روند کامل رویداد
رقابتهای انتخاباتی اسرائیل
متان کاهانا، نامزد ائتلاف مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت، با کسب ۶۶ رأی و حمایت احزاب عربی به عنوان رئیس جدید پارلمان اسرائیل انتخاب شد.
«رقابتهای انتخاباتی اسرائیل» را در اپ کوهستان دنبال کنید تا از خبرهای تازهاش باخبر شوید. دریافت اپ
این خبر را به اشتراک بگذارید
تازهترین گزارش
پیروزی مخالفان نتانیاهو در پارلمان اسرائیل؛ متان کاهانا رئیس جدید کنست شد
متان کاهانا، نامزد ائتلاف مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت، با کسب ۶۶ رأی و حمایت احزاب عربی به عنوان رئیس جدید پارلمان اسرائیل انتخاب شد. این رویداد ضربهای جدی به قدرت بنیامین نتانیاهو و گامی مهم در مسیر تغییر قوانین جنجالی دولت پیشین ارزیابی میشود.
- متان کاهانا، نامزد ائتلاف مخالفان، با ۶۶ رأی موافق به عنوان رئیس جدید پارلمان اسرائیل (کنست) انتخاب شد.
- این رأیگیری با حمایت بیسابقه احزاب عربی از یک سیاستمدار راستگرا، برای جلوگیری از قدرت گرفتن مجدد نتانیاهو انجام شد.
- ائتلاف تغییر به رهبری گادی آیزنکوت قصد دارد با در دست گرفتن کنترل کنست، قوانین جنجالی قضایی دولت پیشین را لغو کند.
- حزب لیکود این انتخاب را محکوم کرده و آن را نتیجه ائتلاف با «حامیان تروریسم» توصیف کرد.
نمایندگان پارلمان اسرائیل در ساعات پایانی روز سهشنبه، ۲۶ آبان ۱۴۰۵، متان کاهانا را به عنوان رئیس جدید کنست انتخاب کردند. این سیاستمدار عضو حزب یشار با کسب ۶۶ رأی موافق توانست بر رقیب خود پیروز شود. انتخاب او نخستین گام عملی مخالفان برای پایان دادن به سلطه طولانیمدت بنیامین نتانیاهو ارزیابی میشود.[1]
در این رأیگیری، اوفیر کاتس، نامزد ائتلاف وفادار به نتانیاهو از حزب لیکود، تنها موفق به کسب ۵۲ رأی شد. کاهانا در این جایگاه جانشین امیر اوحانا، از متحدان نزدیک نخستوزیر پیشین، شده است. این تغییر قدرت پس از آن رخ داد که ائتلاف راستگرای نتانیاهو اکثریت پارلمانی خود را در انتخابات ماه گذشته از دست داد.[2]
گادی آیزنکوت، رهبر حزب یشار که در حال حاضر مأمور تشکیل کابینه جدید است، این انتخاب را یک پیروزی بزرگ برای بلوک خود دانست. او اکنون حدود پنج هفته فرصت دارد تا ائتلاف حاکم را نهایی کند و به بنبست سیاسی پایان دهد.[1]
آیزنکوت پیش از آغاز رأیگیری در جمع خبرنگاران گفت: «انتصاب متان کاهانا به عنوان رئیس کنست، یک اقدام دموکراتیک ارزشمند است که بازتابدهنده خواست اکثریت مطلق برای ایجاد تغییر است.»[1]
پیروزی کاهانا با حمایت ائتلافی بیسابقه از احزاب یهودی مخالف نتانیاهو و احزاب عربی حاضر در کنست به دست آمد. نمایندگان فهرست مشترک عربی و حزب رعام با وجود اختلافنظرهای ایدئولوژیک، آرای خود را به سبد این نامزد راستگرا ریختند. احمد الطیبی، از چهرههای شاخص احزاب عربی، این اتفاق را نخستین گام در مسیر اصلاحات خواند.
