نشست پکن و سند پساجنگ: خیز ایران برای جذب دو میلیون گردشگر چینی

رسیدن به درآمد ۶ میلیارد یورویی از صنعت گردشگری تا سال ۱۴۰۷، هدفی است که معادل صادرات ده‌ها میلیون بشکه نفت ارزش اقتصادی دارد. وزارت میراث فرهنگی برای تحقق این رقم، نگاه راهبردی خود را به سمت بازارهای شرق آسیا دوخته است.[1]

در همین راستا، روز جمعه ۲۴ مهر ۱۴۰۵، سفارت جمهوری اسلامی ایران در پکن میزبان نشست تخصصی «ارتقای همکاری‌های گردشگری ایران و چین» بود. این رویداد با حضور مقامات ارشد، توراپراتورها و فعالان صنعت گردشگری دو کشور برگزار شد تا مسیر ورود گردشگران چینی هموارتر شود.[1]

این نشست در شرایطی برگزار شد که تنها چند روز پیش از آن، نهاد متولی گردشگری در داخل کشور نیز گام‌های ساختاری مهمی برداشته بود. ابلاغ سند جامع بازآفرینی گردشگری، نشان‌دهنده عزم جدی برای تغییر رویکرد در این صنعت پول‌ساز است.[2]

دیپلماسی در مسیر جاده ابریشم

عبدالرضا رحمانی فضلی، سفیر ایران در چین، در نشست پکن با اشاره به پیوند دیرینه دو کشور در مسیر جاده ابریشم، تاکید کرد که این مسیر تاریخی تنها برای تبادل کالا نبوده است. او تبادل فرهنگ، هنر، موسیقی و آداب‌ورسوم را دستاورد اصلی این ارتباط کهن دانست.[1]

سفیر ایران فعالان گردشگری امروز را ادامه‌دهندگان نقش تاریخی کاروان‌داران توصیف کرد. به گفته او، این افراد می‌توانند با بهره‌گیری از امکانات و فناوری‌های نوین، پیوند میان دو ملت را با سرعت و کیفیت بسیار بیشتری نسبت به گذشته تقویت کنند.[1]

رحمانی فضلی با اشاره به تحولات اخیر منطقه‌ای، چین را شریکی مهم و دوستی همدل برای مردم ایران خواند. او تصریح کرد که هر دو کشور به دنبال صلح و امنیت در خاورمیانه هستند و چین باید بیشترین سهم را از بازار گردشگری ایران داشته باشد.[1]

مشوق‌های جدید و هدف‌گذاری کلان

در بخش دیگری از این نشست، پیام سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، توسط نماینده این وزارتخانه قرائت شد. او سال ۲۰۲۶ را که مصادف با پنجاه‌ و پنجمین سالگرد روابط دیپلماتیک دو کشور است، فرصتی طلایی برای عبور از مرحله گفت‌وگو و ورود به فاز اقدام عملی دانست.[1]

وزیر میراث فرهنگی از هدف‌گذاری کلان برای جذب دو میلیون گردشگر چینی خبر داد. او تاکید کرد که برای رسیدن به این رقم و تحقق درآمد ۶ میلیارد یورویی، مشوق‌های اقتصادی جدیدی برای سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی در زیرساخت‌های گردشگری در نظر گرفته شده است.[1]

افزایش تسهیلات بانکی این حوزه به بیش از ۵۰ هزار میلیارد تومان و فعال بودن حدود ۳۸۰۰ پروژه گردشگری در سراسر کشور، از جمله آمارهایی بود که در این نشست ارائه شد. این ارقام نشان‌دهنده عزم جدی برای توسعه ظرفیت‌های اقامتی و تفریحی است.[1]

سند بازآفرینی گردشگری در دوره پساجنگ

همزمان با تحرکات دیپلماتیک در پکن، انوشیروان محسنی‌بندپی، معاون گردشگری کشور، در روز ۲۲ مهر ۱۴۰۵ از ابلاغ «سند راهبردی و عملیاتی بازآفرینی گردشگری ایران در دوره پساجنگ» خبر داد. این سند چارچوبی مشترک برای بازآفرینی برند گردشگری کشور فراهم می‌کند.[2]

این سند با هدف بازتعریف مسیر توسعه گردشگری ایران متناسب با تحولات و روندهای نوین جهانی تدوین شده است. ایجاد وحدت رویه در تصمیم‌گیری‌های کلان، اولویت‌بندی اقدامات اجرایی و تقویت جایگاه رقابتی ایران در منطقه، از اهداف اصلی این برنامه جامع به شمار می‌رود.[2]

معاون گردشگری تاکید کرد که آینده گردشگری ایران نباید صرفاً به بازگشت به شرایط پیش از بحران محدود شود. بلکه این صنعت نیازمند یک بازآفرینی اساسی در برند ملی و ارتقای سطح خدمات است تا بتواند اعتماد گردشگران بین‌المللی را دوباره جلب کند.[2]

چشم‌انداز آینده و نقش بخش خصوصی

مقامات ایرانی در نشست پکن به صراحت اعلام کردند که اهداف بلندپروازانه گردشگری بدون نقش‌آفرینی مستقیم آژانس‌های مسافرتی و توراپراتورهای دو کشور محقق نخواهد شد. دولت تنها می‌تواند با رفع موانع قانونی و ارائه مشوق‌ها، مسیر را برای فعالیت بخش خصوصی هموار کند.[1][4]

اکنون انتظار می‌رود با ابلاغ سند بازآفرینی و توافقات صورت‌گرفته در چین، شاهد امضای قراردادهای اجرایی و اعزام واقعی و ملموس گردشگران باشیم. موفقیت این راهبرد مستلزم بهبود زیرساخت‌های داخلی، آموزش راهنمایان مسلط به زبان چینی و تطبیق خدمات با نیازهای این بازار بزرگ است.[4]

در نهایت، پیوند خوردن دیپلماسی فعال در شرق آسیا با برنامه‌ریزی‌های ساختاری در داخل، امیدواری‌ها را برای رونق دوباره صنعت گردشگری ایران افزایش داده است. صنعتی که می‌تواند به عنوان یکی از پایدارترین منابع درآمد ارزی، جایگزینی مطمئن برای اقتصاد نفتی باشد.[3][4]