حمله به دو نفتکش در آب‌های شرقی عربستان سعودی با آرپی‌جی

سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرد که دو نفتکش تجاری در آب‌های شرقی عربستان سعودی هدف حمله قرار گرفته‌اند. این حوادث در فاصله ۷۸ مایل دریایی، معادل حدود ۱۴۴ کیلومتری، شمال شرقی بندر الجبیل رخ داده است.[1][3]

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، یکی از این نفتکش‌ها توسط یک قایق کوچک و با استفاده از تسلیحات آرپی‌جی هدف قرار گرفته است. فرمانده این کشتی تایید کرده که پرتابه به بخش عقب و سمت چپ شناور اصابت کرده و خساراتی به بار آورده است.[2][3]

با وجود آسیب‌های وارد شده به بدنه کشتی، تمامی خدمه این شناورها در سلامت کامل به سر می‌برند. گزارش‌ها حاکی از آن است که خدمه یکی از نفتکش‌ها با موفقیت تخلیه شده‌اند و هیچ‌گونه تلفات جانی در این دو حادثه ثبت نشده است.[4]

گسترش جغرافیای ناامنی دریایی

این حملات نشان‌دهنده تغییر جغرافیای تهدیدات دریایی در منطقه خاورمیانه است. پیش از این، تمرکز اصلی حملات بر تنگه هرمز و دریای سرخ قرار داشت، اما اکنون آب‌های شرقی عربستان نیز به صحنه رویارویی‌های نامتقارن تبدیل شده است.

تاکنون هیچ گروه یا کشوری مسئولیت مستقیم این حملات را بر عهده نگرفته است. با این حال، استفاده از قایق‌های تندرو و تسلیحات سبک مانند آرپی‌جی، تاکتیکی است که پیش‌تر توسط گروه‌های شبه‌نظامی منطقه در آب‌های خلیج فارس به کار گرفته شده بود.[2][5]

این حوادث همزمان با افزایش تنش‌های نظامی در سراسر خاورمیانه و تشدید محاصره‌های دریایی رخ می‌دهد. نیروهای بین‌المللی مستقر در منطقه، از جمله ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا، گشت‌زنی‌های خود را برای محافظت از خطوط کشتیرانی افزایش داده‌اند.

حمله به زیرساخت‌های متحرک انرژی در خلیج فارس، نگرانی‌ها را درباره امنیت عرضه جهانی نفت دوچندان کرده است. بندر الجبیل یکی از مهم‌ترین پایانه‌های صادرات محصولات پتروشیمی و صنعتی عربستان سعودی به شمار می‌رود و ناامنی در اطراف آن پیامدهای گسترده‌ای دارد.[1][3]

پیامدهای اقتصادی و واکنش بازارها

بازارهای جهانی انرژی بلافاصله به این اخبار واکنش نشان دادند. هرگونه اختلال در تردد نفتکش‌ها در این آبراه حیاتی، می‌تواند به نوسانات شدید در قیمت نفت خام برنت و افزایش هزینه‌های بیمه کشتیرانی منجر شود.

سازمان‌های امنیت دریانوردی به تمامی کشتی‌های تجاری عبوری از این منطقه هشدار داده‌اند که با بالاترین سطح هوشیاری تردد کنند. از کاپیتان‌ها خواسته شده تا هرگونه فعالیت مشکوک قایق‌های کوچک را فورا به مراکز فرماندهی ائتلاف گزارش دهند.[1][5]

تحلیلگران امنیتی معتقدند که این حملات ایذایی، بخشی از یک کارزار گسترده‌تر برای اعمال فشار اقتصادی بر کشورهای صادرکننده نفت است. هدف از این اقدامات، نشان دادن آسیب‌پذیری شریان‌های حیاتی اقتصاد جهانی در برابر حملات کم‌هزینه و نامتقارن است.

دولت عربستان سعودی هنوز واکنش رسمی به این حملات در آب‌های مجاور خود نشان نداده است. با این حال، انتظار می‌رود ریاض تدابیر امنیتی در اطراف پایانه‌های نفتی و بنادر شرقی خود را به شدت افزایش دهد.

در روزهای آینده، تمرکز اصلی بر روی نتایج تحقیقات تیم‌های کارشناسی خواهد بود که برای بررسی بقایای پرتابه‌ها به منطقه اعزام شده‌اند. شناسایی منشا دقیق این تسلیحات می‌تواند مسیر واکنش‌های دیپلماتیک و نظامی بعدی را تعیین کند.[4]