لغو پروژه هتل ۱۹۱ میلیون دلاری در درعیه؛ نشانهای از تغییر در طرحهای گردشگری عربستان
شرکت توسعه درعیه قرارداد ۱۹۱ میلیون دلاری ساخت هتل لوکس «وان» را لغو کرد؛ تصمیمی که نشاندهنده بازنگری استراتژیک و واقعبینانه در کلانپروژههای گردشگری عربستان سعودی است.
به قلم فرشید کیانی
این خبر را به اشتراک بگذارید
بسیاری از ناظران بینالمللی تصور میکنند که توسعه مقاصد گردشگری در عربستان سعودی، جریانی بیتوقف از تزریق سرمایه به پروژههای لوکس است که هیچ مانعی نمیشناسد. این دیدگاه، پادشاهی سعودی را به عنوان کارفرمایی بینهایت ثروتمند میبیند که تمام طرحهای رویایی خود را بدون توجه به هزینهها پیش میبرد. اما شواهد جدید نشان میدهد که این بلندپروازیها با واقعبینی، بازنگریهای دقیق و کنترل هزینهها همراه شده است.
لغو ناگهانی یک پروژه بزرگ هتلداری در قلب تاریخی این کشور، تصویر متفاوتی از مدیریت مقاصد گردشگری ارائه میدهد. منطقه تاریخی درعیه، زادگاه دولت سعودی با معماری خشتی و گلی خیرهکنندهاش در حاشیه وادی حنیفه، قرار است به یکی از قطبهای اصلی فرهنگی و گردشگری خاورمیانه تبدیل شود. مسافرانی که برای تجربه این فضای اصیل برنامهریزی میکنند، منتظر افتتاح مجموعهای از اقامتگاههای بومگردی و لوکس بودند.
یکی از این پروژههای کلیدی و مورد انتظار، هتل پنج ستاره «وان» (1 Hotel) بود. این برند که به خاطر رویکرد سازگار با محیط زیست و طراحیهای الهامگرفته از طبیعت شناخته میشود، قرار بود پیوندی میان تجمل مدرن و میراث خشتی منطقه الطریف ایجاد کند. با این حال، شرکت توسعه درعیه به تازگی قرارداد اصلی ساخت این هتل را به طور کامل لغو کرده است.[1][2]
این تصمیم که در اواخر نوامبر ۲۰۲۶ به طور رسمی اعلام شد، موجی از شگفتی را در میان سرمایهگذاران، پیمانکاران و ناظران صنعت گردشگری به همراه داشت. قرارداد ساخت این هتل با ارزش ۷۱۷ میلیون ریال سعودی (معادل ۱۹۱ میلیون دلار) در ماه فوریه همین سال به یک سرمایهگذاری مشترک بینالمللی واگذار شده بود. لغو پروژهای در این مقیاس، اتفاقی نادر در این سطح محسوب میشود.[2][3]
جزئیات لغو قرارداد کلان
اجرای این پروژه بر عهده کنسرسیومی متشکل از شرکت هندی «آشوکا بیلدکان» (Ashoka Buildcon) و شرکت عربستانی «بک آرابیا» (BEC Arabia Contracting Co) بود. سهم شرکت هندی از این قرارداد حدود ۴۹ درصد، معادل ۸۴۶.۳۸ کرور روپیه برآورد میشد. اکنون با این تصمیم، یکی از بزرگترین سفارشات بینالمللی این شرکت از دفتر پروژههای در دست اجرای آن حذف شده است.[1][3][4]
بر اساس گزارشهای رسمی ارائهشده به بورس اوراق بهادار بمبئی، شرکت توسعه درعیه دلیل این لغو قرارداد را صرفاً «دلایل داخلی» عنوان کرده است. شرکت آشوکا بیلدکان در بیانیه خود اعلام کرده که کارفرما به طور رسمی کنسرسیوم را از این تصمیم مطلع کرده و آنها در حال رایزنی هستند تا جزئیات بیشتری از این اقدام ناگهانی و گامهای بعدی را درک کنند.[1][2][3][4]
