توافق برای تشکیل شبکه ملی زنان کارآفرین؛ پایان نگاه ترحمآمیز به اشتغال روستایی
معاونت توسعه روستایی ریاستجمهوری در نشستی با بانوان کارآفرین، از توافق برای راهاندازی «شبکه ملی زنان کارآفرین ایران» خبر داد. این طرح با هدف اتصال بازارهای محلی به شبکههای کشوری و رفع موانع اداری کسبوکارهای خرد تدوین شده است.
به قلم آرش علوی
این خبر را به اشتراک بگذارید
برای زنی که در روستایی دورافتاده محصولی باکیفیت تولید میکند، بزرگترین دغدغه نه تولید، بلکه یافتن بازاری برای فروش است. تشکیل «شبکه ملی زنان کارآفرین ایران» و اتصال سیستماتیک بازارهای محلی به زنجیره تامین کشوری، گام جدید دولت برای حل همین دغدغه روزمره و توسعه اقتصاد روستایی است.[1][2]
عبدالکریم حسینزاده، معاون توسعه روستایی و مناطق محروم ریاستجمهوری، روز چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ در نشستی با بانوان کارآفرین مناطق کمبرخوردار، از توافق برای تدوین بسته جامع رفع موانع اشتغال زنان خبر داد. او تأکید کرد که بوروکراسی پیچیده اداری باید به نفع این کارآفرینان تغییر کند و مسیر برای تولیدکنندگان خرد هموار شود.[1][2]
عبدالکریم حسینزاده در این نشست با انتقاد از رویکردهای سنتی و ناکارآمد گذشته گفت: «نباید با نگاه ترحم وضعیت اشتغال زنان و کارآفرینی زنان را آسیبشناسی کرد، چرا که این نگاهی مخرب است.»[1]
او در ادامه تأکید کرد که اقتصاد پایدار نیازمند مدیرانی است که در میدان عمل تجربه کسب کردهاند، زمین خوردهاند و دوباره برخاستهاند. به گفته وی، توسعه واقعی با تکیه بر افرادی محقق میشود که با چالشهای تولید آشنا هستند، نه کسانی که صرفاً از راه دور و در سطح تئوریک به مسائل نگاه میکنند.[1][4]
اتصال بازارهای محلی به شبکه ملی
یکی از مهمترین ایدههای عملیاتی مطرحشده در این نشست، ساماندهی بازارهای محلی و اتصال ارگانیک آنها به یک شبکه یکپارچه کشوری بود. در بسیاری از کشورهای توسعهیافته، بازارهای محلی و روستایی به عنوان حلقههای اولیه تامین به بازارهای رسمی و فروشگاههای زنجیرهای متصل هستند.[1][4]
در ایران تولیدکنندگان خرد روستایی اغلب برای فروش محصولات خود با مشکل انزوا و نبود تقاضای پایدار مواجهاند. طرح پیشنهادی دولت بر ایجاد یک زنجیره متصل از بازارهای هفتگی و محلی استوار است تا این انزوای جغرافیایی شکسته شود.[1][4]
بر اساس این الگو، اگر هر دهستان با فرض داشتن ۳۰ روستا، بازار زنجیرهای مختص به خود را داشته باشد، این بازارهای خرد میتوانند به مراکز شهرستان، سپس به مراکز استان و در نهایت به پایتخت متصل شوند. این شبکه مویرگی امکان جمعآوری کالاها، استانداردسازی و بازاریابی مستمر را فراهم میکند.[1][4]
این ارتباط شبکهای، یک بازی برد-برد برای تولیدکننده روستایی و مصرفکننده شهری محسوب میشود. با حذف واسطههای غیرضروری که بیشترین حاشیه سود را به خود اختصاص میدهند، درآمد خالص زنان کارآفرین افزایش مییابد و محصولات بومی با قیمت مناسبتری به دست خریداران میرسد.[4]
رفع موانع اداری و واگذاری اختیارات
بوروکراسی پیچیده اداری، تعدد نهادهای صادرکننده مجوز و الزامات سختگیرانه بانکی، همواره از بزرگترین سدهای پیش روی کسبوکارهای خرد زنان بوده است. در توافق جدید، مقرر شد کارآفرینان بر اساس شناخت میدانی خود، موانع موجود را شناسایی کرده و در قالب یک بسته پیشنهادی مدون به دولت ارائه دهند.[2]
معاون رئیسجمهور درباره واگذاری اختیارات به فعالان میدانی تصریح کرد: «توافق ما این بود که کارآفرینان بر اساس شناختی که از محیط کسبوکار خود دارند، این مسائل و موانع را احصا و به ما ارائه کنند تا ما نیز وظایف خود را در این زمینه انجام دهیم.»[2]
این رویکرد نشاندهنده تمایل دولت به تمرکززدایی و واگذاری مدیریت منابع مالی به جوامع محلی است که شناخت بهتری از ظرفیتهای منطقه خود دارند. هدف از ورود نهادهای دولتی به صندوقهای حمایتی، مداخله دستوری و آسیب زدن به ساختار اقتصادی روستاها نیست.[3]
دولت قصد دارد با تنظیم تفاهمنامههایی، پس از پایان دورههای حمایتی اولیه، مسئولیت اجتماعی و مدیریت توسعه را به طور کامل به خود جامعه محلی واگذار کند. این تغییر پارادایم از تصدیگری دولتی به تسهیلگری نهادی میتواند سرعت رشد کسبوکارهای خانگی را افزایش دهد.[2][3]
آموزش مهارتی؛ کلید پایداری توسعه
