تمرین بالگردهای آپاچی ارتش آمریکا برای رهگیری و انهدام پهپادهای شاهد

ارتش ایالات متحده در یک تغییر تاکتیکی قابل توجه، آموزش خلبانان بالگردهای تهاجمی ای‌اچ-۶۴ آپاچی را برای رهگیری و انهدام پهپادهای انتحاری آغاز کرده است. این برنامه آموزشی جدید، پاسخی مستقیم به گسترش استفاده از پهپادهای ارزان‌قیمت در میدان‌های نبرد امروزی محسوب می‌شود.[1][2]

گزارش‌های اخیر نشان می‌دهند که هلیکوپترهای ۹ تنی آپاچی آمریکا در حال تمرین برای شکار پهپادهایی با ویژگی‌های مشابه پهپادهای شاهد ایرانی هستند. این تمرینات نشان‌دهنده تغییر ماهیت جنگ‌های مدرن و نیاز به بازنگری در کارآمدی تسلیحات متعارف است.[1][2]

تا پیش از این، بالگردهای آپاچی عمدتاً برای پشتیبانی نزدیک هوایی و نابودی اهداف زرهی روی زمین طراحی و استفاده می‌شدند. اکنون، فرماندهان نظامی در حال ارزیابی قابلیت‌های این پرنده‌های قدرتمند برای ایفای نقش در پدافند هوایی لایه پایین هستند.[2][3]

تغییر پارادایم در نبردهای هوایی

یکی از چالش‌های اصلی در مقابله با حملات پهپادی، عدم تقارن اقتصادی میان سلاح‌های تهاجمی و سامانه‌های دفاعی است. استفاده از موشک‌های چند میلیون دلاری برای سرنگونی پهپادهایی که تنها حدود بیست هزار دلار قیمت دارند، از نظر اقتصادی پایدار نیست.[2][3]

در این راستا، ارتش آمریکا به دنبال یافتن راه‌حل‌های جایگزین و مقرون‌به‌صرفه‌تر برای مقابله با این تهدیدات فزاینده است. بالگردهای آپاچی با در اختیار داشتن مسلسل‌های ۳۰ میلی‌متری و موشک‌های ارزان‌تر، می‌توانند گزینه‌ای منطقی برای پر کردن این خلأ دفاعی باشند.[1][3]

پهپادهای انتحاری مانند سری شاهد، معمولاً در ارتفاع پایین و با سرعت نسبتاً کم در حدود ۱۸۰ کیلومتر در ساعت پرواز می‌کنند. این پروفایل پروازی، رهگیری آن‌ها را برای سامانه‌های پدافندی دوربرد و رادارهای زمین‌پایه که برای اهداف سریع‌تر طراحی شده‌اند، دشوار می‌سازد.[3]

بالگردهای تهاجمی با قابلیت پرواز در ارتفاع پایین و مانورپذیری بالا، می‌توانند به طور موثری این اهداف کند و نزدیک به زمین را شناسایی کنند. سنسورهای پیشرفته فروسرخ و حرارتی نصب شده روی آپاچی‌ها، امکان رهگیری دقیق این پهپادها را در شرایط مختلف آب‌وهوایی فراهم می‌کند.[3]

اقتصاد جنگ و چالش هزینه‌ها

تمرینات اخیر ارتش آمریکا شامل شبیه‌سازی حملات انبوه پهپادی است که در آن خلبانان باید اهداف متعدد را در زمان کوتاه شناسایی و منهدم کنند. این سناریوها بر اساس الگوهای مشاهده شده در درگیری‌های اخیر خاورمیانه و اوکراین طراحی شده‌اند.[1][3]

خدمه بالگرد آپاچی، شامل یک خلبان و یک افسر تسلیحات، باید هماهنگی بالایی برای قفل کردن روی اهداف متحرک کوچک داشته باشند. مسلسل زنجیری ام۲۳۰ که با کلاهخود افسر تسلیحات همگام شده است، ابزاری مرگبار با برد موثر تا ۱۵۰۰ متر برای هدف قرار دادن پهپادها به شمار می‌رود.[3]

علاوه بر مسلسل، آپاچی‌ها می‌توانند از موشک‌های هوا به هوای استینگر یا نسخه‌های هدایت‌شونده راکت‌های هیدرا برای درگیری با اهداف در فواصل دورتر استفاده کنند. تنوع تسلیحاتی این بالگردها، انعطاف‌پذیری بالایی را در برابر انواع مختلف تهدیدات هوایی فراهم می‌آورد.[3]

آینده پدافند هوایی یکپارچه

ادغام بالگردهای تهاجمی در شبکه پدافند هوایی یکپارچه، نیازمند ارتباطات لحظه‌ای و تبادل داده‌های راداری با سایر یگان‌های نظامی است. آپاچی‌ها می‌توانند به عنوان گره‌های متحرک در این شبکه عمل کرده و اطلاعات حیاتی را به مراکز فرماندهی ارسال کنند.[3]

با وجود مزایای بالقوه، استفاده از بالگردها برای شکار پهپادها چالش‌های خاص خود را نیز به همراه دارد. شناسایی اهداف کوچک در محیط‌های شلوغ شهری یا کوهستانی، نیازمند مهارت بالای خدمه و اتکای شدید به سیستم‌های پردازش تصویر پیشرفته است.[3]

همچنین، خطر برخورد با قطعات متلاشی شده پهپاد پس از انهدام، یکی از نگرانی‌های ایمنی برای خلبانان بالگرد محسوب می‌شود. تاکتیک‌های درگیری باید به گونه‌ای طراحی شوند که بالگرد در فاصله ایمن از هدف باقی بماند.[3]

به نوشته شبکه ایران اینترنشنال، این اقدام نشان‌دهنده تغییر ماهیت جنگ‌های مدرن و ضرورت بازنگری در کارآمدی تسلیحات متعارف است. جنگ‌افزارهای سنتی باید برای مقابله با تهدیدات نامتقارن، کاربری‌های نوینی پیدا کنند تا کارایی خود را حفظ نمایند.[2][3]

پیامدهای استراتژیک در خاورمیانه

همزمان با گزارش‌ها مبنی بر تدوین طرح‌هایی برای مقابله با تهدیدات احتمالی در منطقه، آموزش نیروهای آمریکایی برای رهگیری پهپادهای شاهد اهمیت دوچندانی یافته است. این آمادگی‌ها نشان‌دهنده تمرکز بر حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی و پایگاه‌های نظامی در سال ۲۰۲۶ است.[1]

تحلیلگران نظامی معتقدند که این رویکرد چندلایه، که ترکیبی از سامانه‌های پدافند موشکی، جنگ الکترونیک و اکنون گشت‌های هوایی بالگردهاست، می‌تواند ضریب نفوذ حملات پهپادی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. این تکامل مستمر، کلید حفظ برتری تاکتیکی در نبردهای آینده است.[2][3]