اتصال بلاکچینی جیپیمورگان و دیبیاس برای تسویه آنی و ۲۴ ساعته دلار شرکتی فعال شد
بانک دیبیاس سنگاپور و پلتفرم کینکسیس متعلق به جیپیمورگان پیوند بلاکچینی شبانهروزی و پیوستهای را برای تسویه آنی تراکنشهای دلار آمریکا میان ایالات متحده و سنگاپور عملیاتی کردند؛ انت اینترنشنال با انجام نخستین تراکنشهای زنده، ساختار سنتی کارگزاری بانکی را برای مدیریت نقدینگی خزانهداری دور زد.
به قلم مرجان صادقی
این خبر را به اشتراک بگذارید
جیپیمورگان چیس و دیبیاس بنک (DBS) پیوند تسویه مبتنی بر بلاکچینی را فعال کردهاند که دلارهای توکنایزشده آمریکا را بهطور آنی و در هفت روز هفته بهصورت ۲۴ ساعته میان ایالات متحده و سنگاپور جابهجا میکند. این اتصال، پلتفرم کینکسیس (Kinexys) متعلق به جیپیمورگان را به سازوکار اختصاصی توکنایزیشن دیبیاس پیوند میدهد. شرکت انت اینترنشنال (Ant International) روز دوشنبه نخستین تراکنشهای زنده را با هدف مدیریت نقدینگی خزانهداری شرکتی از طریق این شبکه انجام داد.[1][2][3]
این ساختار، شبکه سنتی بانکداری کارگزاری (Correspondent Banking) را دور میزند؛ شبکهای که معمولاً حوالههای بینالمللی شرکتی را به ساعات کاری محدود کرده و تسویه را با تاخیرهای چندروزه روبهرو میسازد. دو نهاد مالی مذکور از طریق انتشار سپردههای توکنایزشده — که نمایانگر دیجیتال پول بانکهای تجاری هستند — ترازهای مالی را در چند ثانیه روی یک دفترکل اشتراکی تسویه میکنند.[4][5]
چنین معماری مالی به شرکتهای چندملیتی اجازه میدهد وجوه خود را در روزهای تعطیل و ساعات غیرکاری در مناطق زمانی مختلف جابهجا کنند. در شرایطی که سالانه حدود ۲۳.۵ تریلیون دلار از طریق پرداختهای فرامرزی سنتی پردازش میشود، مدیران مالی شرکتها مجبورند مبالغ هنگفتی را به عنوان ذخیره احتیاطی در حسابهای منطقهای مسدود نگه دارند تا با کسری نقدینگی آخر هفته مواجه نشوند.[2]
غول پرداخت دیجیتال، انت اینترنشنال، که در بیش از ۲۰۰ کشور و منطقه فعال است، پیوند جدید دیبیاس و جیپیمورگان را برای تجمیع موجودی دلاری خود به کار گرفته است. این مجموعه با تکیه بر شبکه یادشده، میزان سرمایه راکدی را که پیشتر برای تضمین نقدینگی صبح دوشنبه در حسابهای محلی حفظ میکرد، کاهش میدهد.[1][4]
دور زدن شبکه کارگزاری سنتی
کلوین لی، رئیس پلتفرم جهانی وجوه در انت اینترنشنال، در بیانیه مشترک دو بانک اعلام کرد: «این راهکارِ تعاملپذیری، گامی اساسی در ارتقای توانایی ما برای مدیریت کارآمد نقدینگی به شمار میرود.» استقرار این فرایند، نخستین آزمون تنش واقعی و بزرگ در مقیاس شرکتی برای یک دفترکل مشترک بینبانکی محسوب میشود.[1]
پلتفرم کینکسیس که جیپیمورگان ابتدا در سال ۲۰۱۹ با نام جیپیام کوین (JPM Coin) راهاندازی کرد، اکنون روزانه بیش از ۲ میلیارد دلار حجم تراکنش را پردازش میکند. تا پیش از این، دامنه این تراکنشها عمدتاً به دفترکل داخلی جیپیمورگان محدود بود و صرفاً به مشتریانی خدمت میداد که مستقیماً نزد این غول بانکی آمریکایی حساب داشتند.[3][5]
