افزایش قیمت سهمیه سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان؛ سهمیه‌های اول و دوم ثابت ماندند

دولت ایران در تصمیمی که مستقیماً بر هزینه‌های حمل‌ونقل مازاد تاثیر می‌گذارد، نرخ بنزین آزاد (سهمیه سوم) را با افزایش صد درصدی از ۵ هزار تومان به لیتری ۱۰ هزار تومان رساند. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، شامگاه یکشنبه ۱۵ شهریور به صورت رسمی اعلام کرد که این تغییر قیمت از بامداد سه‌شنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ در تمامی جایگاه‌های سوخت کشور اعمال خواهد شد.[1][3]

بر اساس این مصوبه، تغییری در نرخ سهمیه‌های یارانه‌ای ایجاد نخواهد شد. سهمیه ۶۰ لیتری ماهانه با نرخ ۱۵۰۰ تومان و سهمیه ۵۰ لیتری دوم با نرخ ۳۰۰۰ تومان همچنان به قوت خود باقی است و تنها بنزین عرضه‌شده با کارت جایگاه‌داران مشمول این افزایش قیمت می‌شود.[2][4]

فاطمه مهاجرانی درباره روند تصمیم‌گیری در دولت گفت: «در جلسات کارشناسی اعداد متفاوتی گفته می‌شد اما چون رئیس‌جمهور به مردم قول داده بود همان نرخ‌های قبلی برای سهمیه‌های اول و دوم حفظ شد.» این رویکرد نشان‌دهنده تلاش دولت برای ایجاد تعادل میان جبران کسری بودجه و جلوگیری از نارضایتی عمومی است.[1]

این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده است که اقتصاد ایران تحت فشارهای فزاینده‌ای قرار دارد. همزمان با آغاز دور جدید تحریم‌ها و عملیات موسوم به «طرد اقتصادی» از سوی ایالات متحده، نگرانی‌ها درباره تامین منابع مالی و مدیریت مصرف سوخت در داخل کشور افزایش یافته است.[4]

در ماه‌های اخیر، گزارش‌های متعددی از ناترازی تولید و مصرف بنزین و احتمال کمبود سوخت در جایگاه‌ها منتشر شده بود. دولت امیدوار است با واقعی‌تر کردن قیمت بنزین مازاد بر سهمیه، بتواند رشد بی‌رویه مصرف را مهار کرده و از قاچاق سوخت به کشورهای همسایه جلوگیری کند.[4]

تغییر قیمت حامل‌های انرژی در ایران همواره موضوعی حساس بوده است. رسانه‌های خارج از کشور با اشاره به این تصمیم، یادآوری کرده‌اند که افزایش ناگهانی قیمت بنزین در آبان ۱۳۹۸ به بروز اعتراضات گسترده‌ای در شهرهای مختلف ایران منجر شد؛ موضوعی که نشان‌دهنده اهمیت مدیریت افکار عمومی در چنین تصمیماتی است.[4]

انتظار می‌رود این افزایش قیمت، هرچند محدود به سهمیه سوم است، تاثیرات روانی و واقعی بر بازار حمل‌ونقل و قیمت تمام‌شده برخی کالاها داشته باشد. رانندگان خودروهای پرمصرف و ناوگان حمل‌ونقل غیررسمی بیشترین تاثیر را از این تغییر خواهند پذیرفت.[2][3]

با نزدیک شدن به بامداد سه‌شنبه، جایگاه‌های سوخت در سراسر کشور سیستم‌های هوشمند خود را برای اعمال نرخ‌های جدید به‌روزرسانی می‌کنند. موفقیت این سیاست دوگانه در حفظ یارانه‌ها و آزادسازی نرخ سوم، اکنون به واکنش بازار و میزان کاهش واقعی مصرف در ماه‌های آینده بستگی دارد.[1][2]