رفتن به محتوای اصلی
بحران امنیتیکتائب حزب‌الله· 4 دقیقه مطالعه· در دفاع و امنیت

ضرب‌الاجل ارتش عراق به کتائب حزب‌الله برای خروج از جرف‌الصخر؛ مخالفت شبه‌نظامیان و سفر قاآنی

دولت عراق با تعیین ضرب‌الاجلی تا روز جمعه، به ارتش دستور داده است تا برای خلع سلاح کتائب حزب‌الله وارد منطقه جرف‌الصخر شود. این تصمیم با مخالفت صریح فرماندهان این گروه و سفر بی‌نتیجه فرمانده نیروی قدس سپاه به بغداد مواجه شده است.

به قلم پریسا مرادی

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

تنش‌های امنیتی در عراق با صدور فرمان بی‌سابقه نخست‌وزیر این کشور برای ورود ارتش به منطقه جرف‌الصخر وارد مرحله‌ای بحرانی شده است. علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، به نیروهای کتائب حزب‌الله تا روز جمعه فرصت داده است تا سلاح‌های خود را تحویل داده و این منطقه استراتژیک را تخلیه کنند.[2][3]

این تصمیم که شش ماه پس از روی کار آمدن دولت جدید اتخاذ شده، پرمخاطره‌ترین اقدام بغداد برای مهار گروه‌های مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی محسوب می‌شود. حیدر العبودی، سخنگوی دولت عراق، تاکید کرده است که سامان‌دادن به پرونده جرف‌النصر یک مسئولیت کاملا عراقی است و هیچ دخالت خارجی در آن پذیرفته نیست.[3][8]

منطقه جرف‌الصخر که در حدود ۶۰ کیلومتری جنوب‌غربی بغداد واقع شده، سال‌هاست که به عنوان پایگاه اصلی و دژ نفوذناپذیر کتائب حزب‌الله شناخته می‌شود. ارتش عراق اکنون ماموریت یافته تا با ورود به این منطقه، کنترل کامل امنیتی آن را از دست شبه‌نظامیان خارج کرده و حاکمیت دولت مرکزی را تثبیت کند.[2][5]

مقاومت شبه‌نظامیان در برابر ارتش

فرماندهان کتائب حزب‌الله در واکنش به این ضرب‌الاجل، مخالفت صریح خود را اعلام کرده‌اند. یکی از فرماندهان ارشد این گروه به خبرگزاری فرانسه گفته است که آن‌ها پایگاه اصلی خود در نزدیکی بغداد را ترک نخواهند کرد و در برابر هرگونه اقدام نظامی ارتش تا پای جان مقاومت خواهند کرد.[1]

منطقه استراتژیک جرف‌الصخر که سال‌هاست تحت کنترل کامل نیروهای کتائب حزب‌الله قرار دارد.

این گروه که در فهرست سازمان‌های تروریستی ایالات متحده قرار دارد، هشدار داده است که ورود ارتش به جرف‌الصخر می‌تواند به یک درگیری خونین و تمام‌عیار منجر شود. کتائب حزب‌الله معتقد است که حضور آن‌ها در این منطقه برای تامین امنیت مسیرهای منتهی به جنوب عراق و جلوگیری از بازگشت هسته‌های تروریستی ضروری است.[1][2]

ریشه این رویارویی جدید به افشای یک شبکه گسترده قاچاق نفت در استان بابل بازمی‌گردد. مقامات امنیتی و نفتی عراق تایید کرده‌اند که کتائب حزب‌الله از طریق این شبکه غیرقانونی، سالانه صدها میلیون دلار درآمد کسب کرده است؛ شبکه‌ای که از سال ۲۰۲۱ با همکاری برخی مسئولان دولتی فعالیت داشته است.[6][7]

تحقیقات دولت عراق درباره این پرونده فساد تاکنون به برکناری ۹ مقام ارشد امنیتی و اجرایی منجر شده است. با این حال، کتائب حزب‌الله هرگونه دست داشتن در قاچاق نفت و اداره پالایشگاه‌های غیرقانونی را رد کرده و این اتهامات را بخشی از یک کارزار سیاسی برای تضعیف محور مقاومت در عراق می‌داند.[6][7]

سفر قاآنی و درهای بسته بغداد

در پی بالا گرفتن تنش‌ها، اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، در سفری از پیش اعلام‌نشده راهی بغداد شد تا از رویارویی مستقیم میان دولت عراق و کتائب حزب‌الله جلوگیری کند. هدف اصلی این سفر، یافتن راهکاری میانه برای حفظ آبروی دو طرف و جلوگیری از درگیری مسلحانه عنوان شده است.[1][4]

موقعیت جغرافیایی جرف‌الصخر و فاصله ۶۰ کیلومتری آن تا پایتخت عراق.

