رفتن به محتوای اصلی
· 6 دقیقه مطالعه· در سلامت

افزایش شش برابری هزینه ماهانه درمان دیابت در ایران؛ بیش از ۷ میلیون نفر مبتلا هستند

هزینه ماهانه کنترل و درمان دیابت در ایران طی یک سال اخیر با جهشی چشمگیر به حدود ۶ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان رسیده است. هم‌زمان، مقامات بهداشتی از ابتلای بیش از هفت میلیون ایرانی به این بیماری و قرار داشتن میلیون‌ها نفر دیگر در مرحله پیش‌دیابت خبر می‌دهند.

به قلم زهرا رحیمی

این خبر را به اشتراک بگذارید

گوش‌ دهید

هزینه ماهانه درمان دیابت در ایران طی یک سال گذشته با افزایشی بی‌سابقه روبه‌رو شده و فشار مضاعفی بر بیماران و خانواده‌های آن‌ها وارد کرده است. بر اساس گزارش‌های جدید، این رقم از حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان در سال گذشته، اکنون به ۶ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان رسیده است.[1][2]

علیرضا استقامتی، رئیس هیات‌مدیره انجمن دیابت گابریک و رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه علوم‌پزشکی تهران، با تایید این جهش قیمتی، نسبت به پیامدهای آن هشدار داد. او تاکید کرد که تامین این هزینه‌ها برای بسیاری از خانواده‌های ایرانی دشوار شده و نیازمند مداخله فوری نهادهای حمایتی است.[1][2]

استقامتی در این زمینه تصریح کرد: «هزینه ماهانه درمان این بیماران از حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان در سال گذشته به ۶ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان در سال جاری رسیده است.» او از سازمان برنامه و بودجه خواست تا منابع مالی بیشتری برای بیمه‌ها و وزارت بهداشت در نظر بگیرد.[1]

این افزایش هزینه‌ها در حالی رخ می‌دهد که آمار مبتلایان به دیابت در کشور روندی نگران‌کننده را طی می‌کند. آمارهای رسمی نشان می‌دهد که در حال حاضر بیش از هفت میلیون ایرانی به طور قطعی به بیماری دیابت مبتلا هستند و نیازمند دریافت خدمات درمانی و دارویی مستمر می‌باشند.[2]

جهش هزینه‌های ماهانه درمان دیابت از ۱.۲ میلیون به ۶.۹ میلیون تومان طی یک سال.

ابعاد گسترده شیوع دیابت در کشور

علاوه بر مبتلایان قطعی، جمعیت بسیار بزرگ‌تری در معرض خطر ابتلا قرار دارند. معاون مرکز مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت اعلام کرده است که حدود ۲۰ میلیون نفر از جمعیت بالای ۲۵ سال کشور به دیابت یا پیش‌دیابت مبتلا هستند که نشان‌دهنده گستردگی این بحران خاموش است.[4]

این مقام وزارت بهداشت همچنین به تغییر الگوی سنی ابتلا به این بیماری اشاره کرد. بر اساس گزارش‌ها، موارد ابتلا به دیابت نوع دو که پیشتر مختص بزرگسالان بود، اکنون در میان کودکان و نوجوانان ایرانی نیز رو به افزایش است که زنگ خطری جدی برای سلامت عمومی به شمار می‌رود.[4]

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، نیز هم‌زمان با روز جهانی دیابت به این بحران سلامت عمومی واکنش نشان داد. او در پیامی اعلام کرد که بیش از ۱۴ درصد از مردم کشور به این بیماری مبتلا هستند و حدود ۲۵ درصد دیگر نیز در معرض خطر ابتلا قرار دارند.[3]

رئیس‌جمهوری در پیام خود بر اهمیت اصلاح سبک زندگی تاکید کرد و نوشت: «تغذیه سالم و تحرک کافی ضروری است.» او همچنین وعده داد که دولت در زمینه‌های آموزش، پیشگیری و تسهیل دسترسی شهروندان به غذای سالم، در کنار مردم خواهد بود تا از شیوع بیشتر این بیماری جلوگیری کند.[3]

چالش‌های بیماران در تامین دارو و تجهیزات

با وجود وعده‌های دولتی، بیماران دیابتی در تامین روزمره نیازهای درمانی خود با موانع جدی روبه‌رو هستند. افزایش قیمت انسولین، نوارهای تست قند خون و داروهای کنترل‌کننده قند، سبد هزینه‌های سلامت خانوارها را به شدت منقبض کرده و مدیریت بیماری را برای اقشار کم‌درآمد غیرممکن ساخته است.[1][2]

کارشناسان سلامت هشدار می‌دهند که ناتوانی در پرداخت هزینه‌های درمان می‌تواند به قطع یا کاهش خودسرانه مصرف دارو توسط بیماران منجر شود. این مسئله در کوتاه‌مدت باعث نوسانات شدید قند خون و در بلندمدت موجب بروز عوارض جبران‌ناپذیری مانند نارسایی کلیوی، نابینایی و قطع عضو خواهد شد.[2]

تصویرسازی: بیماران دیابتی برای تامین انسولین و داروهای وارداتی با چالش‌های مالی و بیمه‌ای مواجه هستند.

