پرواز ۳۱۹۹ مایلی بدون خلبان: جوبی اوییشن اولین سفر کاملاً خودکار بر فراز آمریکا را تکمیل کرد

شرکت هوافضای «جوبی اوییشن» (Joby Aviation) در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که یک فروند هواپیمای سسنا کاروان مجهز به سیستم‌های خودران این شرکت، با طی مسافت ۳۱۹۹ مایل (حدود ۵۱۴۸ کیلومتر) از کالیفرنیا تا کارولینای شمالی، اولین پرواز کاملاً خودکار بر فراز ایالات متحده را به پایان رسانده است. این هواپیما در طول این سفر چندمرحله‌ای که از ۷ سپتامبر آغاز شده بود، تمامی مراحل شامل حرکت روی باند، برخاستن، ناوبری در مسیر و فرود را بدون هیچ‌گونه دخالت خلبان ایمنی حاضر در کابین انجام داد.[1][2]

این پرواز تاریخی که از فرودگاه بوکانان فیلد در کونکورد کالیفرنیا آغاز شد، تنها یک پرواز مستقیم و ساده نبود. سیستم خودکار جوبی توانست هواپیما را در محیط‌های پرترافیک و پیچیده‌ای مانند فرودگاه فینیکس دیر ولی (Phoenix Deer Valley) که یکی از شلوغ‌ترین فرودگاه‌های هوانوردی عمومی در آمریکا به شمار می‌رود، با موفقیت هدایت کند. علاوه بر این، نرم‌افزار ناوبری توانست به صورت در لحظه و بدون آشنایی قبلی با فرودگاه‌ها، مسیر پرواز را برای دور زدن طوفان‌های شدید و شرایط جوی نامساعد تغییر دهد.[3][4]

نظارت بر این پرواز از فواصل بسیار دور انجام می‌شد. در حالی که یک خلبان ایمنی تنها برای نظارت فیزیکی در کابین حضور داشت، کنترل‌کننده‌های زمینی از مقر اصلی جوبی در کالیفرنیا و همچنین از پایگاه نیروی هوایی شاو (Shaw Air Force Base) در کارولینای جنوبی، که در فاصله ۲۳۲۳ مایلی از هواپیما قرار داشت، بر عملکرد سیستم نظارت می‌کردند. این سطح از کنترل از راه دور، بلوغ عملیاتی پشته نرم‌افزاری خودران جوبی را که بر پایه فناوری خریداری‌شده از شرکت Xwing در سال ۲۰۲۴ بنا شده است، نشان می‌دهد.[1][3]

جوبن بیورت (JoeBen Bevirt)، بنیان‌گذار و مدیرعامل جوبی اوییشن، در بیانیه‌ای درباره این دستاورد گفت: «این سفر به سراسر آمریکا، چشم‌اندازی از عصر جدید هوانوردی را ارائه می‌دهد. استقلال و خودرانی نقش مهمی در آینده پرواز ایفا می‌کند و به ما اجازه می‌دهد جوامع دورافتاده را به هم متصل کنیم، تجهیزات حیاتی را تحویل دهیم، سریع‌تر به بلایای طبیعی واکنش نشان دهیم و خلبانان را از خطرات دور نگه داریم.»[2][4]

پایان این سفر در ساحل شرقی آمریکا با یک ادای احترام نمادین همراه بود. پس از فرود در فرودگاه منطقه‌ای دِیر کانتی (Dare County)، این هواپیمای خودکار یک پرواز در ارتفاع پایین بر فراز بنای یادبود برادران رایت در کیتی هاک (Kitty Hawk) انجام داد؛ دقیقاً در همان مکانی که اورویل و ویلبر رایت در سال ۱۹۰۳ اولین پرواز موتوردار تاریخ را به ثبت رساندند. این حرکت نمادین، تلاقی آغاز عصر هوانوردی با آینده بدون خلبان آن را به تصویر کشید.[1][4]

این دستاورد تنها یک نمایش فناوری نیست، بلکه گامی عملی به سوی تجاری‌سازی لجستیک هوایی است. سیستم خودران جوبی تاکنون بیش از ۴۰۰ پرواز و ۸۰۰ ساعت پرواز خودکار را در حریم‌های هوایی کنترل‌شده و کنترل‌نشده ثبت کرده است. با ادغام این سیستم در یک بدنه هواپیمای از پیش تأییدشده مانند سسنا کاروان، جوبی مسیری مقیاس‌پذیر برای کاربردهای دوگانه نظامی و غیرنظامی، از جمله تحویل محموله‌های تجاری و پشتیبانی لجستیک دفاعی، ایجاد کرده است.[1][3]

در مرحله بعدی، این هواپیمای خودکار سفر بازگشت خود به سمت غرب را آغاز خواهد کرد و در شهرهایی مانند رالی در کارولینای شمالی، سالت لیک سیتی و پورتلند توقف خواهد داشت. در حالی که جوبی بیشتر به خاطر توسعه تاکسی‌های هوایی الکتریکی شهری شناخته می‌شود که قرار است اواخر امسال به صورت عمومی عرضه شوند، موفقیت این پرواز ۳۱۹۹ مایلی نشان می‌دهد که جاه‌طلبی‌های این شرکت فراتر از رفت‌وآمدهای کوتاه شهری است و به دنبال متحول کردن کل زنجیره تامین هوایی است.[2][4]

علاوه بر کاربردهای غیرنظامی، این فناوری توجه بخش دفاعی را نیز به خود جلب کرده است. در طول این تور هوایی، هواپیمای جوبی در پایگاه نیروی هوایی شاو توقف کرد تا پتانسیل‌های نظامی این سیستم را به نمایش بگذارد. توانایی ارسال تجهیزات به مناطق خطرناک بدون به خطر انداختن جان خلبانان، یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های این سیستم برای ارتش ایالات متحده است که پیش‌تر نیز در رزمایش‌های نظامی مورد آزمایش قرار گرفته بود.[1][3]

در نهایت، موفقیت این پرواز نشان‌دهنده تغییر پارادایم در صنعت هوانوردی است. در حالی که هنوز چالش‌های رگولاتوری و زیرساختی برای عملیاتی شدن گسترده این پروازها وجود دارد، تکمیل یک سفر ۳۱۹۹ مایلی در شرایط واقعی و جوی متغیر ثابت می‌کند که معماری محاسباتی خودران به سطح قابل‌توجهی از بلوغ رسیده است. گام بعدی، اثبات قابلیت اطمینان این سیستم‌ها در مقیاس تجاری و جلب اعتماد عمومی خواهد بود.[2][4]