توسعه پایدار روستایی بدون سرمایهگذاری مستمر بر روی آموزشهای مهارتی و فنیوحرفهای امکانپذیر نیست. آموزشهای هدفمند و متناسب با نیاز بازار میتوانند ارزش افزوده بالایی برای حوزه تولید ایجاد کنند و زنان روستایی را به کارآفرینانی نوآور تبدیل نمایند.[3]
در این راستا، انعطافپذیری قوانین در مواجهه با نیازهای روز جامعه و تغییرات تکنولوژیک ضروری است. قوانین نباید به گونهای تنظیم شوند که در برابر نوآوری، استفاده از ابزارهای دیجیتال و ریسکپذیری زنان کارآفرین مانع ایجاد کنند.[1][3]
تشکیل شبکه ملی زنان کارآفرین میتواند به عنوان یک پلتفرم ارتباطی و آموزشی قدرتمند عمل کند. این شبکه نه تنها بستری برای تبادل تجربه و انتقال دانش فنی میان زنان استانهای مختلف خواهد بود، بلکه صدای واحدی برای مطالبهگری ایجاد میکند.[2]
چالشهای تامین مالی و چشمانداز آینده
یکی از موانع جدی که زنان کارآفرین در مناطق روستایی با آن دستوپنجه نرم میکنند، دسترسی به منابع مالی و تسهیلات بانکی است. فقدان اسناد مالکیتی معتبر در روستاها و سختگیری بانکها در پذیرش ضامن، دریافت وامهای اشتغالزایی را بسیار دشوار کرده است.[2][3]
شبکه ملی زنان کارآفرین قرار است راهکارهای جایگزینی برای اعتبارسنجی و ضمانتهای گروهی به دولت پیشنهاد دهد. علاوه بر این، تدوین دستورالعملهای اختصاصی و تسهیلشده برای استانداردهای بهداشتی کسبوکارهای خانگی، از دیگر ماموریتهایی است که این شبکه تازه تاسیس پیگیری خواهد کرد.[1][2]
نکات کلیدی
- توافق برای تشکیل شبکه ملی زنان کارآفرین با مشارکت مستقیم بانوان مناطق کمبرخوردار.
- تدوین بسته ویژه برای شناسایی و رفع موانع اداری و قانونی اشتغالزایی زنان.
- برنامهریزی برای اتصال بازارهای محلی و جمعهبازارهای روستایی به زنجیره تامین کشوری.
- تأکید دولت بر واگذاری مدیریت توسعه و صندوقهای حمایتی به جوامع محلی پس از توانمندسازی.
آنچه نمیدانیم
- زمانبندی دقیق و مراحل اجرایی تشکیل شبکه ملی زنان کارآفرین هنوز به طور رسمی اعلام نشده است.
- مشخص نیست دولت چه راهکار قانونی مشخصی برای جایگزینی وثایق بانکی سنگین با ضمانتهای متناسب با شرایط روستاییان ارائه خواهد داد.
- میزان بودجه تخصیصیافته برای ایجاد زیرساختهای اتصال بازارهای محلی به بازارهای ملی در بودجه سال آینده شفاف نیست.
روند رویداد
سالهای اخیر
رشد تدریجی کسبوکارهای خرد و خانگی زنان در مناطق روستایی علیرغم موانع اداری و مالی.
آبان ۱۴۰۵
برگزاری نشست ویژه معاونت توسعه روستایی با بانوان کارآفرین به مناسبت روز جهانی کارآفرینی زنان.
۲۷ آبان ۱۴۰۵
توافق رسمی برای تشکیل شبکه ملی زنان کارآفرین و تدوین بسته رفع موانع اشتغالزایی.
- سیاستگذاران دولتی
- معتقدند با تمرکززدایی و اتصال بازارهای محلی به شبکه ملی میتوان اشتغال پایدار ایجاد کرد.
- فعالان کارآفرینی
- تأکید دارند که رفع موانع اداری و تسهیل دسترسی به منابع مالی پیششرط توسعه کسبوکارهای خرد است.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- تولیدکنندگان خردی که هنوز به شبکههای حمایتی متصل نشدهاند
- مدیران بانکهای عامل که مسئولیت تامین مالی و اخذ وثایق را بر عهده دارند
منابع
[1]ایرناسیاستگذاران دولتیمعاون رئیسجمهور: اشتغال و کارآفرینی زنان را نباید با نگاهی ترحمآمیز نگریست
مطالعه در ایرنا →
[2]پایگاه اطلاعرسانی دولتسیاستگذاران دولتیشناسایی شبکه ملی زنان کارآفرین و احصای موانع کارآفرینی زنان در دستور کار قرار گرفت
مطالعه در پایگاه اطلاعرسانی دولت →
[3]خبرگزاری مهرفعالان کارآفرینیآموزش مهارتی و مسئولیت اجتماعی کلید پایداری توسعه است
مطالعه در خبرگزاری مهر →
[4]خبرگزاری صدا و سیماسیاستگذاران دولتینقش موثر بانوان کارآفرین در اقتصاد ملی
مطالعه در خبرگزاری صدا و سیما →
بیشتر در سبک زندگی
مشاهده همه →بحران بازنشستگی
تجمع اعتراضی بازنشستگان مخابرات در شهرهای مختلف ایران؛ وعدههای یکماهه بینتیجه ماند
2 منبع
آموزش مهارتی
آموزش مهارتی رایگان برای پنج دهک اول و راهاندازی «بانک زمان» در تهران
3 منبع
آموزشهای مهارتی
تغییر مسیر آموزشهای مهارتی در ایران؛ اشتغال ۵۹ درصدی کارآموزان با رویکرد بازارمحور
3 منبع
اقتصاد خرد
توسعه حمایت از مشاغل خانگی و کارآفرینی خرد در ایران؛ از تسهیلات ۲۰۰ میلیونی تا آموزش رایگان
4 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار سبک زندگی با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





