رئیس ستاد ارتش اسرائیل: نیازی به حمله نظامی به ایران پیش از انتخابات نیست

ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، در یک ارزیابی امنیتی تازه اعلام کرده است که هیچ ضرورت فوری برای حمله نظامی به تاسیسات ایران پیش از انتخابات پارلمانی اسرائیل وجود ندارد. این اظهارات که در یک نشست غیرعلنی مطرح شده، نشان‌دهنده تغییر لحن آشکار در بالاترین سطوح نظامی تل‌آویو است.[1][2]

رسانه‌های اسرائیلی گزارش داده‌اند که فرماندهان ارتش بر این باورند که اقدام نظامی در مقطع کنونی می‌تواند پیامدهای غیرقابل پیش‌بینی برای امنیت منطقه به همراه داشته باشد. زمیر در این نشست تاکید کرد: «در شرایط کنونی نشانه‌ای از ضرورت عملیاتی برای حمله به جمهوری اسلامی پیش از انتخابات پارلمانی اسرائیل وجود ندارد.»[1][2]

این موضع‌گیری در حالی رسانه‌ای می‌شود که پیش‌تر گزارش‌هایی مبنی بر فشار دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، برای تسریع در روند اقدام نظامی منتشر شده بود. تحلیلگران معتقدند که نتانیاهو تلاش می‌کند از موضوع تهدیدات خارجی برای تقویت جایگاه خود در آستانه رای‌گیری ۲۷ اکتبر استفاده کند.[4]

شکاف میان ارتش و سیاستمداران

نهادهای امنیتی اسرائیل ملاحظات جدی درباره پیامدهای سیاسی و نظامی یک حمله پیش‌دستانه دارند. سازمان پخش عمومی اسرائیل (کان) گزارش داده است که فرماندهان ارشد نگرانند چنین حمله‌ای به عنوان یک مداخله سیاسی آشکار در روند انتخابات تلقی شود و استقلال ارتش را زیر سوال ببرد.[3]

در این میان، چهره‌های اپوزیسیون نیز به شدت از رویکرد دولت انتقاد کرده‌اند. مخالفان سیاسی نتانیاهو او را متهم می‌کنند که مسائل حساس امنیتی را دستمایه اهداف انتخاباتی خود قرار داده و با ایجاد فضای جنگی، امنیت ملی را فدای بقای سیاسی کابینه خود کرده است.[4]

فرماندهان پیشین ارتش نیز بر لزوم اتخاذ یک استراتژی سنجیده‌تر در قبال تهران تاکید دارند. آن‌ها معتقدند که هرگونه اقدام نظامی باید با هماهنگی کامل متحدان بین‌المللی و به دور از هیجانات انتخاباتی انجام شود تا از بروز یک جنگ فرسایشی و طولانی‌مدت جلوگیری گردد.[3][4]

ارزیابی تهدیدات متقابل

با وجود کاهش لفاظی‌های جنگ‌طلبانه از سوی ارتش، مقام‌های اسرائیلی همچنان احتمال حمله مستقیم از سوی ایران را پیش از برگزاری انتخابات پایین می‌دانند. ارزیابی‌های اطلاعاتی نشان می‌دهد که تهران نیز تمایلی به تشدید تنش‌ها در این مقطع حساس ندارد و سیاست صبر را در پیش گرفته است.[5]

با این حال، ارتش اسرائیل تاکید کرده است که برنامه‌ریزی‌های عملیاتی خود را متوقف نکرده و برای هرگونه سناریوی احتمالی آماده است. ایال زمیر در نشست اخیر خود تصریح کرده که نیروهای مسلح در بالاترین سطح آمادگی قرار دارند و در صورت لزوم وارد عمل خواهند شد.[2]

ایالات متحده آمریکا نقش مهمی در کنترل سطح تنش‌ها ایفا کرده است. کاخ سفید به صراحت اعلام کرده است که پیش از برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر، هیچ حمله‌ای علیه ایران انجام نخواهد شد و از تل‌آویو نیز خواسته تا خویشتن‌داری نشان دهد.[6]

نقش فشارهای بین‌المللی

این موضع‌گیری نشان‌دهنده تمایل دولت بایدن برای حفظ ثبات در خاورمیانه در آستانه رای‌گیری‌های حساس داخلی است. واشنگتن نگران است که هرگونه درگیری نظامی بتواند به سرعت پای نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه را به یک جنگ ناخواسته باز کند.[6]

سایه جنگ تاثیرات مخربی بر اقتصاد منطقه گذاشته است. قیمت جهانی نفت در واکنش به این تحولات نوسانات شدیدی را تجربه کرده و بهای هر بشکه نفت خام برنت در بازارهای بین‌المللی به ۱۱۱.۴۸ دلار رسیده است که نشان‌دهنده نگرانی بازارها از اختلال در عرضه انرژی است.[7]

در داخل ایران نیز، بازار ارز واکنش تندی به اخبار سیاسی نشان داده است. نرخ برابری دلار آمریکا در مقابل ریال ایران با ثبت رکوردی جدید به مرز ۲۷۳ هزار تومان رسیده که نشان‌دهنده نگرانی عمیق فعالان اقتصادی از آینده تحولات امنیتی و فشارهای تحریمی است.[8]

چشم‌انداز روزهای آینده

در حالی که تنها چند روز تا برگزاری انتخابات پارلمانی اسرائیل باقی مانده، به نظر می‌رسد استراتژی «صبر و انتظار» در دستور کار فرماندهان نظامی قرار گرفته است. ارتش تلاش می‌کند خود را از کشمکش‌های حزبی دور نگه دارد و بر وظایف ذاتی خود تمرکز کند.[1][3]

پویایی‌های امنیتی در خاورمیانه به شدت شکننده است. یک حادثه پیش‌بینی‌نشده یا یک اشتباه محاسباتی از سوی هر یک از طرفین می‌تواند به سرعت به یک درگیری تمام‌عیار تبدیل شود و تمام معادلات سیاسی و نظامی را در منطقه دگرگون سازد.[4][5]

تصمیم نهایی درباره زمان و نحوه مقابله با تهدیدات، در نهایت به ترکیب دولت آینده اسرائیل و نتایج انتخابات در ایالات متحده بستگی خواهد داشت. تا آن زمان، منطقه در وضعیتی از بیم و امید به سر خواهد برد و تحرکات نظامی با دقت رصد می‌شود.[2][6]