نیروهای دولتی یمن جزیره راهبردی پریم و تنگه باب‌المندب را از حوثی‌ها بازپس گرفتند

نیروهای وابسته به دولت یمن در یک ضدحمله گسترده، کنترل جزیره استراتژیک پریم (میون) و تنگه باب‌المندب را از شبه‌نظامیان حوثی بازپس گرفتند. این عملیات به تسلط کوتاه اما پرتنش حوثی‌ها بر یکی از حیاتی‌ترین آبراه‌های تجارت جهانی پایان داد.[1][2]

این پیشروی سریع در چارچوب عملیات نظامی جدیدی با نام «فجر یمن» انجام شد. تیپ‌های العمالقه جنوبی، از گروه‌های شبه‌نظامی حامی دولت، نوک پیکان این حمله را تشکیل دادند و با پشتیبانی هوایی سنگین ائتلاف عربی به سمت ساحل دریای سرخ حرکت کردند.[1][2]

به گزارش شبکه العربیه، نیروهای دولتی اکنون کنترل کامل باب‌المندب را تثبیت کرده‌اند. در جریان درگیری‌های شدید در منطقه ساحلی ذوباب، ده‌ها تن از نیروهای حوثی به اسارت درآمدند و تجهیزات نظامی آن‌ها منهدم یا ضبط شد.[1]

این موفقیت نظامی، فروپاشی خطوط دفاعی دولت در ماه سپتامبر را جبران می‌کند. در آن زمان، حوثی‌ها با یک حمله غافلگیرانه توانسته بودند کل خط ساحلی دریای سرخ یمن از جمله بندر مخا را به تصرف خود درآورند.[2][4]

پیشروی در امتداد ساحل غربی

ضدحمله نیروهای دولتی از اوایل ماه اکتبر با تمرکز بر قطع خطوط تدارکاتی حوثی‌ها آغاز شد. ارتش یمن به سرعت توانست خود را به فرودگاه ذوباب در ۵۴ کیلومتری جنوب بندر استراتژیک مخا برساند و مواضع خود را مستقر کند.[4]

روزنامه گلف نیوز گزارش داد که نیروهای حوثی پس از تحمل تلفات سنگین، از شبه‌جزیره پریم به سمت شمال و مناطق اطراف ذوباب عقب‌نشینی کردند. این عقب‌نشینی نشان‌دهنده از هم پاشیدگی خطوط مقدم این گروه در برابر حملات هماهنگ زمینی و هوایی است.[4]

گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که نیروهای دولتی پس از محاصره یک پادگان بزرگ حوثی‌ها در منطقه ذوباب و صدور یک اولتیماتوم سه‌روزه، به آن یورش بردند. این تاکتیک باعث شد تا مقاومت شبه‌نظامیان به سرعت در هم بشکند.[1]

جنگنده‌های ائتلاف به رهبری عربستان سعودی نقش کلیدی در این پیروزی ایفا کردند. آن‌ها با بمباران صدها هدف نظامی از جمله مخازن موشکی در کوهستان‌های صعده و صنعا، مانع از ارسال نیروی کمکی برای حوثی‌های محاصره‌شده در ساحل شدند.[1][2]

یک مقام نظامی پیشین یمن به شبکه الحره گفت که از دست دادن جزیره پریم به معنای پایان تسلط حوثی‌ها بر کل منطقه باب‌المندب است. اکنون نیروهای دولتی در حال پاکسازی مناطق اطراف و تثبیت مواضع دفاعی جدید خود هستند.[2]

اهمیت ژئوپلیتیک جزیره پریم

جزیره آتشفشانی پریم که در زبان عربی به نام «میون» نیز شناخته می‌شود، در باریک‌ترین نقطه تنگه باب‌المندب قرار دارد. این جزیره آبراه را به دو کانال کشتیرانی مجزا تقسیم می‌کند و کنترل آن به معنای تسلط بر ترافیک دریایی است.[2][3]

در طول یک ماه گذشته، حوثی‌ها از این جزیره به عنوان یک پایگاه شلیک پیشرو استفاده می‌کردند. استقرار تسلیحات کوتاه‌برد در این مکان، کشتی‌های تجاری عبوری را در تیررس مستقیم و خطرناک‌ترین وضعیت ممکن قرار داده بود.[3]

