حملات هوایی عربستان به صنعا و الحدیده دست‌کم ۱۵ کشته بر جای گذاشت

درگیری‌های نظامی میان ائتلاف به رهبری عربستان سعودی و نیروهای حوثی یمن در روز شنبه، ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶، با ثبت یکی از مرگبارترین روزهای ماه‌های اخیر وارد مرحله کاملاً جدیدی شد. حملات هوایی گسترده جنگنده‌های سعودی به پایتخت یمن و بنادر غربی این کشور، دست‌کم ۱۵ کشته از میان غیرنظامیان بر جای گذاشت و تنش‌ها را به اوج رساند.[1][3]

بر اساس گزارش‌های منتشر شده از سوی منابع محلی، تمرکز اصلی این بمباران‌های مرگبار بر مناطق مسکونی متراکم و زیرساخت‌های غیرنظامی بوده است. در استان صنعا، حمله هوایی به محل سکونت کارگران یک کارخانه سیمان در شهرستان همدان به کشته شدن شش زن و یک کودک بی‌دفاع و زخمی شدن حداقل سه نفر دیگر انجامید.[2][3]

در حمله‌ای جداگانه و ویرانگر به محله مسکونی «عصر» در پایتخت یمن، یک خانه به طور کامل هدف پرتابه‌های ائتلاف قرار گرفت که در پی آن چهار شهروند جان خود را از دست دادند و چندین نفر دیگر به شدت مجروح شدند. شدت انفجارها به حدی بود که عملیات آواربرداری و جستجو برای یافتن بازماندگان احتمالی تا ساعت‌ها پس از حمله ادامه داشت.[1][2]

دامنه این حملات مرگبار تنها به پایتخت محدود نماند و استان ساحلی الحدیده در غرب یمن نیز به شدت هدف بمباران جنگنده‌های سعودی قرار گرفت. در شهرستان التحیتا، اصابت مستقیم موشک به خانه یک شهروند یمنی به نام عبدالواحد الوصابی، پنج عضو این خانواده شامل پدر، دو همسر و دو کودک خردسال او را به کام مرگ کشاند.[2][4]

مرکز «عین» برای حقوق بشر و توسعه مستقر در صنعا با انتشار بیانیه‌ای رسمی، این حملات را نقض آشکار و غیرقابل‌انکار قوانین بین‌المللی بشردوستانه خواند. این نهاد حقوق بشری اعلام کرد که طی ۴۸ ساعت گذشته، مجموع تلفات غیرنظامیان در استان‌های صنعا، الحدیده و صعده به ۶۹ کشته و زخمی رسیده است که بخش اعظم آن‌ها را زنان و کودکان تشکیل می‌دهند.[2]

گسترش دامنه حملات تلافی‌جویانه

در واکنش فوری به این بمباران‌های پرتلفات، نیروهای حوثی موج گسترده‌ای از حملات موشکی و پهپادی را علیه زیرساخت‌های حیاتی و استراتژیک در عمق خاک عربستان سعودی آغاز کردند. یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، با حضور در تلویزیون اعلام کرد که این گروه هفت عملیات نظامی دقیق و هماهنگ را در پاسخ به تجاوزات اخیر ائتلاف انجام داده است.[3][4]

اهداف اعلام‌شده در این عملیات تلافی‌جویانه بی‌سابقه شامل فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، تأسیسات نفتی عظیم شرکت آرامکو در شهر صنعتی ینبع و پالایشگاه نفت رابغ در ساحل غربی دریای سرخ بود. حوثی‌ها تأکید کردند که این حملات ترکیبی با استفاده از موشک‌های بالستیک پیشرفته و گله‌ای از پهپادهای انتحاری دوربرد صورت گرفته است.[3][4]

علاوه بر اهداف کلان اقتصادی، زیرساخت‌های مهم حمل‌ونقل و پایگاه‌های نظامی عربستان نیز در فهرست اهداف این عملیات قرار داشتند. فرودگاه بین‌المللی ملک فهد در شهر دمام، فرودگاه نجران در نزدیکی مرز یمن و پایگاه هوایی استراتژیک خمیس مشیط در جنوب غربی عربستان از دیگر نقاطی بودند که حوثی‌ها مدعی اصابت دقیق پرتابه‌های خود به آن‌ها شدند.[3][4]

یحیی سریع در ادامه بیانیه نظامی خود به صراحت تصریح کرد که این حملات کوبنده در پاسخ به بیش از ۱۰۰ حمله هوایی ائتلاف سعودی تنها در ۲۴ ساعت گذشته انجام شده است. وی همچنین مدعی شد که از زمان آغاز دور جدید درگیری‌ها، عربستان مجموعاً ۳۱۲۳ حمله هوایی و موشکی علیه مناطق تحت کنترل حوثی‌ها انجام داده است.[4]

فعال‌سازی سامانه‌های پدافندی عربستان

در سوی مقابل این کارزار نظامی، ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی اعلام کرد که سامانه‌های پدافند هوایی این کشور موفق به رهگیری و انهدام چندین پرتابه شلیک‌شده از سوی یمن شده‌اند. ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف، ضمن تأیید وقوع این حملات، بر آمادگی کامل و قاطع نیروهای مسلح سعودی برای دفع این تهدیدات فزاینده تأکید کرد.[3][4]

