احمدرضا حائری پس از پایان دوران محکومیت از زندان قزلحصار آزاد شد

با پایان یافتن رسمی دوره محکومیت قضایی، روند نگهداری احمدرضا حائری در سیستم زندان‌های ایران به اتمام رسید و این فعال مدنی روز سه‌شنبه ۱۷ شهریور از زندان قزلحصار کرج آزاد شد. این آزادی نه بر اساس عفو، آزادی مشروط یا مرخصی، بلکه نتیجه مستقیم طی شدن کامل زمان حبس تعیین‌شده در حکم دادگاه بود؛ مرحله‌ای که در آن سیستم قضایی مکلف به ترخیص زندانی و مختومه کردن روند اجرای احکام است.[1][2]

حائری که به عنوان یکی از اعضای کارزار مدنی «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» شناخته می‌شود، در سال‌های اخیر بخش عمده‌ای از فعالیت‌های خود را بر حقوق زندانیان متمرکز کرده بود. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، او در مجموع بیش از سه سال از عمر خود را در زندان‌های اوین تهران و قزلحصار کرج محبوس بوده است.[2]

دوره اخیر محکومیت این فعال مدنی از اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۲ با انتقال او به زندان اوین آغاز شد. با این حال، دوران حبس او در اوین تنها حدود چهار ماه به طول انجامید و پس از آن، مقامات سازمان زندان‌ها تصمیم به انتقال او به زندان قزلحصار در استان البرز گرفتند؛ جایی که او باقی‌مانده دوران محکومیت خود را در آنجا سپری کرد.[2]

خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، روز سه‌شنبه با انتشار اطلاعیه‌ای کوتاه، پایان یافتن دوران محکومیت و خروج نهایی او از زندان قزلحصار را تایید کرد. در ساختار قضایی ایران، پایان یافتن حکم به معنای بسته شدن پرونده جاری است، مگر آنکه پرونده‌های جدیدی در دوران حبس برای زندانی گشوده شده باشد که در مورد حائری، مانعی برای آزادی او ایجاد نکرد.[1]

آزادی چهره‌های مدنی پس از تحمل کامل کیفر، اگرچه روندی طبیعی در حقوق کیفری است، اما در فضای سیاسی ایران همواره مورد توجه شبکه‌های اجتماعی و نهادهای حقوق بشری قرار می‌گیرد. بازگشت این افراد به جامعه، به خانواده‌ها و همفکران آن‌ها اجازه می‌دهد تا پس از دوره‌های طولانی فشار روانی و محدودیت‌های ارتباطی، شرایط خود را بازیابی کنند.

با وجود تایید آزادی این فعال مدنی، جزئیات بیشتری درباره شرایط دقیق ترخیص او، وضعیت سلامت جسمانی‌اش پس از سه سال حبس، و یا محدودیت‌های احتمالی پس از آزادی مانند ممنوع‌الخروجی یا محرومیت‌های اجتماعی در گزارش‌های اولیه رسانه‌ها منعکس نشده است.[1][2]

پایان یافتن این پرونده مشخص، نشان‌دهنده عملکرد مکانیکی سیستم اجرای احکام است که پس از اتمام تقویم حبس، زندانی را ترخیص می‌کند. اکنون تمرکز ناظران بر این است که آیا این فعال مدنی پس از آزادی امکان از سرگیری فعالیت‌های عادی خود را خواهد داشت یا با محدودیت‌های ثانویه مواجه می‌شود.

روند آزادی زندانیانی که احکام خود را به طور کامل سپری می‌کنند، یکی از معدود بخش‌های قابل پیش‌بینی در سیستم قضایی است که در آن نهادهای امنیتی پس از اتمام زمان مقرر، مبنای قانونی روشنی برای تمدید نگهداری فرد با همان پرونده ندارند.