انجمن‌های حمایت از بیماران دیابتی، از جمله انجمن گابریک، نقش مهمی در آموزش و توانمندسازی این افراد ایفا می‌کنند. با این حال، مدیران این نهادهای مدنی تاکید دارند که بدون حمایت‌های ساختاری و پوشش جامع بیمه‌ای، آموزش به تنهایی نمی‌تواند بار مالی سنگین درمان را از دوش بیماران بردارد.[1]

در نظام سلامت ایران، بیمه‌های پایه بخش عمده‌ای از هزینه‌های داروهای وارداتی و تجهیزات نوین کنترل قند خون را پوشش نمی‌دهند. این شکاف بیمه‌ای باعث شده تا بیماران مجبور شوند بخش قابل‌توجهی از هزینه‌های ۶ میلیون و ۹۰۰ هزار تومانی ماهانه را مستقیما از جیب خود پرداخت کنند.[1][2]

راهکارهای پیشگیری و مدیریت هزینه‌ها

متخصصان غدد و متابولیسم بر این باورند که سرمایه‌گذاری در بخش پیشگیری، مقرون‌به‌صرفه‌ترین راهبرد برای مقابله با بحران دیابت است. تشخیص زودهنگام افراد در مرحله پیش‌دیابت و مداخله از طریق تغییر رژیم غذایی می‌تواند از تحمیل هزینه‌های سنگین درمانی در آینده جلوگیری کرده و کیفیت زندگی افراد را ارتقا دهد.[3][4]

ترویج فعالیت‌های ورزشی منظم و کاهش مصرف قندهای مصنوعی در رژیم غذایی روزانه، از جمله توصیه‌های کلیدی پزشکان برای کنترل این بیماری است. با این وجود، تورم مواد غذایی و کاهش قدرت خرید خانوارها، دسترسی به پروتئین‌ها و سبزیجات تازه را برای اقشار کم‌درآمد دشوارتر کرده است.[3]

سیاست‌گذاران حوزه بهداشت و درمان اکنون در یک دوراهی تاریخی قرار دارند. تخصیص بودجه‌های اضطراری برای پوشش بیمه‌ای داروهای دیابت می‌تواند به عنوان یک مسکن موقت عمل کند، اما حل ریشه‌ای این معضل نیازمند بازنگری جامع در سیاست‌های امنیت غذایی و یارانه‌های بخش سلامت است.[1][3]

در نهایت، مدیریت بحران دیابت در ایران نیازمند یک عزم ملی و هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف اجرایی است. تا زمانی که منابع مالی پایدار برای حمایت از بیماران تامین نشود، شیب تند افزایش هزینه‌های درمانی همچنان به عنوان یک تهدید جدی برای سلامت خانواده‌های ایرانی باقی خواهد ماند.[1][2]

روند افزایشی جمعیت مبتلا به دیابت و پیش‌دیابت در ایران که به مرز ۲۰ میلیون نفر رسیده است.

عوارض پنهان و هزینه‌های ثانویه دیابت

هزینه‌های مستقیم خرید انسولین و داروهای خوراکی تنها بخشی از بار مالی دیابت را تشکیل می‌دهند. هزینه‌های غیرمستقیم ناشی از درمان عوارض جانبی این بیماری، مانند بستری شدن در بیمارستان به دلیل زخم پای دیابتی یا مشکلات قلبی و عروقی، ارقام بسیار بالاتری را به سیستم بهداشت و درمان تحمیل می‌کند.[2][4]

بسیاری از بیماران دیابتی به دلیل ضعف در سیستم ایمنی و اختلال در گردش خون، نیازمند مراقبت‌های ویژه و ویزیت‌های دوره‌ای توسط متخصصان مختلف از جمله چشم‌پزشک و نفرولوژیست هستند. این مراجعات مکرر پزشکی، هزینه‌های جانبی درمان را به شکل تصاعدی افزایش می‌دهد و دسترسی به خدمات تخصصی را به یک چالش تبدیل می‌کند.[2]

علاوه بر هزینه‌های مادی، دیابت تاثیرات روانی و اجتماعی عمیقی بر بیماران و خانواده‌های آن‌ها می‌گذارد. استرس ناشی از کنترل مداوم قند خون، نگرانی از تامین دارو در شرایط نوسانات ارزی و ترس از بروز عوارض جبران‌ناپذیر، کیفیت زندگی میلیون‌ها ایرانی مبتلا به این بیماری را به شدت کاهش داده است.[1]

روانشناسان سلامت تاکید دارند که حمایت‌های روانی از بیماران دیابتی باید به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر از پروتکل‌های درمانی در نظر گرفته شود. با این حال، در شرایطی که تامین هزینه‌های اولیه دارو با مشکل مواجه است، دریافت خدمات مشاوره روان‌شناختی برای اکثر بیماران به یک کالای لوکس و دور از دسترس تبدیل شده است.[1][2]

