اعلام وضعیت فاجعه ملی در فیجی در پی خشکسالی شدید ناشی از پدیده النینو
دولت فیجی در واکنش به خشکسالی بیسابقه و بحران کمبود آب ناشی از پدیده النینو، وضعیت فاجعه ملی اعلام کرد. این تصمیم با تخصیص بودجه اضطراری برای تامین آب مناطق آسیبدیده و حمایت از کشاورزان همراه شده است.
به قلم پیام نورانی
این خبر را به اشتراک بگذارید
سیتیونی رابوکا، نخستوزیر فیجی، روز چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ در یک سخنرانی ملی اعلام کرد که این کشور در واکنش به خشکسالی طولانیمدت و کمبود شدید آب، وضعیت فاجعه ملی اعلام کرده است. این تصمیم پس از تایید کابینه و بر اساس توصیههای شورای ملی مدیریت خطر بلایای فیجی اتخاذ شد.[1][3]
این اعلامیه که کل قلمرو جمهوری فیجی را در بر میگیرد، به دولت اجازه میدهد تا منابع خود را برای مقابله با بحران بسیج کند. ارزیابیهای اخیر نشان داد که شاخصهای بحران در چارچوب «طرح ملی آمادگی و واکنش به النینو» به آستانه هشدار رسیده است.[1]
بر اساس قانون ملی مدیریت خطر بلایا مصوب سال ۲۰۲۴، این وضعیت اضطراری در ابتدا برای یک دوره ۳۰ روزه معتبر خواهد بود. کابینه فیجی این اختیار را دارد که در صورت تداوم شرایط بحرانی، این مدت را با مشورت نهادهای تخصصی تمدید کند.[3]
رابوکا در سخنرانی خود تاکید کرد که دولت مبلغ ۲۰ میلیون دلار فیجی، معادل حدود ۸.۵ تا ۸.۹ میلیون دلار آمریکا، را برای واکنش ملی به این بحران اختصاص داده است. این بودجه از طریق جابجایی اعتبارات موجود در وزارتخانههای مختلف تامین شده است.[1][4]
بسیج منابع برای تامین آب
هدف اصلی از تخصیص این بودجه، تضمین دسترسی به آب آشامیدنی سالم، تقویت ناوگان آبرسانی اضطراری و حمایت از معیشت کشاورزان است. مقامات دولتی اعلام کردهاند که تمرکز ویژهای بر جوامع دورافتاده، جزایر حاشیهای و اقشار آسیبپذیر خواهند داشت.[1][5]
نخستوزیر فیجی در این باره گفت: «خانوادهها در سراسر فیجی نگران دسترسی به آب و پیامدهای شرایط خشک طولانیمدت بر زندگی روزمره خود هستند. کشاورزان نگران محصولات و دامهای خود میباشند و این نگرانیها کاملا واقعی است.»[2]
در یک ماه گذشته، بیش از دو میلیون لیتر آب اضطراری به جوامع دریایی و جزایر آسیبدیده ارسال شده است. همزمان، سازمان آب فیجی نیز تامین آب اضطراری برای جوامع ساکن در جزیره اصلی را آغاز کرده تا فشار بر منابع محلی کاهش یابد.[1][5]
وزارت کشاورزی، آبراههها و صنعت قند فیجی شش طرح حمایتی جدید را برای کمک به کشاورزان معرفی کرده است. این طرحها شامل تامین آب اضطراری برای آبیاری، تهیه خوراک دام، توزیع بذرهای مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی و حفاظت از صنعت نیشکر است.[1][5]
برای کاهش فشارهای اقتصادی ناشی از این بحران، وزارت زنان، کودکان و حمایت اجتماعی فیجی کمکهزینه ماهانه حملونقل را افزایش داده است. این اقدام با هدف کمک به خانوادههای کمدرآمد برای مقابله با هزینههای فزاینده مرتبط با پیامدهای النینو انجام شده است.[1]
