای را که به دنبال محدود کردن اختیارات جنگی پرزیدنت دونالد ترامپ بود، مسدود کرد و به این ترتیب فضای تنفسی حیاتی را برای دولت فراهم آورد تا چارچوب صلح تاریخی با ایران را نهایی کند.[1]
سناتورها با ۴۷ رأی موافق در برابر ۴۸ رأی مخالف، درخواست خروج این قطعنامه از کمیته را رد کردند. این طرح که توسط سناتور دموکرات، رافائل وارناک، رهبری میشد، رئیسجمهور را ملزم میکرد که نیروهای مسلح آمریکا را از خصومتها علیه ایران خارج کند، مگر اینکه کنگره صراحتاً اعلام جنگ کرده باشد.[1]
این رأیگیری عمدتاً بر اساس خطوط حزبی تقسیم شد، هرچند چهار جمهوریخواه — سناتورها سوزان کالینز، بیل کسیدی، لیزا مرکاوسکی و رند پال — از صفوف حزب خود خارج شده و از این طرح حمایت کردند. سناتور جان فترمن تنها دموکراتی بود که با آن مخالفت کرد.
این درگیری قانونی تنها چند روز پس از آن رخ میدهد که ایالات متحده و ایران یک یادداشت تفاهم اولیه برای توقف درگیری چند ماهه که از اواخر فوریه آغاز شده بود، اعلام کردند. این توافق که با میانجیگری پاکستان حاصل شده، قرار است روز جمعه در ژنو طی مراسمی رسمی امضا شود.
پرزیدنت ترامپ که در حال حاضر در اجلاس گروه ۷ در اویان فرانسه حضور دارد، این توافق را به عنوان یک پیشرفت تاریخی ستوده است. ستون اصلی این چارچوب، بازگشایی فوری تنگه هرمز، که یک گلوگاه حیاتی انرژی جهانی است، در کنار لغو محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران است.[3]
بازارهای جهانی به سرعت به کاهش تنش واکنش نشان دادند. قیمت نفت خام برنت تقریباً ۴ درصد سقوط کرد و برای اولین بار از اوایل ماه مارس به زیر ۸۰ دلار در هر بشکه رسید، که نشاندهنده خوشبینی گستردهای است مبنی بر اینکه اختلال در ۲۰ درصد از عرضه روزانه انرژی جهان در حال پایان یافتن است.
با وجود تسکین اقتصادی و توقف خصومتها، قانونگذاران در واشنگتن از محرمانه بودن این پیمان ابراز نارضایتی عمیق میکنند. متن کامل توافق با کنگره به اشتراک گذاشته نشده است و دموکراتها و جمهوریخواهان را در مورد امتیازات خاصی که به تهران داده میشود، در بیخبری کامل قرار داده است.[1][2]
جان تون، رهبر اکثریت سنا، اوایل روز سهشنبه رسماً درخواست جلسه توجیهی و متن توافق را مطرح کرد. در همین حال، چاک شومر، رهبر دموکراتها، در صحن سنا از دولت انتقاد کرد و خاطرنشان ساخت که کاخ سفید هنوز هیچ جزئیات مشخصی در مورد سازوکارهای اجرایی منتشر نکرده است.[2]
جی.دی. ونس، معاون رئیسجمهور، از رویکرد دولت دفاع کرد و این چارچوب را توافقی «مبتنی بر عملکرد» توصیف نمود. او اشاره کرد که لغو تحریمها تنها پس از راستیآزمایی دقیق مبنی بر برچیدن ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران صورت خواهد گرفت.
