حمله موشکی حوثی‌ها به ساختمان اداری آرامکو در ظهران و رهگیری پرتابه‌ها بر فراز ریاض

در شامگاه سه‌شنبه ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، یک موشک بالستیک به ساختمان اداری در مقر اصلی شرکت نفت سعودی آرامکو در شهر ظهران اصابت کرد و نقطه عطف جدیدی در تشدید درگیری‌های فرامرزی رقم زد. این حمله مستقیماً قلب تپنده اقتصاد نفتی پادشاهی سعودی را در شرق این کشور هدف قرار داد.[1][3]

یک مقام رسمی وزارت انرژی عربستان سعودی با تایید این حمله اعلام کرد که اصابت موشک منجر به وقوع یک «آتش‌سوزی محدود» در این مجتمع شده است. وی تاکید کرد که نیروهای امدادی بلافاصله وارد عمل شده‌اند و این حادثه هیچ‌گونه تلفات جانی یا مجروحی در پی نداشته است.[1][5]

همزمان با این حمله، ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی گزارش داد که پدافند هوایی این کشور چندین موشک کروز و پهپاد انتحاری شلیک‌شده از سوی حوثی‌ها را بر فراز آسمان پایتخت، ریاض، و مناطق جنوبی پادشاهی رهگیری و منهدم کرده است.[2][6]

سازمان دفاع مدنی عربستان سعودی روز چهارشنبه اعلام کرد که سقوط ترکش‌های ناشی از رهگیری دو موشک کروز در مناطق مسکونی ریاض، منجر به زخمی شدن چهار غیرنظامی شامل دو زن، یک مرد و یک کودک شده است. همچنین به ۱۵ خانه مسکونی در پایتخت آسیب‌های محدودی وارد آمد.[1][5]

گستره حملات و وضعیت زیرساخت‌های نفتی

مجتمع ۵۸ کیلومتر مربعی ظهران، هسته مرکزی و نهادی شرکت آرامکو به عنوان بزرگترین شرکت نفتی جهان محسوب می‌شود. این مرکز، هدایت شبکه گسترده‌ای از پالایشگاه‌ها، خطوط لوله، پایانه‌های صادراتی و سکوهای نفتی فراساحلی را بر عهده دارد که برای تامین انرژی جهانی حیاتی هستند.[3][4]

به گفته منابع آگاه در شرکت آرامکو، موشک بالستیک مستقیماً به یک برج اداری در داخل این مجتمع اصابت کرده و به سه طبقه فوقانی آن خسارت وارد کرده است. این منابع تایید کردند که ساختمان بلافاصله تخلیه شده و آتش‌سوزی ناشی از انفجار در مدت کوتاهی مهار گردید.[3][4]

با وجود نفوذ این پرتابه‌ها به یکی از محافظت‌شده‌ترین حریم‌های هوایی در خاورمیانه، مقامات آرامکو اطمینان دادند که زیرساخت‌های اصلی تولید و صادرات انرژی دست‌نخورده باقی مانده‌اند. روند استخراج و پمپاژ نفت خام بدون هیچ‌گونه وقفه‌ای ادامه دارد و هیچ پالایشگاه یا پایانه صادراتی در این حمله آسیب ندیده است.[3][6]

یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، پیش از این حملات هشدار داده بود که در پاسخ به بمباران‌های اخیر ائتلاف سعودی، پاسخی «سخت و دردناک» به ریاض خواهند داد. وی به صراحت از مقر آرامکو در ظهران و پالایشگاه‌های نفت در ریاض به عنوان اهداف بالقوه این گروه نام برده بود.[4][6]

تشدید تنش‌ها و حملات متقابل هوایی

حملات موشکی به خاک عربستان تنها چند ساعت پس از آن صورت گرفت که جنگنده‌های ائتلاف به رهبری ریاض، موجی از بمباران‌های هوایی شدید را علیه مواضع تحت کنترل حوثی‌ها در غرب یمن و پایتخت این کشور، صنعا، آغاز کردند.[1][5]

سرلشکر ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف، در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت که این حملات هوایی در استان‌های صنعا، ذمار و صعده، تاسیساتی را هدف قرار داده‌اند که حوثی‌ها از آن‌ها برای «تامین ماشین جنگی» و تهدید امنیت پادشاهی سعودی و آبراه‌های دریای سرخ استفاده می‌کردند.[2][5]

پیش از آغاز این بمباران‌ها، ائتلاف سعودی با صدور هشدارهایی از غیرنظامیان ساکن در مجاورت یک تاسیسات نفتی در صنعا خواسته بود تا برای حفظ جان خود، منطقه را به سرعت تخلیه کنند. این اقدام نشان‌دهنده تغییر تاکتیک ائتلاف در هدف قرار دادن زیرساخت‌های اقتصادی و لجستیکی حوثی‌ها است.[3][5]

این تبادل آتش و تشدید تنش‌ها، در ادامه یک هفته حملات مداوم پهپادی و موشکی حوثی‌ها به اهداف کلیدی در عربستان سعودی رخ می‌دهد. پیشتر، یک حمله مرگبار به فرودگاهی در ریاض منجر به کشته شدن بیش از ده نفر و اختلال گسترده در پروازهای تجاری شده بود.[3][4]

پیامدهای منطقه‌ای و واکنش‌های بین‌المللی

شدت گرفتن درگیری‌ها تاثیرات فوری بر هوانوردی غیرنظامی در منطقه داشته است. پروازهای متعددی در سراسر عربستان سعودی با تاخیر یا لغو مواجه شدند و وزارت خارجه ایالات متحده با صدور هشدار امنیتی، محدودیت‌های جدیدی برای سفر کارکنان خود در این کشور وضع کرد.[1][4]

بازارهای جهانی انرژی نیز به سرعت به این تحولات واکنش نشان دادند. نگرانی‌ها از احتمال اختلال طولانی‌مدت در زنجیره تامین نفت خاورمیانه، قیمت نفت خام برنت را در معاملات روز دوشنبه به بالاترین سطح دو هفته اخیر یعنی بیش از ۱۰۵ دلار در هر بشکه رساند.[3][6]

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، در واکنش به این حملات در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت که حوثی‌ها «بسیار بد رفتار می‌کنند» و احتمالا به دستور ایران عمل می‌نمایند. وی اعلام کرد که در حال بررسی پیوستن به حملات نظامی عربستان علیه مواضع این گروه در یمن است.[1][6]

در مقابل، اعضای دفتر سیاسی حوثی‌ها به واشنگتن هشدار دادند که هرگونه مداخله نظامی مستقیم آمریکا در این درگیری، با واکنش سریع مواجه خواهد شد و منافع ایالات متحده در سراسر منطقه خاورمیانه به عنوان اهداف مشروع در نظر گرفته خواهند شد.[1][6]

ناظران بین‌المللی هشدار می‌دهند که از سرگیری درگیری‌های همه‌جانبه میان ائتلاف سعودی و حوثی‌ها، آتش‌بس شکننده‌ای را که از سال ۲۰۲۲ تا حد زیادی مانع از نبردهای بزرگ در جنگ ۱۲ ساله یمن شده بود، به طور کامل از بین برده است.[4][6]

در حالی که تلاش‌های دیپلماتیک برای بازگرداندن آرامش به بن‌بست خورده است، هدف قرار گرفتن متقابل زیرساخت‌های غیرنظامی و اقتصادی نشان می‌دهد که هر دو طرف در تلاش برای تحمیل هزینه‌های حداکثری به یکدیگر پیش از هرگونه بازگشت احتمالی به میز مذاکره هستند.[1][4]