جیرهبندی آب و زیرساختهای بهداشتی
سازمان آب فیجی گزارش داده است که بخش غربی کشور بیش از سه ماه متوالی بارندگی کمتر از حد میانگین را تجربه کرده است. این وضعیت باعث کاهش چشمگیر جریان آب از منابع اصلی و افت تولید در تصفیهخانههای آب شده است.[5]
در پی افت سطح آب سدها، جیرهبندی شبانه آب در بخشهایی از منطقه غربی فیجی آغاز شده است. بر اساس این برنامه، جریان آب از ساعت ۹ شب تا ۴ بامداد قطع میشود تا مخازن فرصت کافی برای آبگیری مجدد داشته باشند.[5]
راتو آتونیو لالابالاوو، وزیر بهداشت و خدمات پزشکی فیجی، اعلام کرد که تامین امنیت آبی در مراکز درمانی شهری و روستایی در اولویت قرار گرفته است. بسیاری از این مراکز اکنون به سیستمهای ذخیره آب پشتیبان مجهز شدهاند تا خدمات ضروری متوقف نشود.[5]
گزارش خلاصه اقلیمی ماه اکتبر ۲۰۲۶ که توسط سازمان هواشناسی و آبشناسی فیجی منتشر شد، نشان میدهد که ۲۶ ایستگاه از مجموع ۲۷ ایستگاه نظارت جوی این کشور، بارندگی بسیار کمتر از حد نرمال را ثبت کردهاند.[5]
پیشبینیهای نگرانکننده اقلیمی
اداره هواشناسی فیجی هشدار داده است که شرایط قدرتمند النینو در سراسر اقیانوس آرام استوایی همچنان پایدار است. پیشبینی میشود که میزان بارندگیها در این کشور دستکم تا ماه آوریل ۲۰۲۷ کمتر از میانگین تاریخی باقی بماند.[2][4]
علاوه بر کاهش نزولات جوی، انتظار میرود دمای روزانه در بیشتر مناطق فیجی تا ماه ژانویه از سطح نرمال فراتر رود. این افزایش دما میتواند تبخیر سطحی را شدت بخشیده و روند خشک شدن منابع آب شیرین را تسریع کند.[4]
النینو یک الگوی اقلیمی طبیعی است که با گرم شدن غیرعادی دمای سطح آب در مرکز و شرق اقیانوس آرام همراه است. این پدیده باعث تغییرات شدید آبوهوای جهانی میشود و در برخی مناطق خشکسالی و در مناطق دیگر سیلابهای ویرانگر ایجاد میکند.[2][4]
مرکز پیشبینی اقلیمی ایالات متحده هفته گذشته اعلام کرد که پدیده النینو در حال تقویت است. بر اساس مدلهای این مرکز، بیش از ۷۹ درصد احتمال دارد که یک رویداد قوی تا بسیار قوی در فاصله ماههای ژانویه تا مارس ۲۰۲۷ رخ دهد.[2][4]
پیش از این، کارشناسان هواشناسی استرالیا در ماه ژوئن هشدار داده بودند که النینوی فعلی ممکن است در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ شدت یابد. آنها پیشبینی کردند که این رویداد میتواند به یکی از قدرتمندترین چرخههای اقلیمی در هفت دهه گذشته تبدیل شود.[2][4]
تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی
کشورهای جزیرهای اقیانوس آرام، از جمله فیجی، در خط مقدم آسیبپذیری در برابر تغییرات اقلیمی قرار دارند. اگرچه النینو یک چرخه طبیعی است، اما دانشمندان هشدار میدهند که گرمایش جهانی ناشی از فعالیتهای انسانی ممکن است بر شدت و تواتر این پدیده بیفزاید.[2]
رابوکا در پایان سخنرانی خود با اشاره به لزوم همبستگی ملی گفت: «ما نمیتوانیم اقلیم را کنترل کنیم، اما میتوانیم زودتر وارد عمل شویم، از منابع خود مسئولانه استفاده کنیم و در برابر پیامدهای آن در کنار یکدیگر بایستیم.»
