تعلیق گسترده پروازهای بین‌المللی به ریاض؛ سفرهای کاری به عربستان متوقف شد

برای برنامه‌ریزی هر سفر کاری یا تجاری به پایتخت عربستان در این روزها، یک شرط اساسی وجود دارد: شرکت هواپیمایی شما باید از سازمان هواپیمایی کشوری عربستان مجوز ویژه پرواز دریافت کند. با وجود بازگشایی فرودگاه بین‌المللی ملک خالد ریاض در ۱۸ اکتبر، این شرط سخت‌گیرانه باعث شده تا خطوط هوایی بزرگ جهان پروازهای خود را متوقف نگه دارند.[3]

در پی این محدودیت‌های جدید و الزام به اخذ مجوز پیش‌ازپرواز، بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی تعلیق پروازهای خود به ریاض و دیگر شهرهای عربستان را تمدید کرده‌اند. این تصمیم که از اواخر اکتبر ۲۰۲۶ اجرایی شده، سفرهای کاری و برنامه‌های تجاری مسافران در سراسر منطقه را با اختلال گسترده‌ای مواجه کرده است.[4]

گروه هواپیمایی لوفت‌هانزا اعلام کرده است که پروازهای خود به ریاض را تا ۱۸ نوامبر متوقف نگه می‌دارد. در همین حال، شرکت ایرفرانس-کی‌ال‌ام نیز تمامی خدمات پروازی خود به پایتخت عربستان را تا ۷ نوامبر به حالت تعلیق درآورده است. این شرکت‌ها دلیل این اقدام را ارزیابی مجدد شرایط ایمنی در خاورمیانه عنوان کرده‌اند.[1][3]

شرکت هواپیمایی ایر ایندیا نیز در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد: «در راستای حفظ ایمنی مسافران، تمامی پروازهای ما به مقصد ریاض، جده و دمام تا ۲۴ اکتبر لغو شده است.» این شرکت به مسافرانی که بلیت‌های خود را پیش از ۱۵ اکتبر تهیه کرده‌اند، امکان تغییر رایگان تاریخ پرواز را تا اواسط نوامبر ارائه می‌دهد.[2]

تاثیر این محدودیت‌ها تنها به هفته‌های آینده محدود نمی‌شود و برنامه‌های بلندمدت خطوط هوایی را نیز تغییر داده است. شرکت دلتا ایرلاینز آمریکا راه‌اندازی مسیر پروازی جدید خود از آتلانتا به ریاض را که قرار بود در ماه جاری آغاز شود، تا مارس ۲۰۲۷ به تعویق انداخت. کاتای پاسیفیک نیز بازگشت خود به این مسیر را تا اواخر ژانویه ۲۰۲۷ متوقف کرد.[1][5]

ریشه این محدودیت‌های سخت‌گیرانه به حملات موشکی اواسط اکتبر به تاسیسات فرودگاهی ریاض بازمی‌گردد. اگرچه فرودگاه ملک خالد رسما بازگشایی شد، اما سازمان هواپیمایی کشوری عربستان با صدور یک اطلاعیه هوانوردی، تمامی پروازهای ورودی و خروجی را منوط به تایید پیشاپیش و بررسی‌های امنیتی کرد. این اطلاعیه تاریخ پایان مشخصی ندارد.[3][5]

این توقف پروازها، زنجیره‌ای از اختلالات را در مسیرهای ترانزیتی خاورمیانه ایجاد کرده است. مسافرانی که قصد داشتند از طریق دبی، ابوظبی یا دوحه به اروپا و آمریکای شمالی سفر کنند، اکنون با لغو پروازهای اتصالی خود مواجه شده‌اند. شرکت اتحاد ایرویز مستقر در ابوظبی، تمامی پروازهای خود به ریاض و دمام را لغو کرده است.[1][4]

برای فعالان اقتصادی و تجار، این تعلیق‌ها به معنای توقف کامل سفرهای کاری برنامه‌ریزی‌شده به بزرگترین اقتصاد خاورمیانه است. بسیاری از نشست‌های تجاری و کنفرانس‌های بین‌المللی که قرار بود در پاییز امسال در ریاض برگزار شوند، اکنون به حالت مجازی درآمده یا به زمان نامعلومی در سال آینده موکول شده‌اند.

در غیاب پروازهای مستقیم به پایتخت، برخی از مسافران تجاری به دنبال مسیرهای جایگزین هستند. در حال حاضر، بخشی از ترافیک هوایی به سمت شهرهای مجاور مانند مدینه و قصیم هدایت شده است، اما ظرفیت محدود این فرودگاه‌ها پاسخگوی حجم بالای تقاضای سفرهای بین‌المللی و تجاری نیست و هزینه‌های سفر را افزایش داده است.[4]

آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا نیز با تمدید هشدار خود تا ۱۶ نوامبر، از خطوط هوایی خواسته است در عبور از حریم هوایی بخش‌هایی از خلیج فارس احتیاط کنند. این هشدارها باعث شده تا شرکت‌های هواپیمایی تمایل کمتری برای ازسرگیری سریع پروازهای خود حتی در صورت دریافت مجوز از مقامات سعودی داشته باشند.[4]

شرکت‌های هواپیمایی ارزان‌قیمت منطقه نیز از این موج لغو پروازها در امان نمانده‌اند. شرکت‌های آکاسا ایر و ایندیگو که معمولا گزینه‌های محبوبی برای سفرهای کاری کوتاه به ریاض محسوب می‌شوند، خدمات خود را تا اواخر اکتبر به حالت تعلیق درآورده‌اند. این موضوع گزینه‌های سفر ارزان‌قیمت را برای تجار منطقه به شدت محدود کرده است.[1][2]

بخش‌های هتلداری و خدمات گردشگری تجاری در ریاض نیز اولین نشانه‌های کاهش مسافر را تجربه می‌کنند. با لغو روزانه صدها پرواز که پیش از این به طور معمول انجام می‌شد، ضریب اشغال هتل‌های تجاری پایتخت عربستان در یکی از شلوغ‌ترین فصل‌های کاری سال با افت قابل‌توجهی روبه‌رو شده است.

با توجه به نامشخص بودن زمان پایان الزام دریافت مجوز پیش‌ازپرواز، کارشناسان صنعت هوانوردی پیش‌بینی می‌کنند که روند بازگشت به شرایط عادی هفته‌ها زمان ببرد. مسافران باید پیش از هرگونه برنامه‌ریزی برای سفر به عربستان، وضعیت پرواز خود را به صورت روزانه با شرکت‌های هواپیمایی چک کنند تا از سرگردانی جلوگیری شود.[3][4]

در نهایت، بازگشایی فیزیکی یک فرودگاه به تنهایی برای ازسرگیری ترافیک هوایی کافی نیست. تا زمانی که شرکت‌های بیمه و خطوط هوایی بین‌المللی از پایداری شرایط امنیتی و تسهیل مجوزهای پروازی اطمینان حاصل نکنند، آسمان ریاض همچنان شاهد غیبت پروازهای تجاری و مسافری بزرگ خواهد بود.[5]