تعویق اعزام علیرضا بیرانوند به سربازی؛ دروازه‌بان تیم ملی در مسیر معافیت پزشکی

از یک سو سازمان وظیفه عمومی فراجا با استناد به قوانین جاری تاکید دارد که اول مهرماه (۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶) آخرین مهلت قانونی علیرضا بیرانوند برای معرفی به یگان‌های نظامی است و از سوی دیگر، دروازه‌بان شماره یک تیم ملی با ثبت رسمی درخواست کمیسیون پزشکی، در تلاش است تا این اعزام قطعی را متوقف کند. تقابل سفت و سخت قانون نظام وظیفه و تلاش‌های حقوقی یک ستاره فوتبال، حالا به حساس‌ترین نقطه خود رسیده است؛ جایی که کارت بازی بیرانوند برای باشگاه تراکتور تبریز تنها تا ۳۱ شهریور اعتبار دارد و او برای فرار از پوشیدن پیراهن تیم‌های نظامی در لیگ دسته اول، آخرین کارت قانونی خود را روی میز گذاشته است.[1][3]

سردار زاهدی، جانشین سازمان نظام وظیفه عمومی، در روز ۲۳ شهریور با صراحت در یک مصاحبه رسانه‌ای اعلام کرد که مهلت یک‌ساله تحصیلی بیرانوند به پایان رسیده است. او با تاکید بر اینکه «همه مشمولین در برابر قانون یکسان هستند»، تایید کرد که ستاد کل نیروهای مسلح طرح تقسیم این بازیکن را ابلاغ کرده و او باید از یکم مهر در اختیار یکی از تیم‌های نظامی قرار بگیرد. با این حال، زاهدی تایید کرد که پرونده این بازیکن در حال رسیدگی است و سازمان وظیفه عمومی از تضییع حقوق قانونی او در هر مرحله‌ای جلوگیری خواهد کرد و هر درخواستی که در قواره قانون باشد به مرحله اجرا می‌رسد.[1]

درست در شرایطی که به نظر می‌رسید انتقال بیرانوند به تیمی مانند فجر سپاسی شیراز در لیگ آزادگان قطعی است، مسیر پرونده با یک اقدام پزشکی تغییر کرد. بر اساس گزارش‌های منتشر شده در ۲۸ شهریور، درخواست این دروازه‌بان برای انجام معاینات پزشکی تخصصی مورد موافقت قرار گرفته و او برای بررسی‌های دقیق‌تر به بیمارستان معرفی شده است. این اقدام اداری به صورت خودکار باعث تعویق زمان اعزام او در اول مهر شده است، چرا که تا زمان اعلام نظر نهایی پزشکان معتمد و برگزاری کمیسیون، هیچ حکم قطعی برای اعزام به پادگان یا تیم نظامی صادر نخواهد شد.[2]

منابع نزدیک به این پرونده فاش کرده‌اند که کمیسیون پزشکی نظام وظیفه برای بررسی ادعاهای بیرانوند در تاریخ ۱۶ مهرماه تشکیل جلسه خواهد داد. حتی اگر این کمیسیون در نهایت رای به معافیت دائم پزشکی ندهد، همین روند بوروکراتیک یک پیروزی استراتژیک برای او محسوب می‌شود. با توجه به بسته بودن پنجره نقل‌وانتقالات تابستانی فوتبال ایران، بیرانوند در صورت اعزام در اول مهر نمی‌توانست تا نیم‌فصل برای هیچ تیمی به میدان برود. اما حالا با کشیده شدن روند رسیدگی به اواسط پاییز، او امیدوار است تاریخ اعزامش به اول آبان یا حتی دیرتر موکول شود تا زمان کمتری را دور از مسابقات رسمی سپری کند.[3]

علاوه بر مسیر پزشکی، بیرانوند که متاهل و دارای دو فرزند است، طبق قوانین جاری می‌تواند از چندین ماه کسری خدمت قانونی استفاده کند. اگر کمیسیون پزشکی در اواسط مهرماه رای به سلامت جسمانی و اعزام او بدهد، این دروازه‌بان ۳۴ ساله باید باقیمانده دوران خدمت خود را در یک تیم نظامی بگذراند. در حال حاضر، فجر سپاسی شیراز جدی‌ترین و محتمل‌ترین مقصد او به شمار می‌رود؛ انتقالی که در صورت تحقق، می‌تواند بزرگ‌ترین جابه‌جایی اجباری فوتبال ایران در سال ۲۰۲۶ لقب بگیرد و معادلات خط دروازه تیم ملی را نیز دستخوش تغییرات اساسی کند.[1][3]

غیبت احتمالی بیرانوند ضربه سنگینی به برنامه‌های تاکتیکی باشگاه تراکتور وارد خواهد کرد. این باشگاه تبریزی که در نقل‌وانتقالات تابستانی با جذب ستاره‌های متعدد به دنبال بستن تیمی برای قهرمانی بود، حالا در آستانه از دست دادن مهم‌ترین مهره تدافعی خود قرار دارد. مدیران تراکتور که پیش از این درگیر حواشی فسخ قرارداد بیرانوند با پرسپولیس بودند، اکنون باید برای پر کردن جای خالی او در درون دروازه تا رسیدن به پنجره زمستانی به دنبال راهکارهای جایگزین باشند، هرچند گزینه‌های در دسترس برای جانشینی دروازه‌بان شماره یک تیم ملی بسیار محدود است.[3]

وضعیت نامشخص باشگاهی بیرانوند، کادر فنی تیم ملی فوتبال ایران را نیز در وضعیت آماده‌باش قرار داده است. امیر قلعه‌نویی و دستیارانش به خوبی می‌دانند که دوری چند ماهه دروازه‌بان اصلی تیم از شرایط مسابقه، می‌تواند روی آمادگی او برای رقابت‌های حساس پیش‌رو تاثیر منفی بگذارد. اگر بیرانوند مجبور شود تا نیم‌فصل بیرون از گود بماند یا در لیگ دسته اول برای فجر سپاسی بازی کند، کادر فنی تیم ملی ممکن است مجبور به بازنگری در سلسله مراتب دروازه‌بان‌های خود شود و فرصت را در اختیار نام‌های جوان‌تری قرار دهد.[1]

پرونده سربازی بازیکنان ملی‌پوش در فوتبال ایران همواره با پیچیدگی‌های خاصی همراه بوده است. پیش از این نیز ستاره‌های متعددی در اوج دوران فوتبال خود مجبور به ترک تیم‌های باشگاهی و پیوستن به تیم‌های نظامی شده‌اند. با این حال، استفاده از تبصره‌های پزشکی برای به تعویق انداختن اعزام، تاکتیکی است که نشان‌دهنده اشراف تیم حقوقی بیرانوند به جزئیات قوانین نظام وظیفه است. باید دید آیا این استراتژی در نهایت به یک معافیت دائم ختم می‌شود یا تنها وقفه‌ای کوتاه پیش از پوشیدن لباس سربازی خواهد بود.[2]