هشدار مقامات شهری: خشکیدگی ۴۵ درصدی درختان در پارک جنگلی سرخهحصار تهران
معاون سازمان بوستانهای تهران اعلام کرد که بین ۴۰ تا ۴۵ درصد از درختان پارک جنگلی سرخهحصار به دلیل خشکسالی، کاهش آبیاری و آلودگی هوا خشک شدهاند. این بحران زیستمحیطی پس از گزارشهای مشابه درباره پارک چیتگر، نگرانیها را درباره آینده فضاهای سبز پایتخت افزایش داده است.
به قلم اِلا فرجاد
این خبر را به اشتراک بگذارید
بحران خشکیدگی فضاهای سبز پایتخت ابعاد تازهای به خود گرفته است. نقی شعبانیان، معاون سازمان بوستانهای تهران، در تازهترین اظهارات خود تایید کرد که در حال حاضر حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد از درختان بوستان جنگلی سرخهحصار به طور کامل خشک شدهاند.[2]
این مقام شهری همچنین هشدار داد که بخش دیگری از درختان این پارک جنگلی قدیمی نیز با درجات مختلفی از خشکی و آفتزدگی دستوپنجه نرم میکنند. او در تشریح دلایل این وضعیت گفت: «کهولت سن، خشکسالیهای پیدرپی، کاهش آبیاری و آلودگی هوا، از جمله عوامل خشکیدگی درختان هستند.»[2]
گسترش بحران از غرب تا شرق
سریال خشکشدن درختان پارکهای جنگلی تهران در ماههای اخیر بارها در کانون توجه رسانهها قرار گرفته است. پیش از سرخهحصار در شرق پایتخت، گزارشهای متعددی از وضعیت بحرانی پارک جنگلی چیتگر در غرب تهران منتشر شده بود که نشاندهنده یک الگوی نگرانکننده در مدیریت منابع طبیعی شهر است.[1]
به گفته کارشناسان محیط زیست، کاهش بارندگیها در سالهای اخیر و افت شدید سطح آبهای زیرزمینی، تامین آب مورد نیاز برای آبیاری این عرصههای وسیع را با چالش جدی مواجه کرده است. این کمآبی مداوم، مقاومت درختان را در برابر آفات و بیماریها به شدت کاهش میدهد.[3]
پیامدهای از دست رفتن ریههای تنفسی
پارکهای جنگلی مانند سرخهحصار و چیتگر نقش حیاتی در تصفیه هوای آلوده تهران ایفا میکنند. نابودی نیمی از پوشش گیاهی در سرخهحصار به معنای کاهش چشمگیر ظرفیت جذب دیاکسید کربن و تولید اکسیژن در یکی از آلودهترین کلانشهرهای جهان است.[1][3]
علاوه بر آلودگی هوا، تغییرات اقلیمی و افزایش میانگین دمای پایتخت نیز روند تبخیر و تعرق را تسریع کرده و نیاز آبی گیاهان را بالا برده است. در چنین شرایطی، مدیریت سنتی منابع آب دیگر پاسخگوی نیازهای اکولوژیک این جنگلهای دستکاشت نیست.[3]
ضرورت بازنگری در مدیریت شهری
فعالان محیط زیست معتقدند که شهرداری تهران باید راهکارهای نوینی برای آبیاری فضاهای سبز، از جمله استفاده از پسابهای تصفیهشده و سیستمهای آبیاری هوشمند، اتخاذ کند. تکیه صرف بر منابع آب زیرزمینی در شرایط خشکسالی کنونی، نتیجهای جز نابودی کامل این سرمایههای طبیعی نخواهد داشت.[1][3]
پارک ملی سرخهحصار با مساحتی بالغ بر ۹ هزار هکتار، یکی از قدیمیترین مناطق حفاظتشده در ایران محسوب میشود که از سال ۱۳۵۹ تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار دارد. خشکیدگی درختان این منطقه، زنگ خطری برای تنوع زیستی و حیات وحش آن نیز به شمار میرود.[3]
اقدامات اضطراری برای نجات جنگلها
شفافسازی آمارها توسط معاون سازمان بوستانها گام مهمی برای جلب توجه افکار عمومی و سیاستگذاران به این بحران است. با این حال، ارائه آمار به تنهایی نمیتواند مانع از پیشروی این فاجعه زیستمحیطی شود و نیازمند اقدامات عملی و فوری است.[2][3]
نجات باقیمانده درختان سرخهحصار نیازمند تخصیص بودجه اضطراری، تامین حقآبه زیستمحیطی و مشارکت نهادهای متولی در یک برنامه نجات جامع است. زمان برای حفظ این میراث طبیعی به سرعت در حال گذر است و تعلل در تصمیمگیری هزینههای جبرانناپذیری در پی خواهد داشت.[3]
بررسی عمیق دیدگاهها
دیدگاه مدیران شهری
تاکید بر عوامل طبیعی و اقلیمی در بروز بحران.
