اظهارات متناقض ترامپ؛ رد کمک پکن و مسکو به تهران و ادعای زیاده‌روی در هدف قرار دادن رهبران ایران

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ماه نوامبر، با اتخاذ مواضعی بی‌سابقه درباره ائتلاف‌های جهانی جمهوری اسلامی، تلاش می‌کند مسیر سیاست خارجی واشنگتن را بازتعریف کند. او در یک گردهمایی انتخاباتی در ایالت اوهایو در روز دوشنبه ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶، ادعاهای پیشین نهادهای اطلاعاتی غربی مبنی بر حمایت تسلیحاتی پکن و مسکو از تهران را رد کرد.[1][4]

ترامپ با تاکید بر اینکه چین و روسیه در صورت کمک به ایران چیزهای زیادی برای از دست دادن دارند، افزود که اگر چنین حمایتی وجود داشته باشد، در سطح بسیار پایینی است و واشنگتن به سرعت از آن مطلع خواهد شد. این سخنان بازتاب گسترده‌ای در محافل سیاسی و رسانه‌ای آمریکا داشته است.[4][6]

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که پیش‌تر رسانه‌های آمریکایی و اروپایی گزارش‌های متعددی درباره کمک‌های اطلاعاتی و اقتصادی پکن و مسکو به تهران در جریان درگیری‌های اخیر منتشر کرده بودند. با این وجود، رئیس‌جمهوری آمریکا ترجیح داد تا نقش این دو ابرقدرت را در بحران خاورمیانه کم‌رنگ جلوه دهد.[3][4]

تغییر لحن درباره رهبران ایران

بخش دیگری از سخنان رئیس‌جمهوری آمریکا که توجه ناظران سیاسی را به شدت جلب کرد، ابراز تردید آشکار درباره کارآمدی سیاست ترور مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی بود. ترامپ به صراحت اعلام کرد که واشنگتن در هدف قرار دادن سران حکومت ایران در جریان جنگ چهل روزه زیاده‌روی کرده است.[2][5]

او با لحنی کنایه‌آمیز دلیل سردرگمی فعلی دولت خود در شناخت تصمیم‌گیرندگان اصلی در تهران را همین حذف‌های فیزیکی گسترده و پیاپی در سطوح عالی حاکمیت ایران عنوان کرد. به گفته ترامپ، این اقدامات باعث شده است که ایالات متحده اکنون نداند در ساختار قدرت جمهوری اسلامی دقیقا با چه کسی طرف است.[2][3]

این اعتراف بی‌سابقه از سوی بالاترین مقام اجرایی آمریکا، نشان‌دهنده یک بازنگری احتمالی در تاکتیک‌های نظامی پنتاگون است. تحلیلگران معتقدند که از بین بردن زنجیره فرماندهی در تهران، مسیر دیپلماسی و مذاکره برای پایان دادن به درگیری‌ها را با چالش‌های جدی و پیش‌بینی‌نشده‌ای مواجه کرده است.[3][5]

سایه انتخابات بر سیاست خارجی

این موضع‌گیری‌های جدید تنها چند هفته پیش از برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای در سوم نوامبر ۲۰۲۶ بیان می‌شود؛ انتخاباتی که می‌تواند موازنه قدرت را در کنگره آمریکا تغییر دهد و سرنوشت دو سال پایانی دولت ترامپ را رقم بزند. اقتصاد و قیمت حامل‌های انرژی از مهم‌ترین دغدغه‌های رای‌دهندگان آمریکایی است.[5][6]

رئیس‌جمهوری آمریکا در سخنرانی خود بار دیگر پیش‌بینی کرد که درگیری نظامی با ایران به‌زودی پایان خواهد یافت و به دنبال آن، قیمت جهانی بنزین و حامل‌های انرژی در بازارهای داخلی کاهش می‌یابد. او تلاش کرد تا به پایگاه رای‌دهندگان خود اطمینان دهد که کنترل اوضاع را در دست دارد.[5]

با این حال، او تاکید کرد که نتایج انتخابات پیش‌رو در ایالات متحده هیچ تاثیری بر تصمیم‌گیری‌های کلان او در قبال جنگ با جمهوری اسلامی نخواهد گذاشت. ناظران معتقدند ترامپ با کم‌اهمیت جلوه دادن نقش روسیه و چین، تلاش می‌کند از گشوده شدن جبهه‌های جدید دیپلماتیک جلوگیری کند.[1][5]

واکنش‌ها و پیامدهای منطقه‌ای

در حالی که ترامپ احتمال کمک‌های خارجی به تهران را رد می‌کند، مقام‌های جمهوری اسلامی در روزهای اخیر بر تقویت توان دفاعی و آمادگی برای هرگونه سناریوی نظامی تاکید کرده‌اند. این تضاد در روایت‌ها، پیچیدگی‌های میدانی و سیاسی بحران جاری را بیش از پیش نمایان می‌سازد.[1][6]

این اظهارات متناقض در واشنگتن، متحدان منطقه‌ای آمریکا از جمله اسرائیل و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را در وضعیت ابهام استراتژیک قرار داده است. آن‌ها نگرانند که کاهش فشار بر تهران، به تقویت گروه‌های نیابتی در منطقه منجر شود.[2][6]

کارشناسان امنیتی هشدار می‌دهند که سیگنال‌های دوگانه کاخ سفید می‌تواند به محاسبات اشتباه در منطقه منجر شود و تلاش‌ها برای دستیابی به یک آتش‌بس پایدار را پیچیده‌تر کند. آینده این بحران اکنون بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی داخل آمریکا گره خورده است.[3][4]