کشف محتویات کمد چوبی دوهزار ساله در پمپئی؛ از طلسمهای کودکانه تا سکههای برنزی
باستانشناسان برای نخستین بار محتویات یک کمد چوبی مهرومومشده از سال ۷۹ میلادی را در پمپئی بررسی کردند. این یافتهها شامل جواهرات، لوازم آرایشی و سکههایی است که تصویری دقیق از زندگی روزمره پیش از فوران آتشفشان وزوو ارائه میدهد.
به قلم سلین خسروشاهی
این خبر را به اشتراک بگذارید
خاکستر آتشفشانی در طول قرنها هیچ دستخوش تغییر نشده بود. این نخستین چیزی بود که توجه باستانشناسان را در لحظه ورود به اتاق به خود جلب کرد؛ یک در چوبی پوشیده از غبار خاکستری که دقیقاً همانطور که کسی آن را در آخرین صبح عادی پمپئی رها کرده بود، سر جای خود قرار داشت.[6]
برای نزدیک به دوهزار سال، این کمد چوبی در زیر آوار، سنگپا و مواد مذاب ناشی از فوران ویرانگر کوه وزوو پنهان مانده بود. اکنون، پژوهشگران پارک باستانشناسی پمپئی سرانجام محتویات آن را با دقت آشکار کردهاند و پنجرهای بینظیر و صمیمی به سوی زندگی روزمره یک خانواده رومی در سال ۷۹ میلادی گشودهاند.[4][6]
این کمد در «خانه شماره IX 11, 7» که به طور سنتی با نام «خانه کورنلیوس ماکسیموس» شناخته میشود، کشف شد. این بنای مسکونی در خیابان «ویا دل آبوندانتزا» قرار دارد که پیش از وقوع فاجعه، یکی از پررفتوآمدترین، شلوغترین و سرزندهترین خیابانهای این شهر باستانی به شمار میرفت.[1][2]
محتویات روزمره یک زندگی گمشده
آنچه از قفسههای پوسیده این کمد چوبی به دست آمد، گنجینهای از طلا و جواهرات سلطنتی نبود، بلکه وسایل صمیمی و روزمره یک زندگی عادی بود. پژوهشگران با دقت فراوان اقلامی چون موچینهای ظریف، یک کاردک برای مخلوط کردن رنگدانهها و یک شیشه کوچک بالساماریوم (عطردان) را از زیر خاکستر خارج و فهرستبندی کردند.[3][4]
این اشیا به وضوح نشاندهنده کارهای روزمره خانگی و رسیدگی به ظاهر شخصی هستند و به احتمال بسیار زیاد به زن صاحبخانه تعلق داشتهاند. در کنار لوازم آرایشی، تیم کاوش یک چراغدان برنزی و یک پارچ کوچک و ظریف را یافتند که با نقش پولکهای مخروط کاج به زیبایی تزئین شده بود.[1][3]
یک سبد کوچک بافتهشده از الیاف گیاهی، گنجینهای ارزشمند شامل ۳۸ سکه برنزی را در خود جای داده بود. به گفته باستانشناسان، بررسیهای اولیه نشان میدهد که بیشتر این سکهها به دوران سلطنت امپراتور نرون برمیگردند که بین سالهای ۵۴ تا ۶۸ میلادی بر امپراتوری پهناور روم فرمانروایی میکرد.[1][5]
یک جعبه چوبی کوچک و مجزا که امروزه تنها ردهای محوی از آن در میان خاکستر فشرده باقی مانده است، حاوی وزنههای سربی بود. این جزئیات خاص و کاربردی نشان میدهد که ساکنان این خانه احتمالاً در تجارت محلی یا فعالیتهای بازرگانی روزمره در بازارهای پمپئی نقش فعال داشتهاند.[2][3]
طلسمهای کودکانه و باورهای باستانی
چشمگیرترین و جذابترین یافته درون این کمد، یک گردنبند شامل دستکم ۲۴ آویز مینیاتوری بود. این طلسمهای کوچک و ظریف از مواد متنوعی از جمله فایانس (سفال لعابدار)، استخوان، خمیر شیشه و سنگ کریستال ساخته شده بودند و هنر دست صنعتگران ماهر آن دوران را به زیبایی به نمایش میگذارند.[1][3]
این آویزها پیکرههای گوناگون و معناداری را به تصویر میکشند؛ از «بس» (ایزد مصری) و «مرکوری» (ایزد رومی) گرفته تا دستها و پاهای کوچک، مخروطهای کاج و خوشههای انگور. در فرهنگ روم باستان، چنین وسیلهای به عنوان «کروپوندیا» یا گردنبند زنگولهدار شناخته میشد که ریشه در باورهای عمیق مذهبی داشت.[2][3]
گابریل زوکتریگل، مدیر پارک باستانشناسی پمپئی، توضیح داد که این گردنبندها کاربردی دوگانه و هوشمندانه داشتند. آنها به طور سنتی برای دفع ارواح خبیثه به کودکان پوشانده میشدند و در عین حال، صدای جیرجیر آنها به والدین کمک میکرد تا در فضاهای شلوغ، مراقب کودکان نوپای خود باشند و گم نشوند.[2][5]