دولت از شهروندان، کسبوکارها و مدارس خواسته است تا در مصرف آب صرفهجویی کنند و نشتیهای شبکه لولهکشی را برطرف سازند. همچنین به دلیل خشکی شدید پوشش گیاهی، مقامات نسبت به خطر آتشسوزیهای سریع هشدار داده و خواستار توقف سوزاندن زبالهها شدهاند.
رهبران جوامع محلی موظف شدهاند تا کمبودهای نوظهور و نیازهای فوری روستاهای خود را به سرعت به ادارات منطقهای گزارش دهند. این شبکه ارتباطی به دولت کمک میکند تا ناوگان آبرسانی سیار را به مناطقی که در وضعیت بحرانیتری قرار دارند، هدایت کند.
دولت فیجی همچنین از کسبوکارها و صنایع محلی خواسته است تا برنامههای مدیریت بحران خود را فعال کنند. کاهش مصرف آب در بخشهای تجاری میتواند به حفظ ذخایر استراتژیک برای مصارف خانگی و بیمارستانی کمک شایانی کند.
پیامدهای اقتصادی و چشمانداز آینده
با توجه به اینکه اقتصاد فیجی وابستگی زیادی به کشاورزی دارد، تداوم این وضعیت میتواند پیامدهای اقتصادی بلندمدتی به همراه داشته باشد. صنعت نیشکر که یکی از ارکان صادرات این کشور است، در برابر تنشهای آبی به شدت آسیبپذیر نشان داده است.[1][5]
جامعه بینالمللی و سازمانهای امدادی اکنون با دقت تحولات فیجی را زیر نظر دارند. در صورت طولانی شدن دوره خشکسالی فراتر از پیشبینیهای فعلی، احتمال درخواست کمکهای بینالمللی برای تامین تجهیزات نمکزدایی و زیرساختهای آبی پایدار وجود خواهد داشت.[2]
تجربه طوفانها و خشکسالیهای گذشته به فیجی آموخته است که سیستمهای هشدار زودهنگام نقش حیاتی در کاهش تلفات دارند. با این حال، بحران فعلی نشان میدهد که زیرساختهای ذخیرهسازی آب در این کشور نیازمند سرمایهگذاریهای کلان و بازطراحی اساسی است.
تجربه طوفانها و خشکسالیهای گذشته به فیجی آموخته است که سیستمهای هشدار زودهنگام نقش حیاتی در کاهش تلفات دارند.
کارشناسان محیطزیست تاکید میکنند که تغییر الگوی کشت و استفاده از گونههای گیاهی مقاوم به خشکی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است. برنامههای حمایتی وزارت کشاورزی فیجی نیز دقیقا در همین راستا تدوین شده تا امنیت غذایی خانوارهای روستایی را تضمین کند.[1]
در نهایت، موفقیت فیجی در عبور از این بحران به میزان هماهنگی میان نهادهای دولتی، مشارکت شهروندان در مدیریت مصرف و دقت پیشبینیهای هواشناسی در ماههای آینده بستگی دارد. ماههای پیش رو آزمونی جدی برای تابآوری این کشور جزیرهای خواهد بود.
نکات کلیدی
- کابینه فیجی برای مقابله با بحران کمبود آب ناشی از النینو، به مدت ۳۰ روز وضعیت فاجعه ملی اعلام کرد.
- دولت مبلغ ۲۰ میلیون دلار فیجی را برای تامین آب آشامیدنی اضطراری و حمایت از معیشت کشاورزان اختصاص داده است.
- سازمان هواشناسی فیجی پیشبینی کرده است که بارندگیهای کمتر از حد میانگین دستکم تا ماه آوریل ۲۰۲۷ ادامه خواهد یافت.