پایان یک دوران و آغاز تغییرات
جایگاه ریاست کنست در ساختار سیاسی اسرائیل از اهمیت راهبردی بالایی برخوردار است. رئیس پارلمان به همراه معاونانش کنترل کامل دستور کار قانونگذاری را در اختیار دارد و میتواند روند تصویب یا لغو لوایح را تسریع یا متوقف کند. این اهرم قدرت اکنون به طور کامل از دست متحدان نتانیاهو خارج شده است.[2]
ائتلاف تحت رهبری آیزنکوت برنامههای گستردهای برای لغو قوانین جنجالی مصوب در دوران نتانیاهو دارد. از جمله مهمترین این اهداف، لغو تغییرات قضایی است که در سال ۲۰۲۳ موجی از اعتراضات بیسابقه را در سراسر اسرائیل به همراه داشت. کمیتههای ویژهای برای بازنگری در نحوه انتخاب قضات و اختیارات دادستان کل تشکیل شده است.[1][2]
متان کاهانا، ۵۴ ساله، پیش از ورود به عرصه سیاست، کارنامه نظامی پررنگی داشته است. او خلبان پیشین جنگندههای اف-۱۶ و از فرماندهان یگان ویژه ارتش اسرائیل بوده است. کاهانا همچنین در فاصله سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲، در دوران نخستوزیری نفتالی بنت، مسئولیت وزارت خدمات دینی را بر عهده داشت.[3]
او که شخصیتی عملگرا اما با دیدگاههای راستگرایانه شناخته میشود، اکنون سومین مقام قدرتمند در ساختار حاکمیتی تلآویو محسوب میشود. حضور او در این جایگاه، به ائتلاف تغییر اجازه میدهد تا پیش از تشکیل نهایی دولت، کنترل نهادهای نظارتی پارلمان را به دست بگیرد.[1]
واکنشها و تنشهای بیسابقه در پارلمان
جلسه رأیگیری روز سهشنبه یکی از پرتنشترین نشستهای تاریخ کنست بود که بیش از هفت ساعت به طول انجامید. نمایندگان حزب لیکود و متحدان افراطی آنها تلاش کردند با استفاده از تکنیک اطاله بررسی مانع از برگزاری انتخابات شوند. این تلاشها در نهایت با توافق دو جناح برای پایان دادن به تأخیرها بینتیجه ماند.[1][2]
در جریان بحثهای پیش از رأیگیری، نمایندگان بلوک نتانیاهو بارها به سوی قانونگذاران عرب فریاد اعتراض سر دادند. چهرههایی چون تالی گوتلیو و آلموگ کوهن به دلیل برهم زدن نظم جلسه چندین بار تذکر گرفتند. ایتمار بنگویر، وزیر امنیت داخلی پیشین، نیز در تجمعی اعتراضی مقابل ساختمان کنست، این انتخاب را یک رسوایی خواند.[2]
حزب لیکود پس از اعلام نتایج با انتشار بیانیهای تند، این رویداد را به شدت محکوم کرد و نوشت: «انتخاب کاهانا با آرای حامیان تروریسم، یک ننگ ابدی و نقطه تاریکی در تاریخ پارلمان اسرائیل است.»[2]
با این حال، متان کاهانا پس از دریافت چکش ریاست از امیر اوحانا، سخنرانی افتتاحیهای با لحنی آشتیجویانه ایراد کرد. او با نقل آیهای از متون مذهبی، ابراز امیدواری کرد که صلح و قدرت به مردم بازگردد.[2][3]
کاهانا در نخستین سخنرانی خود پس از در دست گرفتن چکش ریاست گفت: «کنست خانه تمامی شهروندان اسرائیل، فارغ از دین، نژاد و جنسیت است و من قصد دارم رئیس همه شما باشم.»[2][3]
مسیر پیچیده تشکیل کابینه
با وجود این پیروزی مهم در پارلمان، مسیر گادی آیزنکوت برای تشکیل دولت همچنان با چالشهای جدی روبهرو است. او باید در هفتههای آینده رضایت احزاب مختلف با دیدگاههای کاملاً متضاد را برای حضور در یک ائتلاف واحد جلب کند. نقش چهرههایی چون آویگدور لیبرمن و نفتالی بنت در این مذاکرات بسیار تعیینکننده خواهد بود.[1][2]
نفتالی بنت که سابقه همکاری نزدیکی با کاهانا دارد، از انتخاب او استقبال کرد و وی را یک میهنپرست واقعی خواند. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که بنت ترجیح میدهد به جای ائتلاف با احزاب عربی، با حزب لیکود وارد مذاکره شود. مخالفت قاطع آیزنکوت با ادامه نخستوزیری نتانیاهو، تحقق این سناریو را دشوار کرده است.[1][2]