سازمان دفاع مدنی عربستان سعودی در گزارشی تأیید کرد که حداقل دو موشک بالستیک شلیک‌شده به سمت مناطق مقدس مکه و مدینه توسط پدافند رهگیری شده‌اند. بقایای این موشک‌های منهدم‌شده در چهار منطقه مختلف مسکونی از جمله «وادی المغمس» در نزدیکی مکه، محله «النزهه» در شهر جده، «وادی جلیل» در طائف و منطقه «مستوره» در رابغ سقوط کرده است.[3][4]

سقوط قطعات مشتعل موشک‌های رهگیری‌شده باعث ایجاد رعب و وحشت گسترده در میان ساکنان محلی این شهرها شد. مقامات دفاع مدنی عربستان بلافاصله برای شهرهای ریاض، ابها و خمیس مشیط هشدارهای اضطراری صادر کردند و از تمامی شهروندان خواستند تا زمان اعلام رسمی وضعیت عادی، در پناهگاه‌های امن و مکان‌های سرپوشیده باقی بمانند.[1][3]

این تبادل آتش بسیار سنگین نشان‌دهنده تغییر استراتژی خطرناک هر دو طرف از درگیری‌های محدود مرزی به هدف قرار دادن مستقیم مراکز ثقل اقتصادی و جمعیتی است. اختلال در پروازهای تجاری فرودگاه‌ها و تهدید مستمر تأسیسات نفتی حیاتی آرامکو، فشارهای اقتصادی و امنیتی مضاعف و بی‌سابقه‌ای را بر دولت مستقر در ریاض وارد کرده است.[1][4]

فروپاشی آتش‌بس و پیامدهای منطقه‌ای

تشدید بی‌سابقه و نگران‌کننده خشونت‌ها در ماه اکتبر ۲۰۲۶، عملاً خط پایانی قطعی بر آتش‌بس شکننده‌ای است که با میانجی‌گری سازمان ملل متحد در سال ۲۰۲۲ برقرار شده بود. این توافق تاریخی که برای ماه‌ها آرامش نسبی را به همراه داشت، از ماه ژوئیه و با آغاز مجدد درگیری‌های پراکنده به تدریج دچار فروپاشی کامل شد.[3]

عربستان سعودی که در ماه‌های گذشته بیشتر در موضع پدافندی و تدافعی قرار داشت، اکنون با پشتیبانی هوایی گسترده از عملیات زمینی نیروهای یمنی موسوم به «فجر یمن»، حملات پیش‌دستانه و تهاجمی خود را به پایتخت و بنادر تحت کنترل حوثی‌ها به شدت افزایش داده و رویکردی تهاجمی‌تر اتخاذ کرده است.[1][3]

همزمان با این تحولات میدانی، حوثی‌ها حملات موشکی خود را به مواضع دولت مورد حمایت عربستان در شهر جنوبی عدن نیز گسترش داده‌اند. شلیک سه موشک بالستیک به مقر فرماندهی گارد ساحلی و پایگاه‌های نظامی در این شهر بندری، نشان‌دهنده گشایش جبهه‌های جدید و پیچیده‌تر در داخل خاک یمن است که بحران را چندلایه می‌کند.[1][4]

با توجه به توانایی اثبات‌شده حوثی‌ها در هدف قرار دادن شریان‌های حیاتی انرژی عربستان و اصرار متقابل ریاض بر ادامه بمباران‌های هوایی فلج‌کننده، هیچ چشم‌انداز روشنی برای توقف فوری درگیری‌ها دیده نمی‌شود. این تقابل نظامی تمام‌عیار نه تنها بحران انسانی فاجعه‌بار در یمن را عمیق‌تر می‌کند، بلکه امنیت خطوط کشتیرانی در دریای سرخ را نیز با خطرات جدی مواجه ساخته است.[1][3]

تأثیر مستقیم این درگیری‌های نظامی بر امنیت آب‌راه‌های بین‌المللی، نگرانی‌های عمیق جهانی را برانگیخته است. تنگه استراتژیک باب‌المندب که مسیر عبور بخش عمده‌ای از تجارت جهانی انرژی و کالا است، اکنون در مجاورت مستقیم مناطق درگیری قرار دارد و هرگونه خطای محاسباتی نظامی می‌تواند به اختلال گسترده و جبران‌ناپذیر در زنجیره تأمین جهانی منجر شود.[1][4]

در نهایت، معادله خطرناک «محاصره در برابر محاصره» و «تشدید تنش در برابر تشدید تنش» که به وضوح از سوی مقامات حوثی مطرح شده، نشان می‌دهد که این گروه قصد هیچ‌گونه عقب‌نشینی ندارد. تا زمانی که یک ابتکار دیپلماتیک قدرتمند و همه‌جانبه برای بازگشت به میز مذاکره شکل نگیرد، چرخه ویرانگر حملات متقابل میان صنعا و ریاض با شدت بیشتری ادامه خواهد یافت.[3][4]