خیز خوزستان برای تبدیل شدن به قطب جدید گردشگری ایران؛ از تالاب شادگان تا مرزهای زمینی عراق

تصمیم‌گیری برای تبدیل یک منطقه به مقصد جذاب سفر، نه در همایش‌های تشریفاتی، بلکه دقیقاً در لحظه تخصیص بودجه برای زیرساخت‌های دسترسی و اقامت رقم می‌خورد. برنامه‌ریزی عملیاتی برای توسعه شادگان و توافق برای ورود خودروهای شخصی گردشگران عراقی، همان گام تعیین‌کننده‌ای است که می‌تواند آینده اقتصاد گردشگری خوزستان را برای همیشه تغییر دهد.

سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، در جریان سفر روز ۳۰ مهر ۱۴۰۵ به خوزستان، بر تغییر نگاه راهبردی به این استان تاکید کرد. او در حاشیه جشنواره شکرانه برداشت خرما در شادگان اعلام کرد که این منطقه با ترکیب منحصربه‌فرد تالاب و نخلستان، پتانسیل تبدیل شدن به قطب بوم‌گردی جنوب کشور را دارد.[1][2]

تالاب بین‌المللی شادگان که یکی از مهم‌ترین ذخیره‌گاه‌های طبیعی ایران به شمار می‌رود، اکنون هسته مرکزی این تحول است. برنامه‌هایی برای توسعه بوم‌گردی ساختاریافته در حاشیه این تالاب در نظر گرفته شده است تا منافع اقتصادی حاصل از حضور مسافران، مستقیماً به جوامع محلی، قایق‌رانان بومی و روستاییان منطقه برسد.[2]

جایگزینی مسیرهای زمینی با پروازها

افزون بر جاذبه‌های طبیعی، استراتژی کلان گردشگری در این منطقه بر پایه سفرهای زمینی فرامرزی بنا شده است. با توجه به محدودیت‌های فعلی در پروازهای بین‌المللی، مرزهای زمینی خوزستان، به‌ویژه در خرمشهر و آبادان، در حال تبدیل شدن به دروازه‌های اصلی ورود گردشگران کشورهای همسایه به ایران هستند.[1]

مقامات دولتی در این باره تصریح کرده‌اند که مسیر زمینی جایگزین جدی برای مسیر هوایی است تا گردشگران عراقی خودشان را به خرمشهر و آبادان برسانند و از این نقطه به همه جای ایران سفر کنند. این رویکرد، تمرکز را به سمت سفرهای خانوادگی با خودروهای شخصی سوق می‌دهد.[1]

هدف‌گذاری کلان این طرح که در مذاکرات اخیر با مقامات عراقی نیز مطرح شده، افزایش چشمگیر آمار گردشگران ورودی به چندین میلیون نفر است. تحقق این چشم‌انداز بلندمدت نیازمند ارتقای امکانات مرزی، شبکه‌های جاده‌ای ایمن و خدمات اقامتی استاندارد در شهرهای مرزی خوزستان خواهد بود تا ظرفیت پذیرش حجم بالای مسافران فراهم شود.[1]

در کنار توسعه مرزی، فعالان بومی در حال بهره‌برداری از ظرفیت‌های گردشگری کشاورزی هستند. جشنواره شکرانه برداشت خرما در شادگان تنها یک جشن محلی نیست، بلکه مدلی موفق برای جذب مسافرانی است که می‌خواهند فرآیند برداشت محصول را از نزدیک لمس کنند و طعم محصولات تازه را بچشند.[2]

توانمندسازی جوامع محلی و نخل‌داران

برای حمایت از این جریان، برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی بازارچه‌های دائمی صنایع‌دستی در این مناطق در دستور کار قرار گرفته است. این اقدام تضمین می‌کند که با افزایش تردد مسافران، چرخه اقتصادی در درون منطقه باقی بماند و توانمندی مالی نخل‌داران و صنعتگران بومی تقویت شود.[2]

علاوه بر این، استفاده از ظرفیت‌های موجود برای معرفی و صادرات محصولات بومی و بهره‌گیری از بازارهای جهانی به عنوان یک اولویت مطرح شده است. توسعه دامداری و صنایع تبدیلی خرما نیز از دیگر محورهایی است که می‌تواند در کنار گردشگری، اقتصاد محلی را متحول کند.[2]

پیوند تاریخ مقاومت با گردشگری

وزیر گردشگری همچنین در نشست هم‌اندیشی با فعالان خرمشهر تاکید کرد که تاریخ این شهر نباید تنها در روایت‌های جنگ خلاصه شود. خرمشهر دارای ظرفیت‌های تمدنی و فرهنگی گسترده‌ای است که با مستندسازی و معرفی صحیح، می‌تواند به یکی از ارکان اصلی گردشگری فرهنگی و تاریخی تبدیل شود.[1]

موفقیت این چشم‌انداز بلندپروازانه در گرو مشارکت فعال سرمایه‌گذاران بخش خصوصی در حوزه‌های اقامتی و تفریحی است. دولت وعده داده است که با ارائه تسهیلات بانکی مناسب و رفع موانع اداری، مسیر را برای تبدیل این پتانسیل‌های بکر و شناسایی‌شده به مراکز فعال و درآمدزای گردشگری هموار کند.[2]

گذار خوزستان از یک استان صرفاً صنعتی و متکی به درآمدهای نفتی به یک مقصد پررونق گردشگری، نیازمند تلاشی مستمر، سرمایه‌گذاری هدفمند و همکاری چندجانبه است. اگر زیرساخت‌های برنامه‌ریزی‌شده به مرحله اجرا برسند، این منطقه مرزی می‌تواند تجربه‌ای متفاوت، ارزان و غنی از سفر را به گردشگران داخلی و خارجی ارائه دهد.