جان باختن ۴۳ نهنگ خلبان در پی به گل نشستن جمعی در سواحل صخرهای نیوزیلند
بیش از ۴۰ نهنگ خلبان پس از گیر افتادن در میان صخرههای ساحل نگاوی در جزیره شمالی نیوزیلند، بهرغم تلاشهای گسترده نیروهای امدادی و مردم محلی جان خود را از دست دادند.
به قلم پیام نورانی
این خبر را به اشتراک بگذارید
در یکی از تلخترین رویدادهای زیستمحیطی سال ۲۰۲۶، حداقل ۴۳ نهنگ خلبان پس از به گل نشستن در سواحل ناهموار «نگاوی» در جزیره شمالی نیوزیلند جان باختند. این حادثه در نزدیکی «کیپ پالیسیر»، جنوبیترین نقطه این جزیره رخ داد و تلاشهای امدادی را با چالشهای جدی مواجه کرد.[1][2]
گزارشهای اولیه در ساعت ۸ صبح روز پنجشنبه، ۵ نوامبر ۲۰۲۶، به اداره حفاظت از محیط زیست نیوزیلند مخابره شد. ساکنان محلی متوجه شدند که بین ۴۰ تا ۵۰ نهنگ در امتداد چند کیلومتر از خط ساحلی صخرهای گیر افتادهاند.[1][4]
بلافاصله پس از دریافت گزارش، تیمی متشکل از کارکنان اداره حفاظت، اعضای قبایل بومی مائوری و داوطلبان گروه امداد دریایی «پروژه یونا» به منطقه اعزام شدند. با این حال، شرایط نامساعد جوی و جغرافیای خشن منطقه، عملیات نجات را از همان ابتدا مختل کرد.[1][3]
راب بارگ، یکی از ساکنان محلی منطقه نگاوی، وضعیت را در مصاحبه با رسانهها بسیار غمانگیز توصیف کرد. او گفت: «این وحشتناک است. آنهایی که هنوز زنده هستند، آخرین نفسهای خود را میکشند.»[2][3]
موانع طبیعی در برابر عملیات نجات
امدادگران در ابتدا موفق شدند دو نهنگ را در زمان مد دریا به آبهای عمیقتر بازگردانند. با این وجود، امواج قدرتمند و صخرههای تیز در منطقه جزر و مد، مانع از موفقیت گستردهتر این عملیات شد و بسیاری از حیوانات آسیبهای فیزیکی شدیدی دیدند.[2][3]
آریانا هاویرا، مدیر عملیات اداره حفاظت در منطقه وایراپارا، در پایان روز جمعه تایید کرد که هیچ امیدی به زنده ماندن این گله وجود ندارد. او به صراحت اعلام کرد: «باور ما بر این است که هیچیک از این نهنگها زنده نماندهاند.»[1][4]
گروه امدادی «پروژه یونا» با انتشار بیانیهای در شبکههای اجتماعی، ابعاد این فاجعه را تشریح کرد. این سازمان اعلام کرد: «هنگامی که نهنگها کشف شدند، تخمین زده میشد که ۴۰ تا ۵۰ نهنگ در امتداد چند کیلومتر از خط ساحلی به گل نشستهاند.»[1][4]
در ادامه این بیانیه رسمی آمده است: «بسیاری از آنها پیش از پیدا شدن مرده بودند. متأسفانه نهنگهایی که زنده پیدا شدند نیز در طول روز تسلیم جراحات خود شدند و تلاشها برای حفظ جان آنها بینتیجه ماند.»[1][4]
اندرو سیم، یک ماهیگیر محلی که در عملیات حضور داشت، اشاره کرد که داوطلبان با استفاده از حولههای خیس و سطلهای آب تلاش کردند دمای بدن نهنگها را پایین نگه دارند. اما شدت برخورد با صخرهها به حدی بود که این اقدامات اولیه برای نجات گله کفایت نمیکرد.[3]
پروتکلهای مداخله و ارزیابی سلامت
سازمان «پروژه یونا» که دههها در زمینه نجات پستانداران دریایی فعالیت میکند، پروتکلهای سختگیرانهای برای چنین مواقعی دارد. داوطلبان آموزشدیده این سازمان میدانند که چگونه بدون ایجاد استرس مضاعف برای حیوان، وضعیت تنفسی و ضربان قلب آن را پایش کنند.[2][3]
در حادثه ساحل نگاوی، تیمهای دامپزشکی به سرعت وارد عمل شدند تا ارزیابیهای بالینی را روی نهنگهای زنده انجام دهند. هدف از این بررسیها، شناسایی نهنگهای به شدت آسیبدیده و ارائه مراقبتهای تسکینی برای کاهش رنج آنها در ساعات پایانی زندگی بود.[3][5]
