بن‌بست در مرزهای زمینی؛ تلاش‌ها برای جایگزینی مسیرهای دریایی ناکام ماند

پاسخ به این سوال که آیا مسیرهای زمینی می‌توانند جایگزین تجارت دریایی شوند، در روزهای اخیر با یک «نه» قاطع روبه‌رو شده است. کامیون‌های متوقف‌شده در مرزها و هزینه‌های نجومی عبور، نشان می‌دهد که استراتژی تغییر مسیر تجاری به بن‌بست خورده است.[1][2]

بر اساس گزارش‌های منتشر شده با استناد به وال استریت ژورنال، تلاش‌ها برای دور زدن محاصره دریایی از طریق مرزهای زمینی و هوایی با موانع لجستیکی و دیپلماتیک جدی مواجه شده است.[2]

در یک نمونه مشخص در روز یکشنبه، کامیون‌های حامل پیاز ایرانی که به مقصد عراق بارگیری شده بودند، اجازه عبور نیافتند و مجبور به بازگشت شدند. این اتفاق نشان‌دهنده شکنندگی مسیرهای صادراتی مواد غذایی و کشاورزی در شرایط بحرانی است.[1]

وضعیت در مرزهای شرقی نیز به مراتب پیچیده‌تر است. اتحادیه کامیون‌داران ایران اعلام کرده است که مقامات پاکستانی برای اجازه عبور هر کامیون، مبلغی معادل بیش از ۱۰ هزار دلار درخواست کرده‌اند؛ رقمی که عملاً توجیه اقتصادی هرگونه صادرات یا واردات زمینی را از بین می‌برد.[1]

این عوارض سنگین و بازگرداندن محموله‌ها به این معناست که مسیرهای زمینی که قرار بود به عنوان سوپاپ اطمینان برای تجارت عمل کنند، اکنون از نظر اقتصادی و عملی مسدود هستند.[1][2]

زمین‌گیر شدن هواپیماهای باری و توقف ناوگان حمل‌ونقل جاده‌ای، این واقعیت را برجسته می‌کند که ظرفیت عظیم تجارت دریایی به هیچ‌وجه در کوتاه‌مدت قابل انتقال به جاده‌ها و آسمان نیست.[2]

رانندگانی که روزها در مرزها سرگردان مانده‌اند، با خطر فاسد شدن محموله‌های کشاورزی و غذایی خود دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ وضعیتی که فشار مضاعفی بر زنجیره تامین مواد غذایی وارد می‌کند.[1]

چشم‌انداز روزهای آینده در گرو مذاکرات پیچیده با کشورهای همسایه است، اما تا زمانی که گره این عوارض نجومی و محدودیت‌های مرزی باز نشود، جریان تجارت زمینی همچنان در حالت توقف باقی خواهد ماند.[1][2]