داده‌های پلتفرم ردیابی دریایی «مارین‌رادار» نشان می‌دهد که ترافیک کشتی‌ها در این تنگه به شدت کاهش یافته بود. پیش از این بحران، روزانه بیش از ۶۰ کشتی تجاری از این مسیر عبور می‌کردند، اما تهدیدات امنیتی این رقم را به حداقل رسانده بود.[3]

با بازپس‌گیری این جزیره، خطر شلیک موشک‌های ضدکشتی از فواصل نزدیک به میزان قابل‌توجهی کاهش یافته است. این تحول به شرکت‌های کشتیرانی بین‌المللی اطمینان می‌دهد که می‌توانند به تدریج فعالیت‌های عادی خود را در این مسیر از سر بگیرند.[2][3]

تاثیر بر بازارهای انرژی

تنگه باب‌المندب یک شریان حیاتی برای بازارهای جهانی انرژی محسوب می‌شود. بر اساس آمارهای رسمی، در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶، روزانه حدود ۸.۱ میلیون بشکه نفت خام از این گذرگاه باریک به سمت بازارهای اروپایی و آسیایی ترانزیت شده است.[2]

سقوط این تنگه به دست حوثی‌ها در ماه سپتامبر، شوک بزرگی به بازارهای مالی وارد کرد. نگرانی از انسداد کامل مسیرهای انتقال انرژی باعث شد تا قیمت جهانی نفت برای مدت کوتاهی از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کند.[2]

علاوه بر نفت، حدود ۳۰ درصد از کل ترافیک کانتینری جهان نیز به طور معمول از دریای سرخ و این تنگه عبور می‌کند. هرگونه اختلال در این مسیر، زنجیره‌های تامین جهانی را با تاخیرهای طولانی و هزینه‌های سرسام‌آور بیمه مواجه می‌سازد.[2]

این آبراه به ویژه برای عربستان سعودی اهمیت مضاعفی دارد. با توجه به تنش‌های مداوم در تنگه هرمز، ریاض بخش بزرگی از صادرات نفت خود را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل کرده تا از طریق باب‌المندب به بازارها برسد.[2]

اکنون با برقراری مجدد امنیت نسبی، انتظار می‌رود که نوسانات قیمتی ناشی از ریسک‌های ژئوپلیتیک در منطقه کاهش یابد. با این حال، تحلیلگران معتقدند که بازگشت کامل اعتماد به بازارهای انرژی نیازمند تثبیت طولانی‌مدت این خطوط دفاعی است.[2][3]

کارشناسان موسسه مارین‌رادار تاکید می‌کنند که اگرچه کنترل فیزیکی جزیره پریم تغییر کرده است، اما حوثی‌ها همچنان ذخایر قابل‌توجهی از پهپادهای انتحاری و موشک‌های بالستیک ضدکشتی را در اختیار دارند که می‌تواند امنیت آبراه را تهدید کند.[3]

چشم‌انداز آینده و واکنش‌ها

شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن این پیروزی را نقطه عطفی در جنگ داخلی طولانی‌مدت این کشور توصیف کرده است. مقامات دولتی اعلام کرده‌اند که هدف نهایی این کمپین نظامی، بازپس‌گیری کامل پایتخت، صنعا، و احیای حاکمیت ملی است.[2]

رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن، در یک سخنرانی رسمی تاکید کرد: «امروز، من آغاز عملیات نظامی برای بازپس‌گیری قلمرو باقی‌مانده جمهوری یمن را اعلام می‌کنم.»[2]

در سوی مقابل، حوثی‌ها تلاش کرده‌اند تا با ارسال قایق‌های تندرو و تجهیزات نظامی از طریق دریا، مواضع از دست رفته را بازپس گیرند. با این وجود، گشت‌زنی‌های دریایی و حملات هوایی مداوم، این تلاش‌ها را تاکنون ناکام گذاشته است.[1]

مقامات ایالات متحده ضمن تاکید بر حق دفاع مشروع عربستان سعودی، از پیشروی نیروهای یمنی حمایت کرده‌اند. واشنگتن اعلام کرده است که به تعهدات امنیتی خود در قبال متحدان منطقه‌ای پایبند است، اما قصد مداخله نظامی مستقیم را ندارد.[4]

روزهای آینده برای تعیین سرنوشت این دستاوردها حیاتی خواهد بود. اگر نیروهای دولتی بتوانند انسجام خود را حفظ کنند، احتمال پیشروی بیشتر به سمت شمال و محاصره مجدد بندر کلیدی الحدیده در ساحل دریای سرخ وجود خواهد داشت.[3][4]