هتل وان قرار بود یک اقامتگاه لوکس با ۳۲۵ اتاق مهمان باشد که در زمینی به مساحت ۳۱ هزار متر مربع در فاز دوم توسعه درعیه ساخته شود. شرکت مهندسی فرانسوی «اژیس» (Egis) به عنوان مشاور این پروژه انتخاب شده بود و انتظار میرفت این هتل در سال آینده درهای خود را به روی گردشگران بینالمللی باز کند.[1][2]
تأثیر مالی این تصمیم برای پیمانکاران بسیار ملموس و فوری بوده است. پس از انتشار این خبر در روزهای پایانی هفته، ارزش سهام شرکت آشوکا بیلدکان در بازارهای مالی هند حدود ۵ درصد کاهش یافت. این شرکت پیشتر کارهای مقدماتی پروژه را پس از دریافت نامه پذیرش آغاز کرده بود و حدود ۲۴.۴ کرور روپیه درآمد از این محل شناسایی کرده بود.[4]
پیامدهای مالی و تغییرات استراتژیک
مدیران آشوکا بیلدکان ابراز اطمینان کردهاند که میتوانند هزینههای انجامشده را از کارفرما پس بگیرند، اما از دست رفتن این قرارداد، حجم سفارشات ثبتشده این شرکت را به حدود ۱۵ هزار و ۱۰۰ کرور روپیه کاهش داده است. این اتفاق نشان میدهد که ورود به بازار پررونق پروژههای عربستان، با ریسکهای پنهان و تغییرات استراتژیک غیرمنتظرهای همراه است.[4]
این لغو قرارداد یک رویداد کاملاً منفرد در اقتصاد پروژههای عربستان نیست. در همین ماه نوامبر، سازمان آب عربستان سعودی نیز یک قرارداد بزرگ دیگر را لغو کرد. مناقصه ساخت یک کارخانه آبشیرینکن در شهر ساحلی ینبع با ظرفیت ۳۰۰ میلیون لیتر در روز، که پیشتر به شرکت هندی «وا تک واباگ» واگذار شده بود، از طریق پلتفرم تدارکات دولتی لغو شد.[1][2]
ارزش این پروژه زیرساختی نیز حدود ۲۷۲ میلیون دلار برآورد میشد و دلیل لغو آن نیز مشابه پروژه درعیه، «دلایل داخلی» عنوان شده است. این توالی رویدادها و لغو دو قرارداد بزرگ با پیمانکاران بینالمللی در کمتر از یک ماه، نشاندهنده یک بازنگری جامع در قراردادهای زیرساختی و گردشگری در سطح کلان پادشاهی سعودی است.[1]
تحلیلگران صنعت گردشگری و ساختوساز معتقدند که چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان در حال عبور از مرحله «اعلام پروژههای رویایی» به مرحله «مدیریت واقعبینانه منابع» است. پروژههای غولپیکری مانند نئوم، قدیه و درعیه اکنون با دقت بسیار بیشتری از نظر توجیه اقتصادی، اولویتبندی فازها و زمانبندی اجرا ارزیابی میشوند تا از انباشت هزینههای غیرضروری جلوگیری شود.[2]
تجربه مسافران در مقصد درعیه
نشریه تخصصی مید که پروژههای خاورمیانه را رصد میکند، گزارش داده است که شرکت درعیه در حال بازنگری گسترده در طرح جامع خود است. این بازنگری به معنای توقف توسعه نیست، بلکه نشان میدهد مدیران این مقصد گردشگری در حال تطبیق فضاهای اقامتی با نیازهای واقعی بازار، جریان نقدینگی و شاید تغییر در طراحیهای اولیه هستند.[1]
درعیه تنها یک سایت باستانی نیست؛ این منطقه قرار است به عنوان یک شهر پیادهمدار با کوچههای پیچدرپیچ، بازارهای سنتی، موزههای تعاملی و رستورانهای بینالمللی عمل کند. هدف نهایی این است که گردشگران بتوانند بدون نیاز به خودرو، در فضایی که یادآور قرن هجدهم میلادی است قدم بزنند و همزمان از بالاترین استانداردهای خدمات مهماننوازی بهرهمند شوند.