به نظر میرسد این طلسمها با دقت در کیسههای پارچهای کوچک درون کمد نگهداری میشدند. بزرگسالان اغلب آنها را به عنوان یادگاریهای ارزشمند از دوران کودکی نگه میداشتند؛ یادآوری تلخ و شیرین از پیوندهای خانوادگی در جامعهای که مردم آن مرتباً در سراسر منطقه مدیترانه جابهجا میشدند و سفر میکردند.[2][3]
آخرین لحظات پیش از ویرانی
نحوه قرارگیری و رها شدن این اشیا، داستانی خاموش از وحشت و خروج ناگهانی را روایت میکند. این واقعیت که پول و اشیای به شدت شخصی و محافظتی در خانه جا ماندهاند، نشان میدهد که مالکان مجبور شدهاند در زمان فوران آتشفشان با عجله و بدون فرصت کافی برای جمعآوری وسایل فرار کنند.[1][2]
زوکتریگل خاطرنشان کرد که اگرچه نمیتوان هویت دقیق ساکنان را با قطعیت تاریخی بازسازی کرد، اما این قطعات ما را به واقعیت روزمره آنها نزدیکتر میکنند. ارزش واقعی این کشف در خوانش درهمتنیده ردپای عادات شخصی، کار و خاطرات یک خانواده نهفته است که در یک لحظه تاریخی متوقف شدهاند.[1][5]
فوران کوه وزوو در سال ۷۹ میلادی، پمپئی را زیر مترها خاکستر و سنگپا مدفون کرد و شهر را در زمان منجمد ساخت. سرنوشت این خانواده خاص هرچه که بوده باشد، آنها هرگز نتوانستند برای برداشتن داراییهای خود به خیابان ویا دل آبوندانتزا بازگردند و خانهشان به مقبرهای ابدی تبدیل شد.[1][4]
پروژه بزرگ پمپئی و کاوشهای نوین
نمای بیرونی خانه کورنلیوس ماکسیموس برای نخستین بار در سال ۱۹۱۲ میلادی حفاری شد، اما اتاقهای داخلی آن برای بیش از یک قرن دستنخورده باقی ماندند. کشفیات اخیر بخشی از یک پروژه گستردهتر مرمت و دسترسیپذیری است که بر منطقه همجوار «اینسولا دی کاستی آمانتی» تمرکز دارد و بودجه آن توسط اتحادیه اروپا تامین میشود.[1][4]
تکنیکهای باستانشناسی نوین ایجاب میکنند که پیش از جابهجایی هر شیء، همه چیز دقیقاً در جای خود مستندسازی شود. این رویکرد روشمند به پژوهشگران اجازه میدهد تا شکل و ابعاد دقیق مبلمان چوبی را که قرنها پیش تجزیه شدهاند، از طریق قالبگیری و بررسی رسوبات به جا مانده در خاکستر بازسازی کنند.[5][6]
در کنار محتویات کمد، کاوشهای گستردهتر در این خانه جزئیات شگفتانگیز دیگری را نیز آشکار کرد. باستانشناسان اسکلتهای تکهتکهشده دو موش را درون یک کوزه آمفورا در بخش انباری خانه یافتند که واقعیتی ملموس و گاه ناخوشایند از شرایط زندگی خانگی و بهداشت در روم باستان را برجسته میکند.[2]
اتاقی که کمد در آن قرار داشت، با نقاشیهای دیواری پیچیدهای تزئین شده بود. کارشناسان هنری بر این باورند که این دیوارنگارهها با «سبک چهارم» نقاشی دیواری رومی مطابقت دارند؛ یک روند هنری بسیار محبوب و پرجزئیات که بین سالهای ۲۰ تا ۷۹ میلادی در اوج شکوفایی خود قرار داشت.[1]
پمپئی همچنان به بازگرداندن چیزهایی ادامه میدهد که دنیای باستان فراموش کرده بود آنها را حفظ کند. فراتر از معابد باشکوه و بناهای یادبود، این کمدهای خانگی و اشیای معمولی هستند که بُعد انسانی گذشته را با زندهترین شکل ممکن احیا میکنند و به تاریخ روح میبخشند.[5][6]
کاوشهای مداوم به ما یادآوری میکنند که پمپئی تنها مکانی برای یافتن آثار هنری بزرگ یا قالبهای غمانگیز از قربانیان نیست. این شهر یک بایگانی عظیم و دستنخورده از وجود انسانهای عادی است که صبورانه در زیر خاک آتشفشانی منتظر کشف شدن ایستاده است تا داستانهای ناگفته خود را روایت کند.[4][5]
همانطور که پژوهشگران به غربال کردن خاکسترها ادامه میدهند، هر دستسازه جدید جملهای به داستان ناتمام پمپئی میافزاید. این کمد چوبی که روزگاری تنها یک اثاثیه معمولی بود، اکنون به عنوان یک کپسول زمان از تمدنی گمشده در برابر چشمان ما قرار دارد و پیوند ما را با گذشته محکمتر میکند.[6]
نکات کلیدی
- باستانشناسان کمدی چوبی را در «خانه کورنلیوس ماکسیموس» گشودند که از زمان فوران آتشفشان وزوو دستنخورده باقی مانده بود.
