طرح «هر روستا یک بوم‌گردی» کلید خورد؛ تحول در اقامتگاه‌های محلی و گردشگری سلامت

مسافرانی که پاییز امسال راهی جاده‌های روستایی و مناطق کمتر شناخته‌شده ایران می‌شوند، با گزینه‌های اقامتی و خدمات محلی گسترده‌تری روبه‌رو خواهند شد. با توافق جدید وزارت میراث‌فرهنگی و بانک ملت در آبان ۱۴۰۵، تامین مالی برای توسعه زیرساخت‌های گردشگری و بوم‌گردی‌ها وارد مرحله اجرایی شده است. این تغییرات، دسترسی به اقامتگاه‌های اصیل را برای مسافران داخلی و خارجی آسان‌تر می‌کند.[1]

سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، در نشست دوم آبان با مدیران ارشد بانک ملت، از تمرکز دولت بر اقتصاد روستایی خبر داد. او اعلام کرد که رویکرد جدید بر پایه شعار «هر روستا، یک بوم‌گردی و یک کارگاه صنایع‌دستی» استوار است. این طرح مستقیما روی تجربه سفر گردشگرانی تاثیر می‌گذارد که به دنبال اقامت در خانه‌های بومی و خرید مستقیم از هنرمندان محلی هستند.[1]

در حال حاضر، حدود ۳ هزار واحد بوم‌گردی و ۳۷ هزار کارگاه صنایع‌دستی در سراسر کشور فعال هستند. با تزریق منابع مالی جدید و انتشار اوراق سپرده خاص، قرار است این اعداد در سال‌های آینده افزایش چشمگیری پیدا کنند. گسترش کارت سفر و سرمایه‌گذاری در مناطق مرزی نیز از دیگر محورهای این همکاری است که هزینه و لجستیک سفر را برای خانواده‌ها مدیریت‌پذیرتر می‌کند.[1]

پیوند گردشگری کشاورزی و سفرهای پاییزی

همزمان با توسعه زیرساخت‌های اقامتی، استان‌های مختلف در حال برجسته‌کردن جاذبه‌های بومی خود برای فصل پاییز هستند. در خراسان جنوبی، ماه‌های مهر و آبان زمان برداشت محصولات استراتژیکی چون زرشک و زعفران است که پتانسیل بالایی برای جذب گردشگر کشاورزی دارد. مسافران اکنون می‌توانند در کنار اقامت در بوم‌گردی‌ها، در فرآیند برداشت این محصولات مشارکت کنند.[2]

سلمان اسحاقی، نماینده قاینات و زیرکوه، در نشست ۶ آبان فعالان گردشگری استان تاکید کرد که ثبت جشنواره‌های برداشت زرشک، زعفران و عناب به نام خراسان جنوبی در تقویم گردشگری ایران یک مطالبه جدی است. او این رویدادها را فرصتی ویژه برای معرفی محصولات بومی و رونق اقتصاد محلی دانست که مسافران را از مقاصد تکراری به سمت شرق ایران می‌کشاند.[2]

سید حسن هاشمی، نماینده بیرجند، نیز در همین نشست بر ضرورت تغییر نگاه به میراث فرهنگی تاکید کرد. او گفت که رویکرد استان نباید صرفاً به حفظ آثار تاریخی محدود شود، بلکه باید زمینه بهره‌برداری اقتصادی از این ظرفیت‌ها و ایجاد اشتغال پایدار فراهم گردد. این تغییر رویکرد به معنای تبدیل بناهای تاریخی رهاشده به فضاهای زنده اقامتی و فرهنگی برای گردشگران است.[2]

ساماندهی گردشگری سلامت در مرزهای زمینی

در کنار بوم‌گردی، گردشگری سلامت نیز با تصویب اساسنامه جدید در هیئت دولت، ساختار شفاف‌تری پیدا کرده است. این مصوبه که در اواخر مهر ۱۴۰۵ نهایی شد، به دنبال پیوند دادن خدمات درمانی با ظرفیت‌های صنعت گردشگری است. هدف این است که بیماران خارجی و همراهانشان، علاوه بر دریافت خدمات پزشکی، از امکانات اقامتی و تفریحی کشور نیز بهره‌مند شوند.[3]

محسن یزدانی، رئیس جامعه انجمن‌های حرفه‌ای راهنمایان گردشگری، در ۴ آبان با اشاره به این آیین‌نامه گفت که بخش قابل‌توجهی از افرادی که برای دریافت خدمات سلامت به ایران سفر می‌کنند، از کشورهای همسایه هستند. او نزدیکی جغرافیایی و امکان سفر زمینی را در شرایط محدودیت‌های پروازی، یک مزیت رقابتی مهم برای ایران دانست که می‌تواند هزینه‌های سفر درمانی را کاهش دهد.[3]

یزدانی معتقد است که اقامتگاه‌های بوم‌گردی و روستایی می‌توانند نقش مهمی در دوران نقاهت بیماران ایفا کنند. او تاکید کرد که به‌ویژه برای همراهان بیماران و افرادی که در کنار دریافت خدمات درمانی به اقامت در محیطی آرام و طبیعی نیاز دارند، گردشگری روستایی و بوم‌گردی می‌تواند ظرفیت مکملی برای توسعه تجربه سفر فراهم کند.[3]

تصمیم‌گیری برای سفرهای درمانی ملاحظات خاص خود را دارد و مسافران معمولا بررسی‌های دقیقی درباره مقصد انجام می‌دهند. با ساماندهی این بخش از طریق زنجیره حرفه‌ای گردشگری، واسطه‌های غیررسمی حذف شده و امنیت و کیفیت سفر برای گردشگران سلامت تضمین می‌شود. این امر مستقیما به افزایش اعتماد مسافران منطقه‌ای به زیرساخت‌های ایران کمک می‌کند.[3]

افق پیش‌روی سفرهای داخلی

ترکیب بوم‌گردی‌های روستایی، جشنواره‌های کشاورزی پاییزی و ساماندهی گردشگری سلامت، نقشه سفرهای داخلی ایران را در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ تغییر داده است. مسافران اکنون به جای تمرکز صرف بر شهرهای بزرگ، گزینه‌های متنوعی برای تجربه زندگی بومی و اقامت در طبیعت دارند. این تنوع، هم به نفع اقتصاد جوامع محلی است و هم کیفیت سفر را ارتقا می‌دهد.[1][2]

با ورود جدی شبکه بانکی به تامین مالی پروژه‌های گردشگری، انتظار می‌رود روند مرمت خانه‌های تاریخی و تبدیل آن‌ها به اقامتگاه‌های سنتی سرعت بگیرد. برای گردشگری که به دنبال فرار از شلوغی شهرهاست، این توسعه به معنای دسترسی به اتاق‌های تمیزتر، خدمات استانداردتر و تجربه‌ای امن‌تر در دورافتاده‌ترین روستاهای ایران خواهد بود.[1]