یکی از بزرگترین خطرات برای نهنگهای به گل نشسته، فشار وزن بدنشان بر روی اندامهای داخلی است. در آب، خاصیت شناوری از این فشار جلوگیری میکند، اما در خشکی، وزن چند تنی حیوان میتواند در عرض چند ساعت باعث نارسایی ریوی و قلبی شود.[2]
علاوه بر این، قرار گرفتن در معرض نور خورشید و بادهای خشک ساحلی، به سرعت منجر به از دست رفتن آب بدن و سوختگی پوست این پستانداران میشود. به همین دلیل، پوشاندن آنها با پارچههای مرطوب اولین خط دفاعی در عملیات نجات محسوب میگردد.[2][3]
پیوندهای اجتماعی مرگبار در نهنگهای خلبان
نهنگهای خلبان که در واقع گونهای از دلفینهای بزرگپیکر محسوب میشوند، به داشتن پیوندهای اجتماعی بسیار قوی در میان اعضای گله خود شهرت دارند. این همبستگی عمیق اغلب به عنوان عامل اصلی در به گل نشستنهای دستهجمعی شناخته میشود.[2][4]
زیستشناسان دریایی معتقدند که اگر یک نهنگ پیشرو به دلیل بیماری، کهولت سن یا خطای ناوبری به سمت آبهای کمعمق حرکت کند، سایر اعضای گله نیز او را دنبال میکنند. این رفتار غریزی باعث میشود که دهها نهنگ به طور همزمان در تلههای ساحلی گرفتار شوند.[2]
سیستم پژواکیابی این پستانداران دریایی در سواحل با شیب ملایم یا مناطق صخرهای پرالتهاب دچار اختلال میشود. امواج صوتی فرستاده شده توسط نهنگها در این محیطها به درستی بازتاب نمییابد و آنها را در تشخیص عمق آب به اشتباه میاندازد.[2][4]
نیوزیلند و استرالیا به دلیل قرارگیری در مسیر مهاجرت و زیستگاههای اصلی این گونه، همواره با بالاترین آمار به گل نشستن نهنگها در جهان مواجه بودهاند. اقیانوسهای عمیق اطراف این دو کشور میزبان جمعیتهای عظیمی از نهنگهای خلبان است.[2]
تاریخچه طولانی حوادث ساحلی در نیوزیلند
پدیده به گل نشستن نهنگها در نیوزیلند اتفاق جدیدی نیست. بر اساس دادههای ثبت شده توسط اداره حفاظت از محیط زیست این کشور، از سال ۱۸۴۰ میلادی تاکنون بیش از ۵۰۰۰ مورد مشابه در سواحل مختلف نیوزیلند گزارش شده است.[1][4]
مناطقی مانند «فرول اسپیت» در جزیره جنوبی و «جزایر چتم» به عنوان نقاط داغ این حوادث شناخته میشوند. با این حال، ساکنان قدیمی منطقه نگاوی میگویند که در چهار دهه گذشته شاهد به گل نشستن نهنگهای خلبان در این مقیاس و در این نوار ساحلی خاص نبودهاند.[2][5]
تیمهای دامپزشکی پستانداران دریایی اکنون در حال انجام ارزیابیهای بهداشتی و نمونهبرداری از لاشهها هستند. این دادههای بیولوژیکی به دانشمندان کمک میکند تا نقش احتمالی بیماریهای عفونی، سموم جلبکی یا تغییرات دمای آب را در این رویداد بررسی کنند.[3][5]
با وجود پیشرفتهای علمی، علت دقیق و قطعی بسیاری از این حوادث همچنان به عنوان یک راز در زیستشناسی دریایی باقی مانده است. محققان امیدوارند با تحلیل دادههای جمعآوری شده از حادثه نوامبر ۲۰۲۶، به الگوهای رفتاری جدیدی دست یابند.[2]
آیینهای بومی و مدیریت لاشهها
در فرهنگ بومیان مائوری نیوزیلند، نهنگها جایگاه بسیار مقدسی دارند و از آنها با عنوان «تائونگا» یا گنجینههای ارزشمند یاد میشود. به همین دلیل، مدیریت لاشهها نیازمند رعایت پروتکلهای دقیق فرهنگی و مذهبی است.[1][4]
نکات کلیدی
- بیش از ۴۰ نهنگ خلبان در سواحل صخرهای نگاوی در جزیره شمالی نیوزیلند به گل نشسته و جان باختند.