اتصال دیبیاس نخستین موردی است که در آن کینکسیس تعاملپذیریِ مستقیم و لحظهای با زیرساخت بلاکچینی یک بانک تجاری بزرگ دیگر برقرار میکند. این تحول نیاز به اتاق پایاپای واسطه یا چندین مرحله تسویه کارگزاری برای نهایی کردن پای دلار در معاملات میان دو نهاد را به کلی منتفی کرده است.[1][7]
نهادهای ناظر بینالمللی در سالهای اخیر پیوسته بازارهای مالی نهادی را از استیبلکوینهای خصوصی دور کرده و به سوی پول توکنایزشده بانکهای تجاری هدایت کردهاند. از آنجا که این توکنها تعهد مستقیم سپردههای بانکی تحت نظارت هستند، از همان پشتوانههای قانونی و نظارتی پول فیات سنتی — از جمله سازوکارهای بیمه سپرده در حوزههای قضایی مربوطه — برخوردارند.[8]
گذار به پول توکنایزشده بانکی
مرجع پولی سنگاپور (MAS) از طریق طرح «پروژه نگهبان» (Project Guardian) که در سال ۲۰۲۲ کلید خورد، بهطور جدی مروج این مدل بوده است. این رگولاتور صراحتاً بانکهای محلی را تشویق کرده تا دفاترکل مجازمحوری بسازند که بدون وابستگی به رمزارزهای غیرمتمرکز و فاقد نظارت، توان تبادل با زیرساختهای مالی جهانی را داشته باشند.[2][4]
بانک دیبیاس یکی از بازیگران اصلی این برنامههای پایلوت نظارتی در سنگاپور بوده و تسویه معاملات ارزی و اوراق قرضه را در دفاترکل عمومی و خصوصی آزموده است. بلاکچین مجازمحور اختصاصی این بانک که با ماشین مجازی اتریوم (EVM) سازگار است، مدیریت سمت سنگاپوری این کریدور دلاری جدید را بر عهده دارد و مستقیماً با کینکسیس تعامل میکند.[1][2]
برای شرکتهای چندملیتی، هزینه اصلی اصطکاک پرداختهای فرامرزی، حبس سرمایه است. شرکتی که همزمان در آسیا و آمریکای شمالی فعالیت دارد، معمولاً میلیونها دلار سرمایه راکد نگه میدارد تا اطمینان یابد تعهدات مربوط به حقوق و دستمزد و تسویهحساب با تامینکنندگان محلی به محض گشایش بازار نیویورک در صبح دوشنبه نهایی میشوند.[5]
تسویه آنی در روزهای آخر هفته این امکان را فراهم میآورد که خزانهداران پول نقد را در حساب مرکزی تجمیع کرده و با سپردهگذاری از سود آن بهره ببرند یا سرمایه را در بازارهایی با بالاترین نرخ بازده به کار بگیرند. گزارش تحلیلی شرکت الیور وایمن در سال ۲۰۲۳ برآورد کرده بود که شرکتهای بینالمللی سالانه تا سقف ۱۲۰ میلیارد دلار بازده بالقوه را به دلیل مسدود ماندن نقدینگی منطقهای و اصطکاکهای تسویه از دست میدهند.[8]
پیامدهای مستقیم برای خزانهداری شرکتها
یکی از مدیران ارشد کینکسیسِ جیپیمورگان در اطلاعیه مشترک تاکید کرد: «با پیوند دادن شبکههای بلاکچینی مجزای خود، استانداردی نوین برای عملیات خزانهداری در مقیاس جهانی تعریف میکنیم.» این سازوکار در مرحله کنونی منحصراً از دلار آمریکا پشتیبانی میکند، اما هر دو بانک از برنامهریزی برای افزودن سایر ارزها به این کریدور خبر دادهاند.[1]
پیشبینی میشود در فازهای بعدی این برنامه و پس از اخذ تاییدیههای نظارتی از نهادهای ذیربط، یورو و دلار سنگاپور نیز به این شبکه افزوده شوند. پشتیبانی از چند ارز به سیستم امکان میدهد مبادلات ارزی برنامهپذیر را به اجرا بگذارد و سواپهای ارزی را فوراً و بدون مواجهه با ریسک تسویه — موسوم به ریسک هرستات (Herstatt Risk) — به سرانجام برساند.[2][4]