احزاب مذهبی افراطی نیز در این میان نقش دوگانهای ایفا میکنند. در حالی که حزب شاس همچنان به نتانیاهو وفادار مانده است، برخی از اعضای حزب یهودوت هتوراه در جلسه رأیگیری روز سهشنبه شرکت نکردند. این غیبت نشاندهنده بروز شکافهای احتمالی در بلوک حامیان نخستوزیر پیشین است که میتواند به نفع ائتلاف تغییر تمام شود.[1]
پس از انتخاب رئیس جدید، کنست بلافاصله برای انتخاب ۹ معاون وی تشکیل جلسه داد. در این رأیگیری نیز چهرههایی از احزاب مختلف، از جمله احمد الطیبی از فهرست مشترک عربی و یایا فینک از حزب دموکراتها، با ۳۸ رأی موافق در برابر ۱۵ رأی مخالف به عنوان معاونان کاهانا برگزیده شدند.[2]
پیامدهای منطقهای و داخلی
پیروزی مخالفان در پارلمان اسرائیل تنها یک تغییر داخلی نیست، بلکه میتواند پیامدهای گستردهای برای سیاستهای منطقهای تلآویو داشته باشد. دولت نتانیاهو در سالهای اخیر رویکردی به شدت تهاجمی اتخاذ کرده بود. حضور چهرههای میانهروتر در رأس نهاد قانونگذاری، ممکن است به تعدیل برخی از این سیاستها منجر شود.
با این وجود، نباید فراموش کرد که متان کاهانا خود از حامیان سرسخت توسعه شهرکسازی در کرانه باختری است. تضاد دیدگاههای او با احزاب عربی که اکنون حامی وی شدهاند، یکی از شکنندهترین نقاط ائتلاف جدید به شمار میرود. حفظ این اتحاد تاکتیکی در ماههای آینده، نیازمند امتیازدهیهای متقابل و مدیریت دقیق بحرانها خواهد بود.
در روزهای آینده، چشمها به تصمیمات کمیتههای پارلمانی دوخته شده است. انتظار میرود روند لغو قوانین دوره نتانیاهو از روز دوشنبه آینده به طور رسمی آغاز شود. ائتلاف آیزنکوت متعهد شده است که در ازای پایان دادن به فیلیباستر لیکود، طرح لغو تغییرات قضایی را چند روز به تعویق بیندازد.[1][2]
انتخاب متان کاهانا به عنوان رئیس کنست نشان داد که ائتلافهای راستگرا نیز در برابر اتحاد هماهنگ مخالفان آسیبپذیر هستند. هفتههای پیشرو مشخص خواهد کرد که آیا این تغییر موازنه در پارلمان، به تشکیل یک دولت باثبات منجر خواهد شد یا بنبست سیاسی همچنان ادامه مییابد.[1]
منابع
- [1]CNN — Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu's grip on power suffered a critical blow on Tuesday as parliament voted to elect a new speaker مطالعه در CNN →
- [2]The Times of Israel — Knesset votes 66-52 to elect Yashar's Matan Kahana as speaker, in boost to Eisenkot bloc مطالعه در The Times of Israel →
- [3]Knesset Official — MK Matan Kahana elected as Speaker of the Twenty-Sixth Knesset مطالعه در Knesset Official →
آنچه باید زیر نظر داشت
- گادی آیزنکوت تا ۶ دسامبر ۲۰۲۶ فرصت دارد کابینه خود را معرفی کند، مهلتی که در چارچوب قانون تا ۱۴ روز دیگر نیز قابل تمدید است.
- در صورت تداوم بنبست سیاسی و ناکامی در تشکیل ائتلاف، احتمال انحلال مجدد کنست و برگزاری ششمین انتخابات از سال ۲۰۱۹ تاکنون در اوایل سال آینده وجود دارد.
- تحقیقات پارلمانی و قضایی درباره اتهام تبانی دفتر نخستوزیر با نهادهای امنیتی برای مداخله در انتخابات در دستور کار قرار دارد.
- بنیامین نتانیاهو شخصاً به دنبال ترغیب خاخامهای ارشد حریدی برای مخالفت با هرگونه توافق با آیزنکوت پیش از پایان مهلت تشکیل دولت است.
