ورود نخستین محموله متروباس‌های ۲۶ متری و اتوبوس‌های برقی به ناوگان تهران

از یک سو، مسافران خسته تهرانی هر روز در ایستگاه‌های شلوغ خطوط تندرو با اتوبوس‌های فرسوده و تاخیرهای طولانی مواجه‌اند و خواستار حل فوری این بحران هستند. از سوی دیگر، مدیران شهری معتقدند با وجود تحریم‌های سنگین، در حال رقم زدن بزرگ‌ترین نوسازی تاریخ ناوگان پایتخت با فناوری‌های نوین جهانی هستند.

این تقابل دیدگاه‌ها اکنون با یک رویداد ملموس به نقطه عطفی رسیده است. علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در روز پانزدهم مهرماه ۱۴۰۵ از ورود نخستین محموله متروباس‌های ۲۶ متری و اتوبوس‌های برقی ۱۸ متری به کشور خبر داد.[1]

به گفته شهردار تهران، این محموله با عبور از موانع تحریمی وارد گمرک شده است. او تاکید کرد که این اتفاق نشان‌دهنده ناتوانی تحریم‌ها در متوقف کردن اراده برای توسعه زیرساخت‌های شهری و بهبود کیفیت زندگی شهروندان است.[1]

برای یک شهروند تهرانی که روزانه مسیرهای طولانی را طی می‌کند، این خبر فراتر از یک دستاورد سیاسی است. ورود اتوبوس‌های ۲۶ متری به معنای ظرفیت جابه‌جایی بسیار بالاتر در ساعات اوج ترافیک و کاهش چشمگیر زمان انتظار در ایستگاه‌ها خواهد بود.

جزئیات این محموله نشان می‌دهد که مدیریت شهری تمرکز خود را بر حمل‌ونقل پاک گذاشته است. محسن هرمزی، معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری تهران، اعلام کرد که این محموله شامل دو دستگاه اتوبوس برقی ۲۶ متری و پنج دستگاه اتوبوس برقی ۱۸ متری است.[2]

در کنار این هفت دستگاه اتوبوس، ۱۰ دستگاه شارژر پرتابل و سیار نیز وارد کشور شده است. این شارژرها انعطاف‌پذیری لازم را برای شارژ ناوگان در نقاط مختلف شهر فراهم می‌کنند و وابستگی به ایستگاه‌های شارژ ثابت را در مراحل اولیه کاهش می‌دهند.[3]

تامین همزمان ناوگان و زیرساخت شارژ، یکی از نگرانی‌های اصلی کارشناسان ترافیک را برطرف می‌کند. بدون تجهیزات شارژ مناسب، اتوبوس‌های برقی نمی‌توانند به صورت پیوسته در خطوط پرتردد پایتخت خدمت‌رسانی کنند و عملا در پارکینگ‌ها بلااستفاده می‌مانند.[2]

در حال حاضر، این محموله در گمرک بندرعباس پهلو گرفته و فرآیند ترخیص آن آغاز شده است. مقامات شهرداری از گمرک ایران خواسته‌اند تا با تسریع در تشریفات قانونی، زمینه ورود هرچه سریع‌تر این وسایل نقلیه به چرخه خدمت‌رسانی را فراهم کند.[4]

تاخیر در ترخیص گمرکی می‌تواند شیرینی این دستاورد را برای مسافران تهرانی تلخ کند. هرمزی هشدار داده است که هرگونه تعلل در این بخش، روند آماده‌سازی و ورود ناوگان جدید به خطوط اتوبوسرانی را به تعویق خواهد انداخت.[3]

متروباس‌های ۲۶ متری، مدرن‌ترین مد حمل‌ونقل پاک شهری محسوب می‌شوند که تاکنون در ایران استفاده نشده‌اند. این وسایل نقلیه با طول بیشتر و طراحی چندکابینه، می‌توانند جمعیتی معادل سه اتوبوس استاندارد را در یک سفر درون‌شهری جابه‌جا کنند.[4]

استفاده از نیروی محرکه الکتریکی در این متروباس‌ها، مزیت دوگانه‌ای برای تهران دارد. علاوه بر حل مشکل ازدحام مسافران، این ناوگان هیچ‌گونه آلایندگی مستقیمی در سطح شهر تولید نمی‌کند و به کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی کمک شایانی خواهد کرد.[3]

با این حال، ورود هفت دستگاه اتوبوس تنها آغاز یک مسیر طولانی است. شبکه اتوبوسرانی تهران برای رسیدن به نقطه مطلوب و پاسخگویی به تقاضای میلیونی سفرهای روزانه، نیازمند هزاران دستگاه اتوبوس جدید و تازه‌نفس در خطوط مختلف است.

مدیریت شهری در دوره ششم اعلام کرده است که تاکنون بیش از دو هزار و پانصد دستگاه اتوبوس نو وارد چرخه ترددی شهر شده‌اند. از این تعداد، بخش قابل توجهی را اتوبوس‌های برقی تشکیل می‌دهند که نشان‌دهنده تغییر رویکرد به سمت حمل‌ونقل سبز است.[4]

برای مسافری که در سرمای زمستان یا گرمای تابستان منتظر رسیدن اتوبوس است، اعداد و ارقام کلان اهمیت کمتری نسبت به تجربه واقعی سفر دارد. موفقیت این طرح زمانی اثبات می‌شود که شهروندان کاهش سرفاصله حرکت اتوبوس‌ها را به چشم ببینند.

انتظار می‌رود با ترخیص این محموله از گمرک و انجام تست‌های نهایی، متروباس‌های ۲۶ متری به زودی در خطوط پرتردد سامانه اتوبوس‌های تندرو به کار گرفته شوند. این خطوط به دلیل زیرساخت‌های ایزوله، بهترین بستر برای فعالیت این غول‌های برقی هستند.

نوسازی ناوگان حمل‌ونقل عمومی تهران، گره کوری بود که سال‌ها باز نشده باقی مانده بود. اکنون با ورود فناوری‌های جدید و عبور از سدهای تحریمی، امیدها برای داشتن شهری با هوای پاک‌تر و ترافیک روان‌تر، بیش از پیش پررنگ شده است.