ضرورت اصلاح سیاست‌های کلان سلامت

کارشناسان اقتصاد سلامت معتقدند که وزارت بهداشت باید با تغییر رویکرد از درمان‌محوری به سمت پیشگیری‌محوری، منابع مالی خود را بهینه‌سازی کند. اجرای برنامه‌های غربالگری ملی و شناسایی زودهنگام افراد مستعد ابتلا به دیابت، می‌تواند در بلندمدت صرفه‌جویی قابل‌توجهی در بودجه‌های درمانی کشور ایجاد نماید.[3][4]

از سوی دیگر، تخصیص ارز ترجیحی برای واردات مواد اولیه داروهای دیابت و تجهیزات پزشکی مرتبط، یکی از مطالبات اصلی انجمن‌های حمایت از بیماران است. نوسانات نرخ ارز در سال‌های اخیر، تاثیر مستقیمی بر قیمت تمام‌شده این اقلام حیاتی داشته و زنجیره تامین دارو را با اختلالات مقطعی مواجه کرده است.[1]

تصویرسازی: تغییر سبک زندگی و تغذیه سالم، کلیدی‌ترین راهکار برای پیشگیری از ابتلا به دیابت است.

سازمان‌های مردم‌نهاد و خیریه‌های فعال در حوزه سلامت، تلاش می‌کنند تا بخشی از این خلاء حمایتی را پر کنند. با این وجود، حجم بالای تقاضا و گستردگی جمعیت بیماران در سراسر کشور، نیازمند مداخله سیستماتیک و پایدار از سوی نهادهای حاکمیتی و سازمان‌های بیمه‌گر پایه و تکمیلی است.[1][2]

در ماه‌های پیش رو، تصمیمات سازمان برنامه و بودجه در خصوص تخصیص اعتبارات ویژه برای صندوق‌های بیمه‌ای، نقش تعیین‌کننده‌ای در سرنوشت میلیون‌ها بیمار دیابتی خواهد داشت. عدم توجه به هشدارهای کارشناسان و انجمن‌های تخصصی، می‌تواند به یک بحران انسانی خاموش در نظام سلامت ایران منجر شود.[1]

نکات کلیدی

  • هزینه ماهانه درمان دیابت در ایران با افزایشی شش برابری از ۱.۲ میلیون به ۶.۹ میلیون تومان رسیده است.
  • بیش از ۷ میلیون ایرانی به طور قطعی به دیابت مبتلا هستند و نیازمند خدمات درمانی مستمر می‌باشند.
  • حدود ۲۰ میلیون نفر از جمعیت بالای ۲۵ سال کشور درگیر دیابت یا پیش‌دیابت هستند.
  • رئیس‌جمهوری ایران بر ضرورت اصلاح سبک زندگی، تغذیه سالم و تحرک کافی برای مقابله با این بیماری تاکید کرد.

آنچه نمی‌دانیم

  • میزان دقیق پوشش بیمه‌ای داروهای جدید دیابت در سال آینده
  • نحوه تخصیص بودجه‌های حمایتی سازمان برنامه و بودجه برای بیماران دیابتی
انجمن‌های حمایت از بیماران 40%مقامات وزارت بهداشت 40%دولت و سیاست‌گذاران 20%
انجمن‌های حمایت از بیماران
تاکید بر فشار مالی خردکننده بر خانواده‌ها و ضرورت افزایش منابع بیمه‌ای برای پوشش هزینه‌های درمان دیابت.
مقامات وزارت بهداشت
تمرکز بر گستردگی شیوع بیماری در کشور و اهمیت پیشگیری و تغییر سبک زندگی برای کاهش آمار مبتلایان.
دولت و سیاست‌گذاران
تعهد به آموزش، پیشگیری و تسهیل دسترسی شهروندان به تغذیه سالم جهت کنترل بحران سلامت عمومی.

دیدگاه‌هایی که این گزارش پوشش نداده

  • بیماران دیابتی از اقشار کم‌درآمد
  • شرکت‌های واردکننده دارو و تجهیزات پزشکی

منابع

پوشش منابع

4 منبع

3 دیدگاه شناسایی‌شده

انجمن‌های حمایت از بیماران 40%مقامات وزارت بهداشت 40%دولت و سیاست‌گذاران 20%
  1. [1]Iran Internationalانجمن‌های حمایت از بیماران

    هزینه ماهانه درمان دیابت در ایران به ۶ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان رسید

    مطالعه در Iran International →
  2. [2]Shafaqna Persianدولت و سیاست‌گذاران

    رئیس هیات‌مدیره انجمن دیابت: بیش از ۷ میلیون ایرانی به دیابت مبتلا هستند

    مطالعه در Shafaqna Persian →
  3. [3]Shafaqna Persianدولت و سیاست‌گذاران

    پزشکیان: دولت در آموزش، پیشگیری و تسهیل دسترسی به غذای سالم، کنار مردم است

    مطالعه در Shafaqna Persian →
  4. [4]Melliunمقامات وزارت بهداشت

    وزارت بهداشت: حدود ۲۰ میلیون ایرانی به دیابت یا پیش‌دیابت مبتلا هستند

    مطالعه در Melliun →
گوش‌ دهید

نظرات

همیشه در جریان باشید

هر زاویه. هر روز.

اخبار سلامت با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاه‌ها، هر روز و رایگان.