- شرایط خشن جغرافیایی و امواج قدرتمند، تلاشهای داوطلبان و سازمانهای امدادی را برای بازگرداندن نهنگها به اقیانوس ناکام گذاشت.
- نیوزیلند با ثبت بیش از ۵۰۰۰ مورد از سال ۱۸۴۰، یکی از بالاترین آمارهای به گل نشستن نهنگها را در جهان دارد.
- اداره حفاظت از محیط زیست نیوزیلند با همکاری قبایل بومی مائوری، مراسم سنتی تدفین این حیوانات را برگزار میکند.
آنچه نمیدانیم
- علت دقیق انحراف مسیر این گله خاص از نهنگهای خلبان به سمت آبهای کمعمق و صخرهای ساحل نگاوی هنوز مشخص نیست.
- نقش دقیق تغییرات دمای آب اقیانوس و جریانهای دریایی در افزایش آمار به گل نشستن پستانداران دریایی در سالهای اخیر به طور کامل اثبات نشده است.
روند رویداد
بامداد ۵ نوامبر ۲۰۲۶
مشاهده اولیه ۴۰ تا ۵۰ نهنگ خلبان گرفتار در میان صخرههای ساحل نگاوی توسط ساکنان محلی.
صبح ۵ نوامبر ۲۰۲۶
اعزام تیمهای اداره حفاظت از محیط زیست و داوطلبان پروژه یونا به منطقه و آغاز عملیات خنکسازی.
ظهر ۵ نوامبر ۲۰۲۶
تلاش ناموفق برای بازگرداندن نهنگهای زنده به آبهای عمیق در زمان مد دریا.
شامگاه ۵ نوامبر ۲۰۲۶
تایید رسمی جان باختن ۴۳ نهنگ و توقف عملیات نجات به دلیل تاریکی و شرایط خطرناک.
۶ نوامبر ۲۰۲۶
آغاز هماهنگیها با قبایل مائوری برای اجرای مراسم مذهبی و دفن لاشهها.
- مقامات حفاظت از محیط زیست
- تمرکز بر مدیریت بحران، ثبت دادههای علمی و هماهنگی عملیات میدانی با رعایت ایمنی.
- گروههای امداد دریایی
- اولویت دادن به رفاه حیوانات، تلاش برای زندهگیری و ارائه مراقبتهای تسکینی به نهنگهای آسیبدیده.
- قبایل بومی مائوری
- تأکید بر اهمیت معنوی و فرهنگی نهنگها و لزوم اجرای آیینهای سنتی برای بدرقه روح آنها.
دیدگاههایی که این گزارش پوشش نداده
- اقلیمشناسان بررسیکننده تغییرات جریانهای اقیانوسی
- ساکنان بومی سایر مناطق ساحلی درگیر با حوادث مشابه
منابع
[1]The Guardianمقامات حفاظت از محیط زیستMore than 40 pilot whales die after mass stranding in New Zealand's North Island
مطالعه در The Guardian →
[2]CTV Newsگروههای امداد دریاییRescuers struggle to save up to 50 stranded pilot whales on New Zealand coast
مطالعه در CTV News →
[3]Anadolu Agencyقبایل بومی مائوریAt least 50 whales stranded on New Zealand coast, several die: Report
مطالعه در Anadolu Agency →
[4]UNNمقامات حفاظت از محیط زیستMore than 40 pilot whales washed ashore and died in New Zealand
مطالعه در UNN →
[5]The Starگروههای امداد دریایی50 pilot whales stranded on New Zealand coast
مطالعه در The Star →
بیشتر در محیط زیست
مشاهده همه →بحران النینو
اعلام وضعیت فاجعه ملی در فیجی در پی خشکسالی شدید ناشی از پدیده النینو
5 منبع
سامانههای هشدار زودهنگام
گزارش جدید سازمان ملل در کاپ۳۱: کاهش ۶ برابری تلفات بلایای طبیعی با توسعه سامانههای هشدار زودهنگام
3 منبع
معرفی برندگان جایزه محیطزیستی «ارثشات» ۲۰۲۶؛ اعطای پنج جایزه یک میلیون پوندی برای نجات زمین
2 منبع
تاسیس مرکز هوش مصنوعی برای پیشبینی سیل و رانش زمین با همکاری انتیتی دیتا و موسسه فناوری جامو
3 منبع
نظرات
هر زاویه. هر روز.
اخبار محیط زیست با پوشش کامل منابع و تحلیل دیدگاهها، هر روز و رایگان.





