تأکید اروپا بر ازسرگیری همکاری هسته‌ای ایران با آژانس در دیدار پزشکیان و کاستا

آنتونیو کاستا، رئیس شورای اروپا، در حاشیه هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، دیدار کرد و خواستار احیای همکاری‌های تهران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شد. این درخواست صریح، نشان‌دهنده اولویت اروپا برای بازگرداندن نظارت‌های هسته‌ای به مسیر دیپلماتیک است.[1][2]

در این نشست دوجانبه، کاستا تأکید کرد که مذاکره تنها راه دستیابی به صلح پایدار در منطقه است. او علاوه بر موضوع هسته‌ای، از ایران خواست تا حملات به کشورهای همسایه را متوقف کرده و آزادی کامل کشتیرانی در تنگه هرمز را برقرار سازد؛ رویکردی که امنیت منطقه‌ای را به شفافیت هسته‌ای پیوند می‌زند.[2]

مسعود پزشکیان در پاسخ به این درخواست‌ها، با انتقاد از رویکرد کشورهای اروپایی اظهار داشت که اقدامات آن‌ها باعث شده است تا اروپا از چرخه تأثیرگذاری در معادلات خارج شود. این موضع‌گیری بازتاب‌دهنده نارضایتی مداوم تهران از ناتوانی اتحادیه اروپا در حفظ تعهدات اقتصادی پس از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ است.[1][4]

هم‌زمان با این تحرکات دیپلماتیک، یوهان واده‌فول، وزیر خارجه آلمان، در گفت‌وگو با شبکه العربیه موضع سخت‌گیرانه‌تری را مطرح کرد. او با اشاره به برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی تأکید کرد که هرگونه مذاکره جدید باید به «تهدید هسته‌ای» ایران پایان دهد.[3]

وزیر خارجه آلمان همچنین ابراز تردید کرد که حکومت ایران با کنار گذاشتن کامل برنامه هسته‌ای خود موافقت کند. این اظهارات نشان می‌دهد که در کنار تلاش‌های دیپلماتیک شورای اروپا، بدبینی عمیقی نسبت به نیات هسته‌ای تهران در میان مقامات ارشد اروپایی وجود دارد.[3]

این تقاطع دیپلماتیک در نیویورک، سیستم پیچیده روابط ایران و غرب را به تصویر می‌کشد؛ جایی که اروپا تلاش می‌کند از طریق نهادهای بین‌المللی مانند آژانس انرژی اتمی، اهرم‌های نظارتی خود را بازسازی کند، در حالی که تهران خواستار تغییر در معادلات اقتصادی و سیاسی است.

گام بعدی در این زنجیره دیپلماتیک، به واکنش عملی ایران به درخواست‌های آژانس و میزان دسترسی بازرسان به تأسیسات هسته‌ای بستگی خواهد داشت. تصمیمی که نه تنها بر روابط دوجانبه با اروپا، بلکه بر کل ساختار امنیت انرژی و ثبات ژئوپلیتیک منطقه تأثیرگذار خواهد بود.

در نهایت، این دیدارها مشخص می‌کند که پرونده هسته‌ای ایران همچنان در مرکز توجه قدرت‌های جهانی قرار دارد و هرگونه گشایش اقتصادی برای تهران، نیازمند حل‌وفصل ابهامات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ایجاد یک چارچوب نظارتی پایدار است.