توافق موقت یک بازه ۶۰ روزه برای مذاکرات بیشتر در مورد برنامه هستهای ایران و امنیت گستردهتر منطقهای تعیین میکند. تحلیلگران هشدار میدهند که اگرچه تهدید نظامی فوری کاهش یافته است، اما عدم وضوح در مورد اجرای بلندمدت، این توافق را در برابر فروپاشی آسیبپذیر میسازد.[2]
از نظر حامیان اختیارات جنگی، آتشبس موقت، دور زدن قانون اساسی که آغازگر درگیری بود را از بین نمیبرد. سناتور تیم کین استدلال کرد که «وقفه» در جنگ دقیقاً همان لحظهای است که کنگره باید نقش نظارتی خود را اعمال کند، نه اینکه عقبنشینی نماید.[1]
بر اساس قانون بازنگری توافق هستهای ایران مصوب ۲۰۱۵، هرگونه توافق دائمی که تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای ایران را تغییر دهد، در نهایت باید به کنگره ارائه شود. با نزدیک شدن به مراسم امضای روز جمعه، دولت با چالش دوگانهای روبروست: نهایی کردن جزئیات فنی با تهران و در عین حال مدیریت یک قوه مقننه بدبین که اختیار نهایی را در مورد لغو تحریمهای دائمی در دست دارد.[2]
بررسی عمیق دیدگاهها
دولت ترامپ
این چارچوب صلح را یک پیروزی تاریخی میداند که بازارهای جهانی انرژی را تضمین کرده و جاهطلبیهای هستهای ایران را محدود میکند.
دولت استدلال میکند که کمپین نظامی فشار حداکثری آن با موفقیت تهران را مجبور به میز مذاکره کرده است. مقامات تأکید میکنند که این توافق صرفاً «مبتنی بر عملکرد» است، به این معنی که ایران تا زمانی که بازرسان بینالمللی تخریب ذخایر اورانیوم غنیشده آن را تأیید نکنند، لغو تحریمهای دائمی را دریافت نخواهد کرد. آنها تلاشهای کنگره برای محدود کردن اختیارات جنگی را دخالتی بیفایده میدانند که اهرم فشار آمریکا را در یک مقطع حساس دیپلماتیک تضعیف میکند.
حامیان نظارت کنگره
استدلال میکند که قوه مجریه با به راه انداختن جنگ و مذاکره در مورد توافقات محرمانه بدون تأیید قانونگذاری، قانون اساسی را دور میزند.
قانونگذاران از هر دو حزب، به ویژه دموکراتها و اقلیت کوچکی از جمهوریخواهان، معتقدند که قانون اساسی اختیار اعلام جنگ را منحصراً به کنگره واگذار کرده است. آنها استدلال میکنند که آتشبس موقت، دولت را از تعهد قانونی خود برای کسب مجوز نیروی نظامی مبرا نمیکند. علاوه بر این، آنها نسبت به شرایط محرمانه یادداشت تفاهم عمیقاً بدبین هستند و خواستار آنند که هرگونه توافق دائمی که تحریمها را تغییر میدهد، برای بازنگری رسمی به کنگره ارائه شود.
بازارهای جهانی انرژی
عمدتاً بر تسکین اقتصادی فوری ناشی از بازگشایی تنگه هرمز تمرکز دارد.
برای بازارهای بینالمللی و شرکتهای کشتیرانی، ظرایف ژئوپلیتیکی توافق در درجه دوم اهمیت قرار دارد و از سرگیری عبور و مرور ایمن از طریق خلیج فارس اولویت دارد. این درگیری دهها کشتی را به دام انداخته و با مختل کردن ۲۰ درصد از عرضه روزانه نفت جهان، قیمت نفت خام را به شدت افزایش داده بود. تحلیلگران بازار در حال قیمتگذاری این تسکین هستند و قیمت نفت را به زیر ۸۰ دلار در هر بشکه رساندهاند، هرچند نسبت به اینکه آیا بازه مذاکره ۶۰ روزه منجر به یک توافق امنیتی بادوام و بلندمدت خواهد شد، محتاط باقی میمانند.
نکات کلیدی
- سنا با ۴۷ رأی موافق در برابر ۴۸ رأی مخالف، قطعنامهای را که اختیارات جنگی پرزیدنت ترامپ در قبال ایران را محدود میکرد، رد کرد.