نمودارها، نقشهها و تصاویر
روند رویداد تا امروز
رقابتهای انتخاباتی با تغییرات مداوم در توازن قوا آغاز شد. در ۳ اکتبر ۲۰۲۶، نظرسنجیها نشان دادند که بلوک حامی نتانیاهو با ۵۴ کرسی از ائتلاف مخالفان پیشی گرفته است، که دلیل عمده آن ناکامی احزاب کوچک مخالف از جمله حزب هندل-زلخا در عبور از حدنصاب انتخاباتی بود. با این حال، در ۴ اکتبر ۲۰۲۶، دیوان عالی اسرائیل با رأی ۷ به ۲ تصمیم کمیته انتخابات را نقض کرد و مجوز حضور ائتلافهای «رعَم» و «فهرست مشترک» و همچنین عوفر کاسیف، نماینده چپگرای یهودی را صادر کرد. سامی ابوشحاده، رهبر حزب بلد نیز شخصاً از رقابتها انصراف داد. تا ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶، نظرسنجیها پیشتازی ۶۷ کرسی مخالفان را نشان دادند و آیزنکوت به عنوان گزینه مرجح برای نخستوزیری شناخته شد.
در روزهای منتهی به انتخابات، تحولات سیاسی شدت گرفت. در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، رسماً از نتانیاهو حمایت کرد. روز بعد در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، بنی گانتس، وزیر دفاع پیشین، پس از آنکه نظرسنجیها نشان دادند جناح «وحدت ملی» او قادر به کسب حدنصاب قانونی ۳.۲۵ درصدی نیست، از صحنه رقابتها انصراف داد تا مانع هدر رفتن آرای بلوک ضدنتانیاهو شود. در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶، دهها هزار اسرائیلی در تلآویو تجمع کرده و خواستار تشکیل کمیته مستقل دولتی برای تحقیق پیرامون حملات ۷ اکتبر شدند.
رأیگیری در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ با حضور بیش از ۷.۳ میلیون رأیدهنده واجد شرایط برگزار شد. تا ساعت ۲۰ روز ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶، میزان مشارکت به ۷۷.۷ درصد رسید که بالاترین رقم از سال ۱۹۹۹ بود. نتایج اولیه و شمارش آرا نشان داد که هیچیک از دو بلوک اصلی به اکثریت ۶۱ کرسی دست نیافتهاند؛ ائتلاف آیزنکوت حدود ۵۲ تا ۵۳ کرسی و ائتلاف نتانیاهو ۵۰ کرسی کسب کردند. احزاب عربی با کسب حدود ۱۸ کرسی به نیرویی تعیینکننده تبدیل شدند.
پس از انتخابات، کمیسیون انتخابات در ۴ نوامبر ۲۰۲۶ نتایج نهایی را تأیید کرد و هیچ مدرکی دال بر ادعای نتانیاهو مبنی بر تقلب گسترده نیافت. اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهور اسرائیل نیز ادعاهای نمایندگان راست افراطی درباره تقلب را رد کرد و در ۵ نوامبر ۲۰۲۶ رایزنیها برای تشکیل دولت را آغاز نمود. در جریان این مذاکرات، حزب حریدی «یهودیت تورات متحد» از معرفی نتانیاهو خودداری کرد. در ۶ نوامبر ۲۰۲۶، فهرست مشترک عربی و حزب اسلامگرای رعد رسماً آیزنکوت را به رئیسجمهور معرفی کردند و اکثریتی ۶۷ کرسی را در اختیار او قرار دادند.
در ۸ نوامبر ۲۰۲۶، اسحاق هرتزوگ رسماً گادی آیزنکوت را مأمور تشکیل کابینه کرد. حزب یاشار اعلام کرد هرگونه ائتلاف تنها شامل احزابی خواهد بود که حماس را سازمانی تروریستی بدانند و از نابودی آن حمایت کنند. همزمان با ادای سوگند کنست جدید در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، جناح مخالف نتانیاهو کنترل کمیسیونهای کلیدی را به دست گرفت و آویگدور لیبرمن به ریاست کمیسیون امور خارجه و امنیت گماشته شد. بلوک حامی آیزنکوت همچنین کنترل کمیته ترتیبات کنست را بدون پذیرش ترکیب پیشنهادی حزب لیکود در اختیار گرفت و رایزنی با فراکسیونهای حریدی را آغاز کرد.