- درون این کمد ۳۸ سکه برنزی، لوازم آرایشی زنانه و یک چراغدان برنزی کشف شد.
- جذابترین یافته، یک گردنبند طلسم کودکانه (کروپوندیا) با ۲۴ آویز کوچک از جنس استخوان و شیشه است.
- رها شدن این اشیای ارزشمند نشان میدهد ساکنان خانه در زمان فوران آتشفشان با عجله فرار کردهاند.
آنچه نمیدانیم
- هویت دقیق زنی که صاحب این وسایل شخصی و لوازم آرایشی بوده است.
- سرنوشت نهایی ساکنان خانه کورنلیوس ماکسیموس در جریان فوران آتشفشان.
- کاربرد دقیق و تجاری وزنههای سربی یافتشده در کنار وسایل شخصی.
روند رویداد
سال ۷۹ میلادی
فوران ویرانگر کوه وزوو و مدفون شدن شهر پمپئی زیر لایههای ضخیم خاکستر و سنگپا.
سال ۱۹۱۲ میلادی
نخستین حفاریها در نمای بیرونی خانه کورنلیوس ماکسیموس در خیابان ویا دل آبوندانتزا.
اکتبر ۲۰۲۶
رونمایی از محتویات کمد چوبی مهرومومشده توسط پارک باستانشناسی پمپئی.
- باستانشناسان و پژوهشگران
- تمرکز بر اهمیت اشیای روزمره در بازسازی تاریخ انسانی و ملموس پمپئی.
- مورخان اجتماعی
- بررسی نقش زنان و کودکان در جامعه روم باستان از طریق یافتههای خانگی.
- متخصصان مرمت و حفاظت
- تمرکز بر دستاوردهای فنی در بازیابی و بازسازی ابعاد دقیق چوبهای تجزیهشده.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- بازماندگان احتمالی فاجعه پمپئی
- صنعتگران و سازندگان اشیای باستانی
منابع
[1]Smithsonian Magazineباستانشناسان و پژوهشگرانThis Wooden Wardrobe in Pompeii Remained Sealed for Nearly 2,000 Years. Archaeologists Just Opened It for the First Time.
مطالعه در Smithsonian Magazine →
[2]The Guardianباستانشناسان و پژوهشگرانArchaeologists uncover jewellery, cosmetics and coins in cabinet sealed since eruption of Mount Vesuvius in AD79
مطالعه در The Guardian →
[3]Euronewsمورخان اجتماعیسنگهای قیمتی، سکهها، ابزار و لوازم زیبایی؛ کمدی در خانه کورنلیوس ماکسیموس روزگار زنان پمپئی پیش از فوران وزوو در سال ۷۹ میلادی را زنده میکند
مطالعه در Euronews →
[4]All That's Interestingمتخصصان مرمت و حفاظتThe Discovery Of A Cupboard In Pompeii That Had Gone Untouched For Nearly 2,000 Years
مطالعه در All That's Interesting →
[5]Heritage Dailyباستانشناسان و پژوهشگران2,000-year-old cupboard opened at Pompeii reveals personal belongings
مطالعه در Heritage Daily →
[6]History Collectionمورخان اجتماعیPompeii Cupboard Sealed Since AD 79 Held Coins, Amulets, and Perfume
مطالعه در History Collection →
بیشتر در فرهنگ
مشاهده همه →آزادی بیان
همبستگی جهانی با پیمان فرحآور؛ درخواست ۳۵۰ نویسنده و انجمن پن برای لغو حکم اعدام شاعر گیلانی
6 منبع
بازار هنر
رکوردشکنی تاریخی تابلوی هیلما آف کلینت با حراج ۱۲.۷ میلیون دلاری
7 منبع
هوش مصنوعی و زبان
«انسان» واژه سال ۲۰۲۶ دیکشنری کمبریج شد؛ واکنشی به هجوم هوش مصنوعی
5 منبع
بازار هنر
حراج تابلوی فریدا کالو ساعاتی پیش از فروش ۳.۵ میلیون دلاری متوقف شد
4 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار فرهنگ با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