مقامات سازمان بوستانهای تهران معتقدند که بخش عمدهای از این بحران ریشه در تغییرات اقلیمی، کاهش نزولات جوی و کهولت سن درختان دستکاشت دارد. آنها استدلال میکنند که با وجود تلاشها برای حفظ فضای سبز، آلودگی شدید هوای پایتخت و افت سطح سفرههای آب زیرزمینی، شرایط اکولوژیک را برای بقای این جنگلها بسیار دشوار کرده است.
دیدگاه فعالان محیط زیست
انتقاد از سوءمدیریت منابع آب و عدم تخصیص حقآبه.
کارشناسان و فعالان محیط زیست بر این باورند که اگرچه تغییرات اقلیمی نقش مهمی ایفا میکند، اما سوءمدیریت در تخصیص منابع آب و استفاده از روشهای سنتی آبیاری عامل اصلی تسریع این فاجعه است. آنها خواستار استفاده از پسابهای تصفیهشده شهری و اجرای طرحهای اضطراری برای مقابله با آفات پیش از نابودی کامل این عرصههای طبیعی هستند.
آنچه نمیدانیم
- برنامه دقیق و بودجه تخصیصیافته شهرداری تهران برای جایگزینی درختان خشکشده و احیای پوشش گیاهی سرخهحصار.
- میزان دقیق تاثیر استفاده از پسابهای تصفیهنشده یا کاهش حقآبهها بر شیوع آفات در این پارک جنگلی.
- مدیران شهری
- عواملی نظیر خشکسالی، آلودگی هوا و کهولت سن را دلیل اصلی خشکیدگی درختان میدانند.
- فعالان محیط زیست
- بر سوءمدیریت منابع آب، کاهش سهمیه آبیاری و عدم رسیدگی به موقع به آفات تاکید دارند.
منابع
[1]BBC Persianفعالان محیط زیستاز چیتگر تا سرخهحصار؛ زنگ خطر خشکیدگی جنگلهای تهران
مطالعه در BBC Persian →
[2]Iran Internationalمدیران شهریمعاون سازمان بوستانهای تهران: ۴۰ تا ۴۵ درصد از درختان بوستان سرخهحصار خشک شدهاند
مطالعه در Iran International →
[3]تیم سردبیری کوهستانفعالان محیط زیستتحلیل تیم سردبیری کوهستان
مطالعه در تیم سردبیری کوهستان →
بیشتر در علم
مشاهده همه →دینامیک جوی
تضعیف زودهنگام و بیسابقه گرداب قطبی؛ زنگ خطر سرمای سخت برای اروپا و آمریکای شمالی
6 منبع
چرخه کربن
متابولیسم انسان سالانه بیش از دو میلیارد تن دیاکسید کربن وارد جو میکند
5 منبع
فیزیک اقلیم
چرا خشکیهای زمین ۵۰ درصد سریعتر از اقیانوسها گرم میشوند؟
5 منبع
فیزیک تراز دریا
کاهش کشش گرانشی: افت تراز دریا در مجاورت یخهای در حال ذوب و تشدید بالا آمدن آب در اقیانوسهای دوردست
5 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار علم با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





