سقوط سهام فناوری در جهان؛ مدیرعامل آنتروپیک خواستار کاهش هماهنگ سرعت توسعه هوش مصنوعی شد

روز دوشنبه، ۱۴ سپتامبر، درخواست هماهنگ رهبران پیشرفته‌ترین آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی جهان برای کاهش عمدی سرعت توسعه این فناوری، موجی از فروش سهام شرکت‌های نیمه‌هادی و زیرساختی را در بازارهای جهانی به راه انداخت. سهام انویدیا (Nvidia)، تامین‌کننده اصلی سخت‌افزارهای آموزش هوش مصنوعی، در نیویورک با افت ۳.۳ درصدی به کار خود پایان داد، در حالی که سهام ای‌ام‌دی (AMD) ۴ درصد و میکرون تکنولوژی (Micron Technology) ۵.۳ درصد سقوط کردند.[1][3][4]

این عقب‌نشینی بلافاصله به بازارهای آسیایی و اروپایی نیز کشیده شد. غول‌های کره‌ای تولیدکننده حافظه، یعنی اس‌کی هاینیکس (SK Hynix) و سامسونگ الکترونیکس (Samsung Electronics)، به ترتیب بیش از ۶ و ۴ درصد افت کردند، در حالی که ارزش سهام سافت‌بنک (SoftBank) در توکیو حدود ۱۰ درصد سقوط کرد. در اروپا نیز، شرکت تولیدکننده تجهیزات نیمه‌هادی ای‌اس‌ام‌ال (ASML) بین ۵ تا ۶ درصد از ارزش خود را از دست داد.[1][6]

محرک اصلی این تغییر مسیر بازار، مقاله ۳۸۰۰ کلمه‌ای بود که در آخر هفته توسط داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، با عنوان «ما باید سرعت مرزها را کنترل کنیم» منتشر شد. آمودی استدلال کرد که صنعت باید زمان کافی برای همسوسازی و راستی‌آزمایی توسط شخص ثالث اختصاص دهد تا بتواند با قابلیت‌های به‌سرعت در حال پیشرفت مدل‌ها همگام بماند. آمودی نوشت: «ما باید سرعت ارتقای قابلیت‌های مدل‌های هوش مصنوعی را کاهش دهیم.» این یک نمونه نادر از درخواست صریح رهبر یک آزمایشگاه پیشرو از صنعت برای برداشتن پا از روی پدال گاز است.[1][2][6]

آمودی یک چارچوب سه‌مرحله‌ای را برای این صنعت ترسیم کرد: استقرار ارزیاب‌های مستقل در داخل آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی، ایجاد استانداردهای ایمنی هماهنگ در میان کشورهای دموکراتیک، و در نهایت دستیابی به هماهنگی جهانی. این پیشنهاد به‌سرعت حمایت علنی رقبای اصلی را جلب کرد. سم آلتمن، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی، اعلام کرد که با نیاز به کنترل سرعت پیشرفت موافق است و متعهد شد که همانند آنتروپیک، ارزیاب‌های خارجی را به کار گیرد. ایلان ماسک، بنیان‌گذار اسپیس‌ایکس و ایکس‌ای‌آی (xAI)، به همراه دمیس هاسابیس، رئیس گوگل دیپ‌مایند (Google DeepMind)، نیز از این چارچوب حمایت کردند.[2][4][6]

با وجود ریزش سهام، برخی از تحلیلگران سخت‌افزار استدلال می‌کنند که بازار اساساً این پیشنهاد را اشتباه برداشت کرده است. کی‌سی راجکومار، تحلیلگر موسسه لینکس اکوییتی استراتژیز (Lynx Equities Strategies)، خاطرنشان کرد که بررسی‌های زنجیره تامین هیچ نشانه‌ای از کاهش تقاضای سخت‌افزار را نشان نمی‌دهد و هیچ سفارشی در تی‌اس‌ام‌سی (TSMC) یا تامین‌کنندگان حافظه لغو نشده است. راجکومار نوشت: «در هیچ کجای مقاله داریو درخواستی برای کاهش سرعت استقرار سخت‌افزار وجود ندارد.» او تاکید کرد که کنترل سرعت پیشرفت فنی به معنای توقف توسعه فیزیکی زیرساخت‌ها نیست.[5]

این فشار برای ایمنی همچنین با مقاومت سیاسی فوری مواجه شد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، درخواست‌ها برای کاهش سرعت را به عنوان یک «توطئه بیمارگونه» و یک «فریب» رد کرد و استدلال نمود که ایجاد محدودیت‌ها تنها باعث واگذاری مزیت رقابتی به چین می‌شود. ترامپ به مخاطبان خود در کالیفرنیا گفت که «ربات‌ها قرار نیست دنیا را تسخیر کنند.»[4][6]

این بحث‌ها در شرایطی مطرح می‌شود که پیش‌بینی می‌گردد هزینه‌های سرمایه‌ای جهانی در حوزه هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ از مرز ۱ تریلیون دلار عبور کند. اکنون بازارها منتظرند ببینند آیا این تعهدات ایمنی داوطلبانه به محدودیت‌های عملیاتی الزام‌آور تبدیل می‌شوند، یا اینکه رقابت شدید ژئوپلیتیکی و تجاری، آزمایشگاه‌ها را مجبور می‌کند مسیر فعلی خود را حفظ کنند.[4][6]

واکنش بازار نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران در حال محاسبه تاثیرات مالی اقدامات ایمنی هوش مصنوعی بر سبد دارایی‌های خود هستند. اگر آزمایشگاه‌های پیشرو به‌طور داوطلبانه سرعت توسعه خود را محدود کنند، این امر می‌تواند مسیر تقاضا برای کل زنجیره تامین نیمه‌هادی‌ها را تغییر داده و صدها میلیارد دلار سرمایه‌گذاری برنامه‌ریزی‌شده در زیرساخت‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهد.[1][3]