- بیش از دو میلیون لیتر آب اضطراری در یک ماه گذشته به جزایر دورافتاده و جوامع دریایی ارسال شده است.
آنچه نمیدانیم
- آیا بودجه ۲۰ میلیون دلاری تخصیصیافته برای پوشش نیازهای تمامی جزایر دورافتاده تا ماه آوریل ۲۰۲۷ کافی خواهد بود؟
- تاثیر دقیق این خشکسالی بر حجم نهایی تولیدات کشاورزی فیجی، به ویژه صنعت صادراتی نیشکر، چه میزان خواهد بود؟
- آیا در صورت تداوم شرایط فراتر از پیشبینیها، فیجی نیازمند درخواست کمکهای بینالمللی و واردات گسترده آب خواهد شد؟
روند رویداد
ژوئن ۲۰۲۶
هشدار اولیه کارشناسان استرالیا مبنی بر شکلگیری یک النینوی قدرتمند در نیمه دوم سال.
اکتبر ۲۰۲۶
ثبت بارندگی بسیار کمتر از حد نرمال در ۲۶ ایستگاه از ۲۷ ایستگاه هواشناسی فیجی.
اوایل نوامبر ۲۰۲۶
آغاز جیرهبندی شبانه آب در بخشهای غربی فیجی و ارسال دو میلیون لیتر آب به جزایر دورافتاده.
۱۸ نوامبر ۲۰۲۶
اعلام رسمی وضعیت فاجعه ملی به مدت ۳۰ روز توسط نخستوزیر فیجی.
- دولت فیجی
- تلاش برای مدیریت بحران از طریق تخصیص بودجه اضطراری و جیرهبندی منابع آب.
- کارشناسان هواشناسی
- هشدار درباره تداوم النینو و پیشبینی ماههای خشکتر در آینده.
- جوامع محلی و کشاورزان
- نگرانی از نابودی معیشت کشاورزی و کمبود آب آشامیدنی در جزایر دورافتاده.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- صنایع گردشگری فیجی که ممکن است به دلیل کمبود آب با اختلال در خدماترسانی مواجه شوند.
- سازمانهای بینالمللی امدادی که نقش آنها در تامین زیرساختهای بلندمدت آبشیرینکن در گزارشها کمرنگ است.
منابع
[1]Xinhuaدولت فیجیFiji declares national state of disaster over El Nino-driven drought
مطالعه در Xinhua →
[2]1Newsکارشناسان هواشناسیFiji declares nationwide state of disaster as El Niño drought worsens
مطالعه در 1News →
[3]The Fiji Timesدولت فیجیPrime Minister Sitiveni Rabuka has declared a nationwide state of disaster
مطالعه در The Fiji Times →
[4]Internazionaleکارشناسان هواشناسیFiji has declared a national state of disaster after an El Nino-driven drought
مطالعه در Internazionale →
[5]Morung Expressجوامع محلی و کشاورزانFiji declares national state of disaster over El Nino-driven drought
مطالعه در Morung Express →
بیشتر در محیط زیست
مشاهده همه →سامانههای هشدار زودهنگام
گزارش جدید سازمان ملل در کاپ۳۱: کاهش ۶ برابری تلفات بلایای طبیعی با توسعه سامانههای هشدار زودهنگام
3 منبع
معرفی برندگان جایزه محیطزیستی «ارثشات» ۲۰۲۶؛ اعطای پنج جایزه یک میلیون پوندی برای نجات زمین
2 منبع
تاسیس مرکز هوش مصنوعی برای پیشبینی سیل و رانش زمین با همکاری انتیتی دیتا و موسسه فناوری جامو
3 منبع
سامانه بارشی
ورود سامانه بارشی جدید به ایران؛ پایان آلودگی کلانشهرها و آغاز بارش برف و باران در ۱۲ استان
2 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار محیط زیست با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