سازوکار فنی پروژه بر «تسویه اتمیک» (Atomic Settlement) مبتنی است؛ به این معنا که انتقال دارایی در هر دو دفترکل یا بهصورت کاملاً همزمان انجام میشود یا اصلاً صورت نمیگیرد. اگر یک مشتری شرکتی انتقالی را از حسابی در دیبیاس به حسابی در جیپیمورگان ثبت کند، قراردادهای هوشمند رمزنگاریشده تضمین میکنند که هیچیک از طرفین در طول مسیر جابهجایی در معرض ریسک نکول یا عدم تسویه قرار نگیرد.[5][6]
عملیاتی شدن این سیستم درست در مقطعی رخ میدهد که نهادهای مالی بزرگ پس از سالها اجرای پایلوتهای مقطعی، در رقابتی تنگاتنگ برای تجاریسازی زیرساختهای بلاکچینی هستند. در حالی که بازار خردهفروشی رمزارزها روی داراییهای غیرمتمرکز متمرکز است، بخش نهادی شبکههایی مجازمحور را پیریزی میکند تا بازار ۱۵۰ تریلیون دلاری پرداختهای فرامرزی جهان را دگرگون سازد.[3][7]
توسعه مقیاس دفاترکل توکنایزشده
همزمان بازار داخلی ایالات متحده نیز در حال توسعه زیرساختهای توکنایزشده خود برای رقابت با این کریدورهای فرامرزی است. شرکت پایاپای د کلیرینگ هاوس (The Clearing House) اخیراً شرکت بلاکچینی کوانت (Quant) را برای ساخت شبکه سپردههای توکنایزشده برای بانکهای آمریکایی برگزید تا سرعت سامانهای نظیر کینکسیس را در کنسرسیومی گستردهتر از بانکهای منطقهای پیادهسازی کند.[8]
موفقیت کریدور دیبیاس و جیپیمورگان احتمالاً سایر بانکهای واجد اهمیت سیستمی در سطح جهانی را تحت فشار قرار خواهد داد تا توافقنامههای تعاملپذیری مشابهی منعقد کنند. اگر مشتریان شرکتی تسویه ۲۴ ساعته را به عنوان یک استاندارد بدیهی طلب کنند، بانکهایی که منحصراً به پیامرسان سنتی سوئیفت متکی هستند با خطر خروج حسابهای پرسود مدیریت خزانهداری به مقصد بانکهای پیشرو روبهرو خواهند شد.[6]
با این حال، این تحول نیازمند سرمایهگذاری سنگین در دفاترکل موازی است. بانکهای تجاری ناچارند همزمان با حفظ سامانههای سنتی بانکداری مادر، هزینههای تحقیق و توسعه، ممیزیهای امنیتی و انطباق نظارتی خطوط جدید تسویه بلاکچینی را نیز تامین کنند؛ امری که عملاً به معنای اداره همزمان دو سامانه بانکی مجزا است.[8]
فراتر از راهاندازی موفقیتآمیز، تعمیم سپردههای توکنایزشده در چندین حوزه قضایی با پیچیدگیهای حقوقی شدیدی روبهرو است. هر بانک مرکزی الزامات متفاوتی برای ذخیره قانونی دارد و قوانین مربوط به قطعیت تسویه — که مشخص میکند انتقال دیجیتال چه زمانی غیرقابلبرگشت و مصون از دعاوی ورشکستگی است — در کشورها یکسان نیست؛ موضوعی که تدوین قراردادهای هوشمند فرامرزی را بغرنج میکند.[4]
موانع فنی و چالشهای حقوقی فرامرزی
کریدور آمریکا و سنگاپور از انطباق و همگرایی نظارتی بالای فدرال رزرو و مرجع پولی سنگاپور سود میبرد. در مقابل، گسترش این شبکه به بازارهای نوظهور که کنترلهای ارزی سختگیرانه یا رویکردهای متفاوتی به داراییهای دیجیتال دارند، مستلزم انعقاد توافقنامههای حقوقی اختصاصی به ازای هر گره جدید متصل به شبکه خواهد بود.[2]
