برخورد بال ایرباس A350 دلتا با دم بوئینگ ۷۷۷ ایرکانادا در فرودگاه لس‌آنجلس

درست یک ماه پس از آنکه برخورد یک ایرباس A350 دلتا با یک جت منطقه‌ای در فرودگاه آتلانتا منجر به کنده شدن کامل دم هواپیمای کوچکتر شد، حادثه مشابهی در کالیفرنیا رخ داده است. با این حال، تفاوت کلیدی حادثه روز ۶ اکتبر ۲۰۲۶ در فرودگاه بین‌المللی لس‌آنجلس (LAX) این بود که برخورد در سرعت بسیار پایین‌تر و در حین عملیات یدک‌کشی رخ داد، که از بروز خسارت فاجعه‌بار جلوگیری کرد.

حوالی ساعت ۱۰:۳۰ صبح به وقت محلی، پرواز شماره ۷ شرکت هواپیمایی دلتا در حال خزش به سمت باند پرواز برای عزیمت به فرودگاه هانِدا در توکیو بود. در همین زمان، پرواز شماره ۷۸۵ ایرکانادا که به تازگی از تورنتو به زمین نشسته بود، توسط یک خودروی یدک‌کش به سمت گیت ترمینال ۶ هدایت می‌شد.

بر اساس گزارش اولیه اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA)، هواپیمای بوئینگ 777-200LR ایرکانادا پیش از رسیدن به گیت توقف کوتاهی داشت. در همین لحظه، نوک بال چپ ایرباس A350-900 دلتا با تثبیت‌کننده افقی راست هواپیمای کانادایی برخورد کرد و بخشی از بالچه آن در دم بوئینگ گیر افتاد.

شان دیویدسون، سخنگوی شرکت ایرکانادا، در بیانیه‌ای رسمی درباره این رویداد توضیح داد: «هواپیمای ما به تازگی از تورنتو رسیده بود و در حال یدک‌کشی به سمت گیت بود که هواپیمای شرکت دیگری با دم آن تماس پیدا کرد.» او تایید کرد که این هواپیما برای بازرسی و تعمیرات از چرخه پروازی خارج شده است.[1]

ارزیابی خسارت و واکنش سیستم

خوشبختانه در این حادثه زمینی هیچ‌گونه آسیب جانی به ثبت نرسید. شرکت دلتا اعلام کرد که در زمان برخورد، ۲۷۵ مسافر و ۱۵ خدمه پروازی در هواپیمای ایرباس این شرکت حضور داشتند که همگی در سلامت کامل به هواپیمای جایگزین منتقل شدند.

مکالمات ضبط شده توسط سیستم کنترل ترافیک هوایی (ATC) نشان می‌دهد که خلبان ایرکانادا بلافاصله پس از برخورد به برج مراقبت اعلام کرد: «ما فقط یک لرزش احساس کردیم، آیا از بیرون همه چیز مرتب به نظر می‌رسد؟» خلبان دلتا نیز توقف خود را به دلیل «بروز مشکل در نوک بال» به کنترلر زمینی اطلاع داد.

این حادثه بار دیگر توجه نهادهای نظارتی را به تراکم ترافیک زمینی در فرودگاه‌های بزرگ جلب کرده است. فرودگاه لس‌آنجلس به عنوان پنجمین فرودگاه پرتردد ایالات متحده، روزانه میزبان هزاران عملیات خزش و یدک‌کشی است که نیازمند هماهنگی دقیق میان خلبانان، رانندگان یدک‌کش و برج مراقبت است.[2]

پیامدهای عملیاتی و تحقیقات

اداره هوانوردی فدرال تحقیقات رسمی خود را برای مشخص شدن علت دقیق توقف زودهنگام یدک‌کش ایرکانادا آغاز کرده است. یکی از پرسش‌های کلیدی این است که آیا دم بوئینگ ۷۷۷ در مسیر خزش ترافیک خروجی قرار داشته یا خلبانان دلتا در تخمین فاصله ایمن دچار خطای محاسباتی شده‌اند.

هواپیمای ایرباس A350 دلتا با شناسه ثبت N512DN که حدود هشت سال از عمر عملیاتی آن می‌گذرد، برای بررسی‌های سازه‌ای به آشیانه تعمیرات منتقل شد. همچنین بوئینگ ۷۷۷ ایرکانادا با شناسه C-FIVK که نزدیک به ۱۹ سال در ناوگان این شرکت فعال بوده، تا زمان تایید ایمنی پرواز زمین‌گیر خواهد بود.

مدیریت فرودگاه لس‌آنجلس در بیانیه‌ای تاکید کرد که این برخورد در مسیرهای فرعی خزش رخ داده و هیچ‌یک از باندهای اصلی پرواز مسدود نشده‌اند. به همین دلیل، سایر پروازهای داخلی و بین‌المللی این فرودگاه بدون تاخیر و طبق برنامه زمان‌بندی شده به کار خود ادامه دادند.[2]

مدیریت ناوگان پهن‌پیکر

ایرباس A350-900 و بوئینگ 777-200LR هر دو در دسته هواپیماهای پهن‌پیکر و غول‌پیکر طبقه‌بندی می‌شوند. فاصله دو نوک بال در ایرباس A350 به حدود ۶۴.۷ متر می‌رسد که هدایت آن را در مسیرهای باریک خزش به یک چالش مهندسی و عملیاتی برای تیم‌های پروازی تبدیل می‌کند.

عملیات یدک‌کشی در فرودگاه‌های شلوغ نیازمند ارتباط پیوسته میان راننده خودروی کشنده، کابین خلبان و کنترلر زمینی است. هرگونه توقف پیش‌بینی‌نشده، مانند آنچه برای پرواز ۷۸۵ ایرکانادا رخ داد، می‌تواند زنجیره‌ای از اختلالات را در مسیرهای خزش ایجاد کند و حاشیه ایمنی را برای سایر هواپیماهای در حال حرکت کاهش دهد.

از منظر سیستمی، چنین حوادثی نشان‌دهنده اهمیت توسعه فناوری‌های هشدار برخورد زمینی در کابین خلبان است. در حالی که سیستم‌های پیشگیری از برخورد هوایی به بلوغ رسیده‌اند، مدیریت فواصل در روی زمین همچنان به شدت وابسته به دید انسانی و دستورات رادیویی است.

هیئت ملی ایمنی حمل‌ونقل ایالات متحده (NTSB) نیز در جریان این رویداد قرار گرفته است. نتایج این تحقیقات می‌تواند به به‌روزرسانی پروتکل‌های یدک‌کشی هواپیماهای پهن‌پیکر در فرودگاه‌های پرتراکم منجر شود تا از تکرار خطاهای مشابه در آینده جلوگیری گردد.

در نهایت، این رویداد بدون هیچ‌گونه آتش‌سوزی یا نشت سوخت به پایان رسید که نشان‌دهنده استحکام سازه‌ای این هواپیماها در برخوردهای کم‌سرعت است. با این وجود، هزینه‌های تعمیرات کامپوزیت‌های پیشرفته بال و لغو پروازهای برنامه‌ریزی شده، خسارت عملیاتی قابل‌توجهی برای هر دو شرکت هواپیمایی به همراه خواهد داشت.[1]