- چهار جمهوریخواه به دموکراتها پیوستند تا از این طرح حمایت کنند، در حالی که یک دموکرات با آن مخالفت کرد.
- این رأیگیری در حالی انجام شد که آمریکا و ایران آماده میشوند تا روز جمعه رسماً چارچوب صلح را در ژنو امضا کنند.
- توافق موقت شامل بازگشایی تنگه هرمز و لغو محاصره دریایی آمریکا است.
آنچه نمیدانیم
- متن دقیق و سازوکارهای اجرایی مشخص یادداشت تفاهم آمریکا و ایران.
- اینکه آیا ایران به طور کامل با الزام برچیدن ذخایر اورانیوم غنیشده خود موافقت خواهد کرد یا خیر.
- واکنش کنگره در صورتی که دولت تلاش کند قانون بازنگری توافق هستهای ایران مصوب ۲۰۱۵ را دور بزند، چگونه خواهد بود.
روند رویداد
Feb 2026
خصومتهای فعال بین آمریکا و ایران آغاز میشود که منجر به محاصره دریایی و بسته شدن تنگه هرمز میگردد.
April 2026
آتشبس موقت و شکنندهای برقرار میشود، هرچند درگیریهای پراکنده ادامه مییابد.
June 14, 2026
آمریکا و ایران به صورت دیجیتالی یک یادداشت تفاهم اولیه برای پایان دادن به جنگ امضا میکنند.
June 16, 2026
سنا با اختلاف اندکی قطعنامهای را برای محدود کردن اختیارات جنگی رئیسجمهور رد میکند.
June 19, 2026
قرار است چارچوب صلح رسمی در ژنو، سوئیس امضا شود.
- دولت ترامپ
- استدلال میکند که عملیات نظامی موفقیتآمیز بوده و توافق صلح حاصلشده منافع آمریکا را بدون نیاز به دخالت کنگره تأمین میکند.
- حامیان نظارت کنگره
- خواستار شفافیت در مورد توافق محرمانه هستند و اصرار دارند که قوه مجریه نمیتواند بدون تأیید قانونگذاری، جنگ به راه اندازد یا تحریمها را لغو کند.
- تحلیلگران بازار
- بر مزایای اقتصادی فوری کاهش تنش تمرکز دارند، در حالی که نسبت به اجرای بلندمدت آن محتاط هستند.
- متحدان اروپایی
- از این پیشرفت دیپلماتیک و تثبیت بازارهای انرژی استقبال میکنند و به دنبال هماهنگی مذاکرات بیشتر از طریق گروه ۷ هستند.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- جناحهای سیاسی داخلی ایران
- متحدان منطقهای مانند اسرائیل که همچنان درگیر درگیریهای موازی هستند
منابع
[1]Fox Newsدولت ترامپRepublicans bat down bid to handcuff Trump’s war powers as peace deal nears
مطالعه در Fox News →
[2]Al Jazeeraحامیان نظارت کنگرهTrump says ‘hell will rain down’ if Iran gets nuclear weapons
مطالعه در Al Jazeera →
[3]NYTمتحدان اروپاییAfter a Bitter Split, European Leaders Play Nice With Trump
مطالعه در NYT →
بیشتر در اخبار و سیاست
مشاهده همه →وضعیت زندانیان
انتقال میلاد آرمون و نوید نجاران به سلول انفرادی؛ افزایش نگرانیها از اجرای حکم اعدام
4 منبع
حاکمیت عراق
استقرار پلیس فدرال عراق در جرف الصخر پس از توافق با گروههای مسلح
7 منبع
یارانه نان
معاون وزیر اقتصاد سهمیهبندی عمومی نان را تکذیب کرد؛ محدودیت تنها برای مصارف نامتعارف
4 منبع
امنیت سایبری
ارتش بریتانیا اجرای عملیات تهاجمی سایبری علیه جمهوری اسلامی را تایید کرد
3 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار اخبار و سیاست با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