در ایالات متحده، وضعیت قانونی سپردههای توکنایزشده اخیراً با اصلاحات قانون تجارت یکپارچه (UCC) و بهویژه ماده ۱۲ آن که بر سوابق الکترونیکی کنترلپذیر حاکم است، شفاف شد. این بستر قانونی به مدیران خزانهداری شرکتی اطمینان خاطر لازم را میدهد تا میلیاردها دلار دارایی را در قالب توکنایزشده نگهداری کنند.[8]
محک فوری شبکه کینکسیس و دیبیاس، حجم تراکنشها در تعطیلات پیش رو خواهد بود؛ ایامی که پنجرههای تسویه سنتی بهشدت محدود میشوند. تعطیلات روز شکرگزاری و پایان سال میلادی معمولاً مدیران مالی را وادار میکرد روزها قبل حسابها را پیشتامین کنند تا فعالیتهای تجاری متوقف نشود.[5]
دادههای عملکردی انت اینترنشنال نخستین شواهد تجربی را از میزان سرمایهای که شرکتها میتوانند به کمک تسویه پیوسته آزاد کنند، آشکار خواهد ساخت. بخش بانکی این آمارها را به دقت رصد میکند تا توجیه اقتصادی لازم برای سرمایهگذاری بیشتر در زیرساختهای بلاکچینی را در آستانه سال مالی ۲۰۲۷ ارزیابی کند.[1][3]
اگر این برنامه پایلوت کاهش معنادار سرمایه در گردش را به اثبات برساند، تقاضای شرکتی برای سپردههای توکنایزشده در میان شرکتهای فهرست فورچون ۵۰۰ بهسرعت اوج خواهد گرفت. در شرایطی که نرخهای بهره جهانی در قیاس با دهه گذشته در سطوح بالاتری تثبیت شدهاند، کارایی نقدینگی اولویت نخست خزانهداران است.[4]
این یکپارچگی همچنین بدعت فنی سرنوشتسازی برای شیوه ارتباط دفاترکل بانکی رقیب در یک فضای دیجیتال غیرمتمرکز پایهریزی میکند. مدل دیبیاس و جیپیمورگان ثابت کرد که به جای تحمیل تمام بازیگران بر یک بلاکچین واحد جهانی، شبکههای بانکی مجزا و اختصاصی میتوانند با امنیت کامل با یکدیگر تعامل کنند.[1][7]
این یکپارچگی همچنین بدعت فنی سرنوشتسازی برای شیوه ارتباط دفاترکل بانکی رقیب در یک فضای دیجیتال غیرمتمرکز پایهریزی میکند.
این الگوی تعاملپذیری یادآور روزهای آغازین اینترنت است؛ جایی که اینترانتهای مستقل سرانجام از طریق پروتکلهای استاندارد مسیریابی به یکدیگر پیوستند. نهادهای مالی بر این باورند که پیامرسانی استاندارد و پروتکلهای تسویه اتمیک در نهایت دهها دفترکل بانکی خصوصی را در قالب یک استخر نقدینگی یکپارچه جهانی به هم متصل خواهند کرد.[6]
گذار از بانکداری کارگزاری به سپردههای توکنایزشده، به معنای بازطراحی بنیادین گردش فرامرزی پول است. سرعتی که سایر بانکهای شاخص در پیوستن به این شبکه نشان میدهند، تعیین خواهد کرد که آیا تسویه شبانهروزی ۲۴ ساعته به مبنای پیشفرض امور مالی شرکتی بدل میشود یا صرفاً یک خدمت ویژه برای نهادهای برگزیده باقی خواهد ماند.[2][5]
نکات کلیدی
- بانک دیبیاس و پلتفرم کینکسیسِ جیپیمورگان پیوند بلاکچینی تعاملپذیر و ۲۴ ساعته را برای انتقال دلار آمریکا فعال کردند.
- انت اینترنشنال نخستین تراکنشهای زنده را با موفقیت برای مدیریت نقدینگی خزانهداری بینالمللی خود اجرا کرد.
- سامانه جدید شبکه کارگزاری سنتی را دور زده و امکان تسویه آنی در روزهای تعطیل رسمی و آخر هفته را فراهم میآورد.
- برنامهریزی فازهای آتی شامل گسترش شبکه برای پشتیبانی از یورو و دلار سنگاپور است.