حضور برندهایی مانند هتل وان در این منطقه، دقیقاً برای پاسخگویی به نیاز مسافرانی طراحی شده بود که به دنبال تجمل آگاهانه هستند. این دسته از گردشگران تمایل دارند در مکانهایی اقامت کنند که کمترین آسیب را به محیط زیست وارد کرده و از مصالح بومی استفاده میکنند. لغو این قرارداد، حداقل به طور موقت، این بخش از بازار هدف را با کمبود عرضه مواجه میکند.
برای گردشگرانی که به دنبال تجربههای اقامتی پایدار در فضاهای تاریخی هستند، توقف ساخت این هتل به معنای کاهش گزینههای در دسترس در کوتاهمدت است. مسافرانی که قصد داشتند در سال آینده اقامتی در قلب معماری نجدی با استانداردهای زیستمحیطی داشته باشند، اکنون باید برنامههای خود را به تعویق بیندازند یا به دنبال جایگزینهای دیگری در ریاض باشند.
چشمانداز آینده گردشگری سعودی
با این حال، این انعطافپذیری در برنامهریزی میتواند در نهایت به نفع مقصد تمام شود. بازنگری در طرحها به توسعهدهندگان اجازه میدهد تا از اشتباهات پروژههای مشابه درس بگیرند و فضاهایی خلق کنند که همخوانی بیشتری با بافت تاریخی منطقه و انتظارات مسافران مدرن دارند. درعیه همچنان میزبان رویدادهای بزرگی مانند مسابقات فرمول ای است و جذابیت خود را حفظ کرده است.
بازنگری در طرح جامع درعیه، که به عنوان یکی از پروژههای کلیدی صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان شناخته میشود، نشاندهنده بلوغ در مدیریت کلانپروژههاست. در ماههای اخیر، گزارشهای متعددی از تعدیل سرعت اجرای برخی فازهای پروژه عظیم نئوم نیز منتشر شده است. این رویکرد محتاطانهتر، نشاندهنده سازگاری با شرایط اقتصاد جهانی و مدیریت منطقی زنجیره تامین است.
پیمانکاران بینالمللی که برای ورود به بازار عربستان رقابت میکنند، اکنون باید با دقت بیشتری قراردادهای خود را تنظیم کنند. وجود بندهای مربوط به لغو یکطرفه قرارداد و جبران خسارتهای اولیه، همانطور که در مورد شرکت آشوکا بیلدکان دیده شد، برای محافظت از سرمایههای این شرکتها حیاتی است. این تغییر فضا، پویایی مذاکرات تجاری در بخش گردشگری عربستان را تغییر داده است.[4]
برای راهنمایان محلی و آژانسهای مسافرتی که تورهای لوکس به مقصد ریاض و درعیه را برنامهریزی میکنند، این تحولات یک پیام روشن دارد: نقشه گردشگری عربستان هنوز سیال و در حال تکامل است. برنامهریزی برای سفرهای آینده به این منطقه نیازمند پیگیری مداوم اخبار افتتاحیهها و تغییرات پروژههاست، زیرا تاریخهای بهرهبرداری ممکن است به سرعت جابهجا شوند.
در نهایت، لغو پروژه ۱۹۱ میلیون دلاری هتل وان نشان میدهد که عربستان سعودی ترجیح میدهد به جای اجرای شتابزده تمام طرحها روی کاغذ، کنترل دقیقی بر کیفیت، زمانبندی و جریان سرمایه داشته باشد. گام بعدی و قابل راستیآزمایی در این پرونده، انتشار گزارشهای مالی سهماهه سوم پیمانکاران و همچنین اعلامیه احتمالی شرکت درعیه درباره سرنوشت نهایی این قطعه ۳۱ هزار متر مربعی خواهد بود.