با این وجود، منابع مطلع گزارش داده‌اند که علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، درخواست اسماعیل قاآنی برای دیدار دوجانبه را نپذیرفته است. الزیدی از طریق میانجی‌ها پیام داده است که تصمیم دولت برای ورود نیروهای مسلح رسمی به جرف‌الصخر قطعی و غیرقابل بازگشت است و جای هیچ‌گونه مذاکره‌ای در این خصوص وجود ندارد.[4]

این امتناع بی‌سابقه نشان‌دهنده تغییر رویکرد معنادار بغداد در تعامل با فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی است. تحلیلگران معتقدند که دولت عراق با حمایت مرجعیت نجف و فشار افکار عمومی، در تلاش است تا استقلال عمل خود را در برابر نفوذ همسایه شرقی به اثبات برساند و انحصار استفاده از سلاح را به نهادهای دولتی بازگرداند.[4][8]

اقدام قاطع دولت عراق در سایه افزایش فشارهای ایالات متحده برای مهار گروه‌های شبه‌نظامی صورت می‌گیرد. واشنگتن بارها از بغداد خواسته است تا به فعالیت‌های خارج از کنترل کتائب حزب‌الله که منافع آمریکا و ثبات منطقه را تهدید می‌کند، پایان دهد و کنترل کامل مرزها و مناطق استراتژیک را در دست بگیرد.[5][8]

گزارش‌ها حاکی از امتناع نخست‌وزیر عراق از دیدار با فرمانده نیروی قدس سپاه در بغداد است.

شمارش معکوس تا روز جمعه

اکنون تمام نگاه‌ها به روز جمعه دوخته شده است؛ زمانی که ضرب‌الاجل دولت به پایان می‌رسد و ارتش عراق باید فرمان ورود به جرف‌الصخر را اجرا کند. استقرار نیروهای زرهی و یگان‌های ویژه ضدتروریسم در اطراف این منطقه، نشان از جدیت بغداد برای اجرای این تصمیم تاریخی دارد.[2][3]

در صورت وقوع درگیری مسلحانه، این نخستین بار در سال‌های اخیر خواهد بود که ارتش رسمی عراق به طور مستقیم با یکی از قدرتمندترین گروه‌های حشد الشعبی وارد جنگ شهری می‌شود. پیامدهای چنین تقابلی می‌تواند معادلات سیاسی و امنیتی عراق را به طور کامل دگرگون کرده و صف‌بندی‌های جدیدی را در پارلمان این کشور ایجاد کند.[2][8]

ناظران منطقه‌ای هشدار می‌دهند که هرگونه بی‌ثباتی گسترده در جنوب بغداد می‌تواند بهانه‌ای برای مداخله بازیگران خارجی فراهم کند. با این حال، دولت عراق امیدوار است که با نمایش اقتدار نظامی و انزوای سیاسی کتائب حزب‌الله، فرماندهان این گروه را در آخرین لحظات وادار به عقب‌نشینی تاکتیکی و پذیرش شروط بغداد کند.[5][8]

دولت مرکزی عراق 45%کتائب حزب‌الله 35%ناظران منطقه‌ای 20%
دولت مرکزی عراق
معتقد است که انحصار سلاح باید در دست ارتش باشد و هیچ گروهی حق ایجاد مناطق خودمختار امنیتی را ندارد.
کتائب حزب‌الله
حضور خود در جرف‌الصخر را برای امنیت ملی عراق ضروری دانسته و اتهامات قاچاق نفت را توطئه سیاسی می‌خواند.
ناظران منطقه‌ای
این رویارویی را آزمونی حیاتی برای استقلال دولت جدید عراق و کاهش نفوذ بازیگران خارجی در این کشور ارزیابی می‌کنند.

منابع

پوشش منابع

8 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

دولت مرکزی عراق 45%کتائب حزب‌الله 35%ناظران منطقه‌ای 20%
  1. [1]Euronews Persianکتائب حزب‌الله

    گزارش‌ها از سفر قاآنی به بغداد برای حل اختلافات میان دولت و گرو‌ه‌ شیعی؛ کتائب حزب‌الله: تا پای جان می‌ایستیم

    مطالعه در Euronews Persian →
  2. [2]Radio Fardaدولت مرکزی عراق

    دولت عراق دستور ورود ارتش به منطقه تحت نفوذ کتائب حزب‌الله را صادر کرد

    مطالعه در Radio Farda →
  3. [3]Shafaqna Persianدولت مرکزی عراق

    الجزیره: «دولت الزیدی تا جمعه به حزب‌الله عراق برای خروج از جرف النصر مهلت تعیین کرده است»

    مطالعه در Shafaqna Persian →
  4. [4]Gooya Newsناظران منطقه‌ای

    قاآنی پشت درهای بسته بغداد؟ روایت‌ها از امتناع نخست‌وزیر عراق از دیدار

    مطالعه در Gooya News →
  5. [5]RFI Persianدولت مرکزی عراق

    عراق به ارتش دستور داد وارد پایگاه گروه شبه‌نظامی نزدیک به ایران شود

    مطالعه در RFI Persian →
  6. [6]Kayhan Londonناظران منطقه‌ای

    رویترز: درآمد چند صد میلیون دلاری «کتائب حزب‌الله» عراق از قاچاق نفت

    مطالعه در Kayhan London →
  7. [7]DW Persianکتائب حزب‌الله

    اتهام "قاچاق نفت"؛ کتائب حزب‌الله زیر فشار دولت عراق

    مطالعه در DW Persian →
  8. [8]Iran Internationalدولت مرکزی عراق

    دولت عراق در آستانه رویارویی با کتائب حزب‌الله؛ الزیدی می‌گوید عقب‌نشینی نمی‌کند

    مطالعه در Iran International →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار دفاع و امنیت با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.