آنچه نمیدانیم
- سایر بانکهای بااهمیت سیستمی جهان با چه سرعتی به این شبکه متصل شده یا دفاترکل موازی خود را راهاندازی خواهند کرد.
- میزان دقیق سرمایهای که انت اینترنشنال برآورد میکند با تسویه شبانهروزی از حالت راکد خارج شود.
- آیا ساختار نظارتی بازارهای نوظهور پذیرای تسویه اتمیک پول توکنایزشده بانکهای تجاری خواهد بود یا خیر.
روند رویداد
۲۰۱۹
جیپیمورگان سامانه جیپیام کوین را برای تسویه داخلی میان مشتریان نهادی راهاندازی کرد.
۲۰۲۲
مرجع پولی سنگاپور پروژه نگهبان (Project Guardian) را برای آزمایش تسویه داراییهای توکنایزشده آغاز کرد.
نوامبر ۲۰۲۴
جیپیمورگان با عبور حجم تراکنشهای روزانه از مرز ۲ میلیارد دلار، نام جیپیام کوین را به کینکسیس تغییر داد.
۱۶ نوامبر ۲۰۲۶
دیبیاس و جیپیمورگان تعاملپذیری مستقیم را عملیاتی کرده و نخستین تراکنشهای فرامرزی را با انت اینترنشنال انجام دادند.
- بانکهای تجاری
- بر نوسازی زیرساختهای فناورانه خود برای حفظ مشتریان خزانهداری شرکتی و به حداقل رساندن ریسک تسویه تمرکز کردهاند.
- خزانهداران شرکتی
- کارایی سرمایه را در اولویت قرار داده و برای به حداقل رساندن بافرهای نقدی راکد، خواستار نقدینگی شبانهروزی ۲۴/۷ هستند.
- نهادهای ناظر مالی
- به منظور حفظ ثبات سیستمی، از پول توکنایزشده بانکهای تجاری در برابر استیبلکوینهای خصوصی حمایت میکنند.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- ارائهدهندگان سنتی خدمات کارگزاری بانکی
- شبکههای پرداخت خرد
منابع
[1]DBS Bankبانکهای تجاریDBS and Kinexys by J.P. Morgan launch industry-first 24/7 interoperability solution for cross border tokenised deposit transfers
مطالعه در DBS Bank →
[2]Fintech News Singaporeخزانهداران شرکتیDBS and J.P. Morgan Launch 24/7 Instant US Dollar Transfers on Blockchain
مطالعه در Fintech News Singapore →
[3]crypto.newsبانکهای تجاریJPMorgan, DBS launch 24/7 tokenized dollar transfers between US and Singapore
مطالعه در crypto.news →
[4]TechNode Globalخزانهداران شرکتیDBS, JPMorgan enable round-the-clock US-Singapore blockchain USD transfers
مطالعه در TechNode Global →
[5]Crypto Briefingنهادهای ناظر مالیDBS and Kinexys launch 24/7 transfers for USD tokenized deposits
مطالعه در Crypto Briefing →
[6]CoinGabbarنهادهای ناظر مالیSingapore and US Banks Open 24/7 Dollar Transfers for Institutions
مطالعه در CoinGabbar →
[7]Retail News Asiaبانکهای تجاریDBS and JPMorgan Chase launched a cross-border tokenised deposit solution
مطالعه در Retail News Asia →
[8]VZ VermögensZentrumنهادهای ناظر مالیDBS, J.P. Morgan's Kinexys launch 24/7 cross-border tokenized deposit transfers
مطالعه در VZ VermögensZentrum →
بیشتر در مالی
مشاهده همه →دیوان عالی آمریکا دادخواست کاستودیا بانک برای دسترسی به سیستم پرداخت فدرال رزرو را رد کرد
4 منبع
بانکداری دیجیتال
اختلال سختافزاری در جیپیمورگان چیس مبادلات بانکی را در سراسر آمریکا مختل کرد
5 منبع
استیبلکوین
ویزاکارت استیبلکوین دلاری وسترن یونیون را به شبکه تسویه خود اضافه کرد
6 منبع
راهاندازی رسمی سرویس حضانت داراییهای دیجیتال دویچه بانک و امضای نخستین قرارداد مدیریت دارایی
6 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار مالی با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