نکات کلیدی
- شرکت درعیه قرارداد ۱۹۱ میلیون دلاری ساخت هتل لوکس وان را به دلایل داخلی لغو کرد.
- این تصمیم باعث حذف سفارش ۸۴۶ کرور روپیهای از دفتر شرکت هندی آشوکا بیلدکان شد.
- لغو این پروژه نشاندهنده بازنگری گسترده در طرحهای جامع کلانپروژههای گردشگری عربستان است.
- گردشگرانی که قصد اقامت در این هتل بومگردی را داشتند باید منتظر جایگزینهای جدید در ریاض باشند.
آنچه نمیدانیم
- دلیل دقیق و جزئیات «مسائل داخلی» که منجر به لغو قرارداد از سوی شرکت درعیه شد.
- سرنوشت نهایی قطعه زمین ۳۱ هزار متر مربعی اختصاص یافته به هتل وان در فاز دوم درعیه.
- میزان دقیق غرامتی که شرکت آشوکا بیلدکان موفق به دریافت آن از کارفرمای سعودی خواهد شد.
روند رویداد
فوریه ۲۰۲۶
واگذاری قرارداد ۱۹۱ میلیون دلاری ساخت هتل وان به کنسرسیوم هندی-عربستانی.
اوایل نوامبر ۲۰۲۶
لغو قرارداد ۲۷۲ میلیون دلاری ساخت کارخانه آبشیرینکن ینبع توسط سازمان آب عربستان.
۱۹ نوامبر ۲۰۲۶
اعلام رسمی لغو قرارداد هتل درعیه به دلیل مسائل داخلی و افت ۵ درصدی سهام آشوکا بیلدکان.
- تحلیلگران توسعه پایدار
- تأکید بر اهمیت تطبیق سرعت ساختوساز با ظرفیتهای زیستمحیطی و نیازهای واقعی بازار.
- سرمایهگذاران زیرساختی
- تمرکز بر مدیریت ریسک مالی و لزوم شفافیت در قراردادهای کلانپروژههای دولتی.
- برنامهریزان مقاصد گردشگری
- استقبال از رویکرد واقعبینانه در توسعه مقاصد برای جلوگیری از اشباع زودهنگام بازار.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- مقامات رسمی شرکت توسعه درعیه
- مدیران برند هتلهای وان (1 Hotel)
منابع
[1]MEEDبرنامهریزان مقاصد گردشگریDiriyah cancels construction contract for One Hotel
مطالعه در MEED →
[2]Salala Timesتحلیلگران توسعه پایدارDiriyah cancels $191m hotel construction contract with Indian JV
مطالعه در Salala Times →
[3]Free Press Journalسرمایهگذاران زیرساختیAshoka Buildcon's ₹846 Crore Saudi Hotel Deal Cancelled
مطالعه در Free Press Journal →
[4]BW Businessworldسرمایهگذاران زیرساختیAshoka Buildcon Falls 5% After Saudi Arabia Cancels Rs 846 Cr Diriyah Project
مطالعه در BW Businessworld →
بیشتر در سفر
مشاهده همه →توسعه گردشگری
خیز خوزستان برای تبدیل شدن به قطب جدید گردشگری ایران؛ از تالاب شادگان تا مرزهای زمینی عراق
2 منبع
تعدیل ۱۰۰۰ فرصت شغلی در لوفتهانزا؛ بحران بهرهوری و تغییر ناوگان در فرانکفورت و مونیخ
4 منبع
حملونقل جادهای
افزایش ۲۲ درصدی کرایه اتوبوس و حمل بار جادهای در ایران از ابتدای آذر
2 منبع
ویزای سرمایهگذاری
رونمایی ترکیه از «ویزای طلایی» جدید با حداقل سرمایهگذاری ۱۵۰ هزار دلاری
3 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار سفر با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





